خلاصه در یک نگاه: CRM برای شرکت B2B باید سه چیز را درست نگه دارد: پرونده هر شرکت خریدار با همه آدمهای تصمیمگیرش، کاریز فروشی که مراحلش با فروش سازمانی جور باشد (از استعلام و بازدید تا پیشفاکتور، مذاکره و قرارداد)، و اطلاعاتی که بعداً برای صورتحساب نوع اول مودیان لازم است. CRM آماده برای بیشتر تیمهای فروش ۲ تا ۱۰ نفره کافی است. برای نمونه، پلن حرفهای دیدار در اشتراک سالانه حدود ۱٬۲۱۵٬۰۰۰ تومان برای هر کاربر در ماه است (بهاضافه مالیات، آبان ۱۴۰۵). CRM اختصاصی وقتی میارزد که قیمتگذاری، تأیید چندمرحلهای یا اتصال به تولید و انبار در ابزار آماده جا نشود.
- پرونده را به نام شرکت بسازید، نه به نام کارشناسی که تماس گرفته است.
- هر مرحله کاریز یک شرط خروج روشن داشته باشد، مثلاً «پیشفاکتور ارسال شد».
- شناسه ملی و کد اقتصادی خریدار را از همان اول در CRM بگیرید.
- دلیل از دست رفتن هر معامله را اجباری کنید؛ بیشترین درس از همین فیلد میآید.
بهروزرسانی: ۹ آبان ۱۴۰۵ — تعرفهها از صفحه رسمی قیمت دیدار و نکتههای صورتحساب از راهنماهای سامانه مودیان بررسی شدهاند.
در فروش به شرکتها، معمولاً یک تماس به فروش نمیرسد. کارشناس خرید استعلام میگیرد، مدیر فنی نمونه میخواهد، مدیر مالی شرایط پرداخت را چانه میزند و آخر سر مدیرعامل امضا میکند. این مسیر ممکن است چند هفته یا چند ماه طول بکشد. اگر اینها در دفترچه، واتساپ و حافظه یک فروشنده بماند، با رفتن همان فروشنده نصف مشتریها هم میروند.
این راهنما برای مدیر فروش یا صاحب شرکتی است که به شرکتها میفروشد؛ تولیدکننده، پخشکننده، شرکت خدماتی یا نرمافزاری. میخواهیم ببینیم CRM مخصوص B2B چه فرقی با یک CRM ساده دارد، کاریز فروش را چطور بچینید، چه دادهای از روز اول لازم است و هزینهاش چقدر میشود. اگر دنبال ساخت CRM اختصاصی هستید، راهنمای اصلی طراحی CRM اختصاصی را هم ببینید.

CRM برای شرکت B2B با CRM معمولی چه فرقی دارد؟
فرق اصلی در این است که مشتری شما یک شرکت است، نه یک نفر. پس CRM باید پرونده شرکت را مرکز کار بگذارد و آدمها، معاملهها، پیشفاکتورها و قراردادها را زیر آن جمع کند. چرخه فروش هم طولانیتر است و هر معامله چند مرحله و چند تصمیمگیرنده دارد. CRM معمولی که برای فروش سریع به مصرفکننده ساخته شده، اینها را خوب نشان نمیدهد.
| موضوع | فروش به مصرفکننده (B2C) | فروش به شرکت (B2B) |
|---|---|---|
| مشتری | یک نفر | یک شرکت با چند تصمیمگیرنده |
| طول فروش | چند دقیقه تا چند روز | چند هفته تا چند ماه |
| سند اصلی | سفارش و فاکتور | استعلام، پیشفاکتور، قرارداد، سفارش خرید |
| قیمت | قیمت ثابت فهرست | قیمت توافقی، تخفیف حجمی، اعتبار زمانی |
| پرداخت | معمولاً نقدی و آنلاین | پیشپرداخت، چک، اقساط، مدتدار |
| صورتحساب مودیان | معمولاً نوع دوم | نوع اول با مشخصات کامل خریدار |
| بعد از فروش | پشتیبانی و مرجوعی | سفارش تکراری، تمدید قرارداد، خدمات دورهای |
اگر بیشتر ردیفهای ستون سوم وضعیت شماست، CRM را با همین نگاه انتخاب یا طراحی کنید. خیلی از پروژههای ناموفق CRM در شرکتهای B2B از اینجا شروع میشوند که ابزار را برای «لید و تماس» راه انداختهاند ولی فروش واقعیشان «حساب سازمانی و معامله چندماهه» است.
پرونده شرکت، شخص و معامله را چطور از هم جدا کنیم؟
سه نوع پرونده بسازید و آنها را به هم وصل کنید: شرکت (حساب)، شخص (آدمهای آن شرکت) و معامله (هر فرصت فروش). یک شرکت میتواند چند شخص و چند معامله باز داشته باشد. این ساختار ساده جلوی بیشتر شلوغیها را میگیرد، چون همه تماسها و اسناد یک خریدار در یک جا جمع میشوند.
چیزهایی که در هر پرونده واقعاً به کار میآید:
- شرکت: نام ثبتی، شناسه ملی، کد اقتصادی، نشانی و کد پستی، صنعت، اندازه، کارشناس مسئول، شرایط پرداخت توافقشده و سقف اعتبار.
- شخص: نام، سمت، شماره مستقیم و نقشش در خرید؛ مثلاً «تصمیمگیر نهایی»، «کارشناس فنی» یا «مسئول پرداخت».
- معامله: محصول یا خدمت، مبلغ تخمینی، مرحله کاریز، تاریخ احتمالی بسته شدن، رقیبها، پیشفاکتورهای ارسالشده و دلیل برد یا باخت.
یک قانون را از اول بگذارید: هیچ معاملهای بدون شرکت ثبت نشود. اگر کارشناسها اجازه داشته باشند معامله را به اسم یک شخص بسازند، شش ماه بعد یک شرکت را با پنج اسم مختلف در CRM دارید و گزارش فروش هر مشتری بیمعنی میشود.
مراحل کاریز فروش B2B چه باشد؟
کاریز B2B معمولاً شش تا هشت مرحله دارد و هر مرحله باید با یک اتفاق قابل بررسی تمام شود، نه با حس فروشنده. مثلاً «جلسه نیازسنجی برگزار شد» یا «پیشفاکتور ارسال شد». اینطوری گزارش کاریز واقعی میشود و مدیر فروش میبیند معاملهها دقیقاً کجا گیر میکنند.

یک چیدمان رایج که برای بیشتر شرکتهای تولیدی و خدماتی جواب میدهد:
- استعلام یا سرنخ: از فرم سایت، تماس، نمایشگاه یا معرفی میآید. شرط خروج: معلوم شود خریدار واقعی است و نیازش در حوزه کار شماست.
- نیازسنجی: تماس یا جلسه با کارشناس خریدار. شرط خروج: مشخصات فنی، حجم تقریبی و زمان نیاز ثبت شده باشد.
- نمونه یا بازدید: برای کالا نمونه میرود، برای خدمت دمو یا بازدید انجام میشود. شرط خروج: نتیجه تست یا بازدید در پرونده آمده باشد.
- پیشفاکتور: با شماره، نسخه و تاریخ اعتبار. شرط خروج: پیشفاکتور ارسال و دریافتش تأیید شده باشد.
- مذاکره: قیمت، تخفیف، زمان تحویل و شرایط پرداخت. شرط خروج: نسخه نهایی پیشفاکتور یا پیشنویس قرارداد توافق شده باشد.
- قرارداد یا سفارش خرید: شرط خروج: قرارداد امضا یا سفارش خرید کتبی رسیده باشد. اینجا معامله «برده» میشود.
- اجرا و سفارش تکراری: تحویل، صورتحساب و پیگیری دوره بعد. این مرحله در خیلی از CRMها فراموش میشود، در حالی که بیشتر سود B2B از خرید دوم و سوم میآید.
دو فیلد را در هر معامله اجباری کنید: «تاریخ احتمالی بسته شدن» و «دلیل از دست رفتن». اولی پیشبینی فروش را ممکن میکند. دومی بعد از چند ماه نشان میدهد بیشتر به قیمت میبازید، به زمان تحویل یا به رقیبی مشخص.
پیشفاکتور، قرارداد و صورتحساب مودیان در CRM چطور کنار هم مینشینند؟
CRM جای نگهداری و پیگیری پیشفاکتور است، ولی صورتحساب رسمی معمولاً از نرمافزار حسابداری به سامانه مودیان میرود. پس CRM باید پیشفاکتور را نسخهدار نگه دارد و بعد از برد معامله، اطلاعات درست را به حسابداری بدهد. در فروش به شرکتها این اطلاعات شامل شناسه ملی و کد اقتصادی خریدار است، چون برای او صورتحساب نوع اول صادر میشود.
صورتحساب نوع اول مشخصات کامل فروشنده و خریدار را دارد. خریدار فعال اقتصادی آن را در کارپوشه خود تأیید میکند و فقط با همین نوع صورتحساب میتواند ارزش افزوده پرداختی را اعتبار مالیاتی بگیرد. صورتحساب نوع دوم مخصوص مصرفکننده نهایی است و برای خریدار اعتبار نمیسازد. اگر کد اقتصادی مشتری در CRM نباشد، حسابدار مجبور است دنبالش بگردد یا صورتحساب اشتباه صادر شود. جزئیات فنی ارسال را در مطلب اتصال سایت به سامانه مودیان نوشتهایم. این توضیح مشاوره مالیاتی نیست و تشخیص نهایی با حسابدار شماست.
برای پیشفاکتور هم این چند نکته را رعایت کنید:
- هر پیشفاکتور شماره و نسخه داشته باشد؛ اگر قیمت عوض شد، نسخه جدید بزنید، روی قبلی ننویسید.
- تاریخ اعتبار بنویسید. در بازاری که قیمت مواد اولیه هر ماه تکان میخورد، پیشفاکتور بدون تاریخ یعنی تعهدی که شاید دیگر برایتان صرف نکند.
- شرایط پرداخت و تحویل را روی خود پیشفاکتور بیاورید، نه فقط در پیام جدا.
- اگر پرداخت با چک است، شماره و تاریخ هر چک صیادی را در پرونده معامله ثبت کنید تا پیگیری وصول با حسابداری یکی باشد.
اگر استعلامها و پیشفاکتورهای شما زیاد و فنی است، مطلب سیستم استعلام و پیشفاکتور آنلاین B2B این بخش را کاملتر باز کرده است.
اگر میخواهید قبل از خرید یا ساخت CRM، کاریز فروش و دادههای لازم شرکتتان را یک بار با هم مرور کنیم، از صفحه تماس با پونوکد وقت مشاوره بگیرید.
CRM آماده برای B2B کافی است یا اختصاصی لازم است؟
برای بیشتر تیمهای فروش ۲ تا ۱۰ نفره، CRM آماده ایرانی کافی است، به شرط اینکه پرونده شرکت، کاریز قابل تنظیم، پیشفاکتور، سطح دسترسی و API داشته باشد. اختصاصی وقتی منطقی است که قیمتگذاری شما فرمولی و پیچیده است، تأیید تخفیف چند مرحله دارد، یا CRM باید با تولید، انبار و پنل نمایندگان یکی شود.
برای اینکه عددها ملموس باشد، تعرفه رسمی دیدار را که یکی از CRMهای ابری ایرانی است، در ۹ آبان ۱۴۰۵ بررسی کردیم. قیمتها برای هر کاربر در ماه و بدون مالیات و ارزش افزوده است. دیدار اشتراک یکماهه نمیفروشد و کوتاهترین دوره سهماهه است.
| پلن دیدار | اشتراک سهماهه (هر کاربر در ماه) | اشتراک سالانه (هر کاربر در ماه) | نکته مهم برای B2B |
|---|---|---|---|
| پیشرفته | ۱٬۱۴۰٬۰۰۰ تومان | ۹۸۲٬۰۰۰ تومان | مدیریت شرکتها و پیشفاکتور دارد؛ ۲ کاریز |
| حرفهای | ۱٬۴۱۰٬۰۰۰ تومان | ۱٬۲۱۵٬۰۰۰ تومان | ۵ کاریز، ۳ تیم، دلایل شکست معامله و پیشبینی فروش |
| پیشتاز | ۲٬۱۶۰٬۰۰۰ تومان | ۱٬۸۶۲٬۰۰۰ تومان | اتوماسیون فرایند و وبهوک برای اتصال دوطرفه |
منبع: صفحه تعرفه دیدار، ۹ آبان ۱۴۰۵. قیمتها ممکن است تغییر کند؛ قبل از خرید پیشفاکتور بگیرید. این جدول برای نشان دادن مدل قیمت است و معنیاش پیشنهاد یک برند خاص نیست.
یک نکته در همین جدول برای شرکتهای B2B مهم است: «دلایل شکست معامله» و «پیشبینی فروش» از پلن حرفهای به بعد فعال است و وبهوک برای ارتباط دوطرفه با سایت و نرمافزارهای دیگر فقط در پیشتاز آمده است. یعنی ارزانترین پلن شاید برای فروش سازمانی کم بیاورد. در CRMهای دیگر هم همین را بررسی کنید: قابلیتی که لازم دارید در کدام پلن است، نه اینکه ابزار در کل آن را دارد یا نه. معیارهای کامل انتخاب را در مطلب CRM آماده یا اختصاصی و بازه هزینهها را در هزینه نرمافزار CRM در ۱۴۰۵ آوردهایم.

هزینه CRM برای یک تیم فروش B2B چقدر میشود؟
هزینه سالانه CRM ابری تقریباً برابر است با تعداد کاربر ضرب در تعرفه ماهانه ضرب در ۱۲، بهاضافه ارزش افزوده و هزینه راهاندازی. با یک مثال فرضی: تیم فروش ۵ نفره روی پلن حرفهای دیدار با اشتراک سالانه.
| قلم (مثال فرضی) | محاسبه | مبلغ |
|---|---|---|
| اشتراک سالانه | ۵ کاربر × ۱٬۲۱۵٬۰۰۰ × ۱۲ ماه | ۷۲٬۹۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ارزش افزوده ۱۰ درصد | ۱۰ درصد اشتراک | ۷٬۲۹۰٬۰۰۰ تومان |
| جمع اشتراک | ۸۰٬۱۹۰٬۰۰۰ تومان | |
| انتقال داده، تنظیم کاریز، اتصال فرم سایت | بسته به حجم داده و اتصال | جدا برآورد شود |
این عدد را کنار ارزش یک معامله متوسط خودتان بگذارید. اگر هر قرارداد چند صد میلیون تومان است و CRM فقط جلوی از دست رفتن یکی دو معامله در سال را بگیرد، خرجش درآمده است. اما اگر تیم با آن کار نکند، همین ۸۰ میلیون هم زیاد است. پس پول اصلی را روی راهاندازی درست و آموزش بگذارید، نه فقط روی پلن گرانتر.
CRM را به چه چیزهایی وصل کنیم؟
در B2B سه اتصال بیشترین فایده را دارند: فرم استعلام سایت، تلفن شرکت و نرمافزار حسابداری. با این سه، سرنخ خودکار وارد CRM میشود، تماسها در پرونده ثبت میشوند و بعد از برد معامله کسی مجبور نیست فاکتور را دوباره دستی بنویسد.
- فرم سایت: هر استعلام با منبع آن (تبلیغ، گوگل، معرفی) در CRM معامله بسازد. روشش را در اتصال فرم سایت به CRM ببینید.
- تلفن: با اتصال سانترال یا تلفن ابری، تماس ورودی پرونده شرکت را باز میکند و مکالمه ثبت میشود. جزئیاتش در اتصال CRM به تلفن VoIP آمده است.
- حسابداری: معامله بردهشده با همان کد مشتری و کد کالا به حسابداری برود. راهنمای اتصال به نرمافزار حسابداری همین را توضیح میدهد.
در یک کار عجله نکنید: اتصال دوطرفه همهچیز در هفته اول. اول کاریز و داده را مرتب کنید، تیم یک ماه با آن کار کند، بعد اتصالها را یکییکی اضافه کنید.
اشتباههای رایج در راهاندازی CRM برای فروش B2B
- کپی کاریز از یک قالب آماده: مراحل باید از فروش واقعی خودتان بیاید. یک هفته فروش را دنبال کنید و ببینید معاملهها واقعاً از کجا به کجا میروند.
- ثبت معامله به اسم شخص: وقتی کارشناس خرید عوض میشود، سابقه شرکت گم میشود.
- فیلدهای زیاد در روز اول: فرمی که سی فیلد اجباری دارد، پر نمیشود. با ده فیلد واقعاً لازم شروع کنید.
- نداشتن صاحب برای داده: یک نفر باید مسئول تکراریها، نام شرکتها و کیفیت داده باشد.
- رها کردن بعد از قرارداد: سفارش تکراری و تمدید را در CRM یادآوری کنید؛ وگرنه رقیب زودتر زنگ میزند.
- دسترسی همه به همهچیز: قیمتهای توافقی و سقف تخفیف نباید جلوی چشم همه کاربران باشد.
چکلیست انتخاب CRM برای شرکت B2B
- پرونده شرکت جدا از شخص دارد و چند شخص به یک شرکت وصل میشوند
- کاریز با مراحل دلخواه و شرط خروج هر مرحله تنظیم میشود
- پیشفاکتور شماره، نسخه و تاریخ اعتبار دارد
- فیلد شناسه ملی و کد اقتصادی برای صورتحساب نوع اول هست
- دلیل از دست رفتن معامله اجباری است
- پیشبینی فروش بر اساس تاریخ احتمالی بسته شدن ممکن است
- سطح دسترسی برای قیمت، تخفیف و پروندهها قابل تنظیم است
- API یا وبهوک برای اتصال به سایت و حسابداری در همان پلنی است که میخرید
- خروجی کامل داده (اکسل یا API) دارد تا روزی که خواستید جابهجا شوید
- دوره آزمایشی را روی چند معامله واقعی خودتان تست کردهاید، نه روی داده نمونه
سؤالهای رایج
CRM برای شرکت کوچکی که به چند شرکت بزرگ میفروشد هم لازم است؟
اگر تعداد مشتری کم ولی هر معامله بزرگ و طولانی است، بله. همان چند معامله باید سابقه کامل، یادآوری و پیشفاکتور نسخهدار داشته باشند. یک CRM ابری با یکی دو کاربر کافی است.
در CRM فروش B2B چند مرحله کاریز مناسب است؟
معمولاً شش تا هشت مرحله. کمتر از آن، گزارش چیزی نشان نمیدهد و بیشتر از آن، فروشندهها مراحل را جا میاندازند. مهمتر از تعداد این است که هر مرحله شرط خروج روشن داشته باشد.
کد اقتصادی مشتری را چرا باید در CRM ثبت کنیم؟
چون فروش به شرکتها معمولاً صورتحساب نوع اول میخواهد و این صورتحساب بدون مشخصات کامل خریدار صادر نمیشود. اگر از اول در CRM باشد، حسابداری بعد از برد معامله معطل نمیماند.
CRM آماده را میشود برای قیمتگذاری پیچیده تنظیم کرد؟
تا حدی. فیلد دلخواه، تخفیف و فهرست قیمت را بیشتر CRMها دارند. اگر قیمت با فرمول چندمتغیره ساخته میشود یا تخفیف باید چند مرحله تأیید شود، معمولاً یا ماژول اختصاصی کنار CRM لازم است یا CRM اختصاصی.
چقدر طول میکشد تیم فروش واقعاً با CRM کار کند؟
اگر کاریز ساده و آموزش درست باشد، معمولاً یکی دو ماه. نشانه خوب این است که مدیر فروش جلسه هفتگی را از روی گزارش CRM برگزار کند، نه از روی گزارش شفاهی فروشندهها.
اطلاعات مشتریها در CRM ابری ایرانی امن است؟
به سرویسدهنده و تنظیمات شما بستگی دارد. سطح دسترسی کاربران، لاگ فعالیت، پشتیبانگیری و امکان خروجی کامل داده را قبل از خرید بپرسید و در قرارداد بیاورید.
مطالب مرتبط
- طراحی CRM اختصاصی؛ هزینه، امکانات نسخه اول و مراحل ساخت
- هزینه نرمافزار CRM در ۱۴۰۵؛ اشتراک ابری، لایسنس نصبی و هزینه کل
- سیستم استعلام و پیشفاکتور آنلاین B2B؛ از فرم تا سفارش
- CRM آماده یا اختصاصی؟؛ ده معیار انتخاب
راهاندازی CRM فروش سازمانی با پونوکد
ما در پونوکد (Ponocode) اول یک هفته فروش واقعی شما را دنبال میکنیم تا ببینیم معاملهها کجا گیر میکنند. بعد کاریز و دادهها را میچینیم، CRM آماده مناسب را پیشنهاد میدهیم یا اگر لازم باشد CRM اختصاصی میسازیم، و آن را به فرم سایت، تلفن و حسابداری وصل میکنیم. خدمات ما در صفحه خدمات و جزئیات ساخت سایت و پنل در طراحی سایت آمده است. برای دیدن بستهها و قیمتها صفحه تعرفهها را ببینید.
برای مشاوره: تلفن ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶، تلگرام https://t.me/resonea، یا از فرم تماس پیام بگذارید.



