خلاصه در یک نگاه: کالای امانی کالایی است که جایش با مالکش یکی نیست. گاهی تأمینکننده کالایش را در انبار شما میگذارد و فقط بعد از فروش پولش را میگیرد؛ گاهی کالای شما نزد نماینده یا مشتری است تا بفروشد؛ و گاهی انبار شما فقط کالای دیگران را نگهداری میکند. نرمافزار انبار امانی باید در هر سه حالت، مالکیت و محل کالا را جدا ثبت کند، کالای امانی را با موجودی خودتان قاطی نکند و برای هر طرف، گزارش تسویه روشن بدهد. بیشتر اختلافها در امانی از همین قاطی شدن میآید.
- موجودی امانی هیچوقت جزو دارایی خودتان گزارش نشود.
- هر فروش از کالای امانی، یک بدهی به مالک میسازد.
- کالای شما نزد نماینده هنوز موجودی شماست و باید شمرده شود.
بهروزرسانی: ۱۰ آبان ۱۴۰۵
فرض کنید یک فروشگاه لوازم آشپزخانه دارید و یکی از تولیدکنندهها پیشنهاد میدهد کالایش را امانی در فروشگاه شما بگذارد؛ هر چه فروختید، آخر ماه حساب میکنید و بقیه را اگر خواستید برمیگردانید. پیشنهاد خوبی است، چون سرمایه شما درگیر نمیشود. ولی آخر ماه که تولیدکننده صورتحساب میخواهد، باید دقیق بدانید از کالای او چند عدد فروختهاید، چند عدد مانده و چند عدد آسیب دیده است. اگر کالای امانی و کالای خریداریشده خودتان در یک موجودی ثبت شده باشند، این حساب تقریباً غیرممکن است.
در این نوشته توضیح میدهیم نرمافزار انبار امانی چطور باید کار کند و چه امکاناتی لازم دارد. این مطلب بخشی از مجموعه انبارداری پونوکد است و راهنمای اصلی آن نرمافزار انبارداری است.

سه حالت کالای امانی
وقتی از «انبار امانی» حرف میزنیم، معمولاً یکی از این سه حالت منظور است. نرمافزار خوب باید هر سه را بشناسد، چون منطق ثبت و تسویهشان متفاوت است.
| حالت | مالک | محل کالا | چه زمانی پول جابهجا میشود؟ |
|---|---|---|---|
| امانی خرید (کالای تأمینکننده نزد شما) | تأمینکننده | انبار یا فروشگاه شما | پس از فروش، در تسویه دورهای |
| امانی فروش (کالای شما نزد دیگران) | شما | نماینده، فروشگاه یا مشتری | پس از فروش توسط طرف مقابل |
| نگهداری کالای دیگران | مشتری انبار | انبار شما | هزینه نگهداری و جابهجایی |
در هر سه حالت، اصل مشترک یکی است: نرمافزار باید برای هر واحد کالا بداند «مال کیست» و «کجاست»، و این دو را جدا نگه دارد.
کالای امانی تأمینکننده در انبار شما
این رایجترین حالت است. تأمینکننده کالا را تحویل میدهد، ولی خرید هنوز اتفاق نیفتاده و بدهیای به او ثبت نمیشود. نرمافزار باید رسید امانی را از رسید خرید جدا کند. کالای امانی میتواند همان کد کالای خرید معمولی را داشته باشد، ولی موجودی آن با برچسب مالک ثبت میشود تا در گزارشها جدا دیده شود.
وقتی کالای امانی فروخته میشود، دو اتفاق باید بیفتد: موجودی امانی کم شود و یک بدهی به تأمینکننده با قیمت توافقشده ثبت شود. اگر از یک کالا هم موجودی خریداریشده دارید و هم امانی، قانون برداشت را از اول مشخص کنید؛ مثلاً اول از امانی فروخته شود یا اول از موجودی خودتان. این قانون باید در قرارداد و در نرمافزار یکی باشد.
در پایان هر دوره، گزارش تسویه برای هر تأمینکننده آماده میشود: مانده اول دوره، رسیدهای امانی جدید، فروش، برگشتیها، آسیبدیدهها و مانده پایان دوره. همین گزارش مبنای پرداخت است. روش ثبت درست اسناد ورود و خروج را در حواله و رسید انبار توضیح دادهایم.

کالای شما نزد نمایندهها و مشتریان
حالت برعکس هم زیاد پیش میآید. تولیدکننده یا پخشکننده، کالایش را بهصورت امانی نزد نمایندهها، فروشگاهها یا حتی یک مشتری بزرگ میگذارد. این کالا از انبار شما خارج شده، ولی هنوز مال شماست و هنوز موجودی شما حساب میشود.
بهترین راه این است که برای هر نماینده یک انبار مجازی تعریف کنید. خروج کالا به نماینده یک «انتقال» است، نه فروش. وقتی نماینده فروش خود را گزارش میدهد، فروش از انبار مجازی او ثبت میشود. با این روش، در هر لحظه میبینید نزد هر نماینده چقدر کالا دارید و ارزش آن چقدر است. شمارش دورهای موجودی نزد نمایندهها هم لازم است؛ یا با بازدید، یا با گزارشی که نماینده میفرستد و هر چند وقت یک بار با بازدید تطبیق داده میشود. نکات کار با چند انبار را در مدیریت چند انبار ببینید.
انبار نگهداری کالای دیگران
اگر کسبوکار شما خود انبارداری است، یعنی فضای انبار را به شرکتهای دیگر اجاره میدهید یا کالایشان را نگهداری و ارسال میکنید، همه موجودی انبار در واقع امانی است. در این حالت نرمافزار باید برای هر مشتری موجودی، رسید و حواله جدا داشته باشد و هر مشتری فقط کالای خودش را ببیند. هزینهها هم معمولاً بر اساس فضای اشغالشده، تعداد پالت یا تعداد جابهجایی محاسبه میشوند و نرمافزار باید بتواند اینها را برای صورتحساب هر مشتری گزارش کند.
دسترسی در این نوع انبار اهمیت ویژهای دارد. هر مشتری اگر پنل یا گزارشی میبیند، باید فقط اطلاعات خودش باشد. تعریف نقشها و محدودیتها را در سطح دسترسی انباردار نوشتهایم.

شمارش و کسری در کالای امانی
وقتی کالای امانی در انبار شما کم میآید، مسئولیتش با شماست و باید به مالک پرداخت شود. برای همین کالای امانی را حتی دقیقتر از کالای خودتان بشمارید. در شمارش، موجودی هر مالک جدا بررسی شود و اختلافها به تفکیک مالک گزارش شوند. کالای آسیبدیده امانی هم باید جدا ثبت شود؛ بسته به قرارداد، یا به مالک برمیگردد یا هزینهاش با او تسویه میشود. روش شمارش را در شمارش انبار و علتیابی اختلاف را در کسری انبار ببینید.
قرارداد امانی و نرمافزار باید یکی باشند
بسیاری از اختلافهای امانی، اختلاف نرمافزاری نیستند؛ اختلاف در فهم قرارداد هستند. پیش از راهاندازی، این موارد را روشن کنید و در نرمافزار هم همانطور تنظیم کنید: دوره تسویه (هفتگی، ماهانه)، قیمت مبنا برای تسویه، تکلیف کالای آسیبدیده یا منقضی، حداکثر مدت نگهداری امانی و نحوه برگشت کالای فروشنرفته. نرمافزار میتواند این قوانین را اجرا کند، ولی نمیتواند جای توافق روشن را بگیرد. برای جنبههای حقوقی و مالیاتی قرارداد امانی، با مشاور حقوقی و حسابدار خود مشورت کنید؛ این بخش مشاوره حقوقی نیست.
گزارشهایی که در انبار امانی لازم است
علاوه بر گزارش تسویه، چند گزارش دیگر کار امانی را سادهتر میکند. گزارش «سن کالای امانی» نشان میدهد هر کالا چند وقت است در انبار مانده؛ کالایی که ماهها فروش نرفته، بهتر است به مالک برگردد تا جای قفسه را آزاد کند. گزارش «موجودی نزد نمایندهها» ارزش کالای شما را در دست هر نماینده نشان میدهد و کمک میکند برای هر کدام سقف اعتبار بگذارید. گزارش «فروش امانی به تفکیک تأمینکننده» هم مشخص میکند همکاری با کدام تأمینکننده برایتان سودمندتر بوده است. همه این گزارشها باید فیلتر مالک، دوره و گروه کالا داشته باشند؛ فهرست کامل گزارشهای کاربردی را در گزارشهای انبار ببینید.
اشتباهات رایج در انبار امانی
- قاطی کردن موجودی: کالای امانی و خریداریشده با هم ثبت شده و تسویه ممکن نیست.
- رسید امانی بهعنوان خرید: بدهی به تأمینکننده زودتر از فروش ثبت میشود.
- خروج به نماینده بهعنوان فروش: کالا از موجودی حذف میشود، در حالی که هنوز مال شماست.
- نبود گزارش تسویه: هر آخر ماه، حساب از اول و دستی ساخته میشود.
چکلیست نرمافزار انبار امانی
- مالکیت هر واحد موجودی جدا از محل آن ثبت میشود.
- رسید امانی از رسید خرید جداست و بدهی نمیسازد.
- فروش از کالای امانی، بدهی به مالک را ثبت میکند.
- قانون برداشت بین امانی و موجودی خود قابل تنظیم است.
- برای هر نماینده یک انبار مجازی تعریف میشود.
- گزارش تسویه دورهای برای هر طرف وجود دارد.
- شمارش و اختلاف به تفکیک مالک گزارش میشود.
- هر مشتری انبار فقط اطلاعات خودش را میبیند.
سؤالهای رایج
کالای امانی جزو موجودی ما حساب میشود؟
از نظر محل بله، از نظر مالکیت نه. در گزارشهای انبار دیده میشود، ولی در ارزش دارایی شما نباید بیاید.
اگر کالای امانی در انبار ما گم شود، چه کسی مسئول است؟
معمولاً نگهدارنده. جزئیات آن باید در قرارداد آمده باشد و نرمافزار کسری را به تفکیک مالک گزارش دهد.
برای هر تأمینکننده امانی، کد کالای جدا بسازیم؟
لازم نیست. کد کالا میتواند یکی باشد و مالکیت بهعنوان یک ویژگی موجودی ثبت شود.
موجودی نزد نمایندهها را چطور کنترل کنیم؟
با انبار مجازی برای هر نماینده، گزارش فروش منظم از طرف او و شمارش دورهای با بازدید.
آیا نرمافزار حسابداری معمولی امانی را پشتیبانی میکند؟
بعضیها تا حدی. ولی جزئیات انبار مثل مالکیت هر واحد، قانون برداشت و گزارش تسویه معمولاً نیاز به نرمافزار انبار مناسب دارد.
پونوکد نرمافزار انبار امانی میسازد؟
بله؛ تفکیک مالکیت، انبار نمایندهها و گزارش تسویه را بر اساس قراردادها و روش کار شما طراحی میکنیم.
نرمافزار انبار امانی با پونوکد
پونوکد (Ponocode) نرمافزار انبارداری اختصاصی تحت وب و موبایل میسازد؛ برای فروشگاهها، پخشکنندهها و انبارهایی که کالای دیگران را نگهداری میکنند. خدمات ما را در صفحه خدمات و طراحی سایت و وباپ ببینید و عوامل مؤثر بر هزینه را در صفحه قیمت بخوانید.
برای مشاوره رایگان: تلفن ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶، تلگرام https://t.me/resonea، یا فرم تماس.



