خلاصه در یک نگاه: نرمافزار صرافی باید چهار کار اصلی را درست انجام دهد: ثبت هر معامله با مشخصات مشتری، نگه داشتن صندوق جدا برای هر ارز، محاسبه سود واقعی هر معامله و ثبت حوالهها با طرف حساب. طبق دستورالعمل تازه بانک مرکزی (مصوب ۵ اسفند ۱۴۰۴ کمیسیون ارز)، صرافی باید معاملات را همزمان در سامانههای اعلامی بانک مرکزی و در یک «سامانه حسابداری مختص صرافی» ثبت کند. پس نرمافزار حسابداری عمومی یا اکسل دیگر کافی نیست.
- اگر یک شعبه و روال ساده دارید، نرمافزار آماده معمولاً کافی است. نمونه خارجی اشتراکی آن ماهانه از ۳۹ تتر شروع میشود.
- نرمافزار اختصاصی وقتی میارزد که چند شعبه، شبکه همکار، حواله زیاد یا اتصال به سایت و تابلوی نرخ دارید.
- قبل از خرید، سه چیز را در دمو امتحان کنید: کنترل سقفهای خرید و فروش، روش محاسبه سود، و کار کردن در قطعی اینترنت.
بهروزرسانی: ۱۰ آبان ۱۴۰۵. مقررات از متن دستورالعملها و بخشنامههای بانک مرکزی و قیمتها از سایت فروشندگان در همین تاریخ بازبینی شده است. این مطلب مشاوره حقوقی نیست و متن کامل هر بخشنامه را باید از بانک مرکزی بگیرید.
خیلی از صرافیهای کوچک هنوز با ترکیبی از دفتر، اکسل و گروه واتساپ یا تلگرام کار میکنند. تا وقتی حجم کار کم است، این روش جواب میدهد. ولی وقتی روزی دهها معامله در چند ارز دارید، چند همکار برایتان حواله میزنند و آخر شب صندوق دلار با دفتر نمیخواند، دیگر دنبال اینکه اشتباه کجاست گشتن چند ساعت وقت میبرد.
در این مطلب از زاویه صاحب صرافی نگاه میکنیم: نرمافزار صرافی دقیقاً چه کارهایی باید بکند، مقررات تازه چه چیزی را به آن تحمیل کرده، آماده بخرید یا اختصاصی بسازید، و هزینه هر راه چقدر است. اگر دنبال سایت و تابلوی نرخ آنلاین هستید، آن را جدا در طراحی سایت صرافی نوشتهایم. اینجا موضوع، نرمافزار داخلی دفتر است.

نرم افزار صرافی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
نرمافزار صرافی در اصل یک سیستم حسابداری چندارزی است که برای روال صرافی ساخته شده است. فرقش با نرمافزار حسابداری عمومی این است که «پول» در آن یک واحد ندارد. صندوق دلار، یورو، درهم و تومان جدا هستند و هر کدام موجودی و میانگین نرخ خودشان را دارند.
بخشهایی که یک نرمافزار صرافی کامل دارد:
- پرونده مشتری: کد ملی یا شماره گذرنامه، تاریخ تولد، مدارک اسکنشده و سابقه معاملات.
- ثبت معامله: خرید، فروش و تبدیل ارز با نرخ، مبلغ، کارمزد و نوع تحویل (نقدی یا واریز به حساب).
- صندوق چندارزی: موجودی لحظهای هر ارز، بستن صندوق آخر روز و مغایرتگیری.
- حواله: حواله ورودی و خروجی، طرف حساب، کارمزد و وضعیت (ثبت شده، پرداخت شده، برگشتی).
- حساب همکاران: بدهی و طلب هر همکار، به چند ارز جداگانه.
- سود و گزارش: سود هر معامله، سود روزانه هر ارز، وضعیت باز ارزی و گزارشهایی که حسابدار و بازرس میخواهند.
- کاربران و لاگ: هر کاربر چه دسترسی دارد و چه کسی، چه زمانی، چه چیزی را تغییر داده است.
مقررات تازه بانک مرکزی چه چیزی از نرمافزار میخواهد؟
مهمترین تغییر برای نرمافزار، ماده ۲ دستورالعمل جدید است: بانک یا صرافی باید هر معامله را همزمان در سامانههای اعلامی بانک مرکزی و در «سامانه حسابداری مختص صرافی، منطبق با استانداردهای حسابداری» ثبت کند. سامانه اعلامی معمولاً همان سنا (سامانه نظارت ارز) است. پس داشتن نرمافزار حسابداری مخصوص صرافی دیگر انتخاب نیست؛ الزام است.
بقیه مواد هم مستقیم روی امکانات نرمافزار اثر دارند:
| قاعده | خلاصه | نرمافزار باید چه کند |
|---|---|---|
| ثبت دوگانه (ماده ۲) | ثبت همزمان در سامانه بانک مرکزی و حسابداری صرافی | داده یک بار وارد شود و برای ثبت در سنا آماده باشد، نه اینکه دو بار تایپ شود |
| سقف خرید نقدی (ماده ۴) | تا معادل ۱۰ هزار یورو برای هر کد ملی یا گذرنامه؛ بیشتر از آن در روز، اظهارنامه گمرکی، صورتحساب بانکی یا مجوز بانک مرکزی لازم است | جمع خرید روزانه هر مشتری را حساب کند و قبل از ثبت، مدرک را بخواهد |
| سقف فروش به اشخاص حقیقی (ماده ۵) | به ایرانیان مقیم بالای ۱۸ سال تا ۱ هزار یورو در ۳۶۵ روز | سن و سابقه ۳۶۵ روزه مشتری را چک کند و مانده سقف را نشان دهد |
| سقف فروش به اشخاص حقوقی | طبق بخشنامه ۴ شهریور ۱۴۰۵ از ۱ هزار به ۵ هزار یورو رسید | سقفها جدول قابل تنظیم باشند، نه عدد ثابت در کد برنامه |
| وضعیت باز ارزی (ماده ۶) | سقف وضعیت باز دلار، یورو، درهم و یوان را کمیته مدیریت بازار ارز تعیین میکند | وضعیت باز هر ارز را لحظهای نشان دهد و نزدیک سقف هشدار بدهد |
| فروش به اتباع غیرایرانی | حداکثر به اندازه خرید ثبتشده از همان فرد در ۳۶۵ روز گذشته | سابقه خرید را با شماره گذرنامه پیدا کند و سقف را خودکار بدهد |
این مقررات چند بار عوض شدهاند و باز هم عوض میشوند. برای همین مهمترین سؤال از هر فروشنده این است: وقتی سقف یا قاعدهای عوض شد، تغییرش چقدر طول میکشد و هزینهاش با کیست؟
سود هر معامله را چطور حساب کند؟
این جایی است که اکسل بیشتر از همه خطا میدهد. وقتی یک ارز را در چند نوبت با نرخهای مختلف خریدهاید، سود فروش بستگی دارد به اینکه بهای تمامشده را چطور حساب کنید. خیلی از نرمافزارهای صرافی، از جمله نکستوفیکس، روش میانگین موزون را به کار میبرند.
مثال فرضی (نرخها ساختگیاند): ۱٬۰۰۰ دلار به نرخ ۱۰۰٬۰۰۰ تومان میخرید و بعد ۵۰۰ دلار به نرخ ۱۰۴٬۰۰۰ تومان. میانگین موزون میشود ۱۰۱٬۳۳۳ تومان. حالا ۸۰۰ دلار به نرخ ۱۰۶٬۰۰۰ تومان میفروشید:
- با میانگین موزون: سود حدود ۳٫۷۳ میلیون تومان است و ۷۰۰ دلار باقیمانده با همان ۱۰۱٬۳۳۳ تومان ارزشگذاری میشود.
- با روش «اولین ورودی، اولین خروجی»: هر ۸۰۰ دلار از خرید اول حساب میشود و سود ۴٫۸ میلیون تومان است. در عوض، باقیمانده گرانتر ارزشگذاری میشود.
هیچکدام غلط نیست، ولی باید یکی باشد و ثابت بماند. حسابدار شما باید روش را تأیید کند و نرمافزار همان را همیشه اجرا کند. اگر روش در گزارشها نوشته نشده، سود ماهانهای که میبینید قابل اعتماد نیست.

نرم افزار صرافی آماده بخرم یا اختصاصی بسازم؟
برای بیشتر صرافیهای تکشعبه، جواب کوتاه این است: با نرمافزار آماده شروع کنید. محصول آماده همین حالا روال اصلی را دارد، زود راه میافتد و هزینهاش قابل پیشبینی است. نرمافزار اختصاصی وقتی منطقی است که روال شما با محصولات آماده جور نیست یا هزینه کار دستی از هزینه ساخت بیشتر شده است.
| معیار | اشتراکی آماده (آنلاین) | لایسنس آماده (نصب روی سرور خودتان) | اختصاصی |
|---|---|---|---|
| زمان راهاندازی | چند روز | یک تا چند هفته | چند ماه برای نسخه اول |
| هزینه | ماهانه؛ مثلاً ۳۹ تا ۱۲۹ تتر در نکستوفیکس | یکجا بهاضافه پشتیبانی سالانه؛ با استعلام | بالا؛ به محدوده کار بستگی دارد |
| محل نگهداری داده | سرور فروشنده | سرور خودتان | هرجا که بخواهید |
| تغییر با قوانین جدید | با فروشنده | با فروشنده، طبق قرارداد | با تیم خودتان یا پیمانکار |
| مناسب برای | صرافی کوچک و شروع کار | صرافی با حساسیت روی داده | چند شعبه، شبکه همکار، روال خاص |
دو نمونه از بازار، فقط برای اینکه تصویر روشن شود و توصیه به خرید نیست. نکستوفیکس، که ۱۰ آبان ۱۴۰۵ صفحه قیمتش را دیدیم، هفت روز آزمایش رایگان دارد و سه پلن ماهانه ۳۹، ۷۹ و ۱۲۹ تتری دارد: از یک کاربر و ۲۰۰ مشتری تا کاربر نامحدود. لایسنس دائمی هم میفروشد و میگوید روی سرور ایران یا سرور خود صرافی و حتی بدون اینترنت اجرا میشود. در بازار داخلی هم نرمافزارهای حسابداری بزرگ، مثل پیوست، راهکار صرافی با حسابداری چندارزی، تسعیر روزانه و ماژول حواله دارند که قیمتشان با استعلام اعلام میشود.
اگر هنوز مطمئن نیستید مشکل شما با محصول آماده حل میشود یا نه، معیارهای تصمیم را در خرید اسکریپت آماده یا برنامهنویسی اختصاصی و سایت میخواهید یا نرمافزار اختصاصی باز کردهایم.
هزینه ساخت نرم افزار صرافی اختصاصی چقدر است؟
عدد ثابتی وجود ندارد، ولی میشود حساب کرد. نسخه اول یک نرمافزار صرافی اختصاصی، شامل مشتری و مدارک، معامله، صندوق چندارزی، حواله، حساب همکار، سقفها، گزارشها و نقشهای کاربری، معمولاً چند صد نفرساعت برنامهنویسی، طراحی و تست میخواهد.
مثال فرضی با نرخهای فهرست بهای خدمات فاوا ۱۴۰۵: نرخ پایه شرکتها ۵۷۶ هزار تومان برای هر نفرساعت است و برنامهنویس ارشد با ۶ تا ۱۰ سال سابقه در شرکت بدون رتبه، حدود ۱٫۴۹ میلیون تومان در ساعت. اگر نسخه اول ۵۰۰ ساعت کار ارشد بخواهد، با نرخ تعرفه حدود ۷۴۵ میلیون تومان میشود. قیمت بازار ممکن است پایینتر یا بالاتر باشد. مهم این است که پیشنهادها را روی یک محدوده کار مقایسه کنید.
- پشتیبانی و نگهداری سالانه معمولاً ۲۵ تا ۳۵ درصد هزینه ساخت است.
- مالیات بر ارزش افزوده در ۱۴۰۵، ده درصد روی فاکتور است.
- سرور، پشتیبانگیری و پیامک هزینههای جداگانه ماهانه دارند.
- انتقال داده از دفتر و اکسل را جدا قیمت بگیرید. کار کمی نیست.
برای اینکه پیشنهاد دقیق بگیرید، اول نیازها را بنویسید. راهنمای سند نیازمندی نرمافزار و استعلام قیمت ساخت نرمافزار برای همین کار است. اگر وقت ندارید، میتوانید روال فعلی صرافی را برای ما شرح دهید تا بگوییم محصول آماده کافی است یا ساخت اختصاصی لازم است.
نسخه اول نرم افزار صرافی را به چه ترتیبی بسازیم؟
چه آماده بخرید و چه اختصاصی بسازید، همه چیز را یکروزه عوض نکنید. ترتیبی که کمترین ریسک را دارد:
- مشتری و معامله: اول ثبت معامله با پرونده مشتری و کنترل سقفها راه بیفتد.
- صندوق و بستن روز: موجودی هر ارز و مغایرتگیری آخر روز.
- سود و گزارش: با روشی که حسابدار تأیید کرده است.
- حواله و همکاران: بعد از اینکه پایه درست کار کرد.
- اتصالها: رسید پیامکی، تابلوی نرخ و سایت. برای نرخ آنلاین، API قیمت ارز برای سایت را ببینید.
دو هفته اول، دفتر قبلی را موازی نگه دارید و هر شب جمعها را با هم مقایسه کنید. برای انتقال سابقه مشتریها و مانده همکاران از اکسل، راهنمای انتقال داده از اکسل به نرمافزار کمک میکند.

چکلیست انتخاب نرم افزار صرافی در جلسه دمو
- ثبت در سنا چطور انجام میشود؟ دستی، با خروجی فایل یا با روشی که بانک مرکزی تأیید کرده؟ نمونهاش را ببینید.
- سقفهای خرید و فروش را خودتان میتوانید عوض کنید یا باید منتظر فروشنده بمانید؟
- برای مشتریای که سقفش پر شده، یک فروش آزمایشی ثبت کنید و ببینید جلویش گرفته میشود یا نه.
- روش محاسبه سود چیست و در گزارش نوشته شده است؟
- وضعیت باز هر ارز لحظهای دیده میشود؟
- اگر اینترنت بینالمللی قطع شود، نرمافزار کار میکند؟ سرورش کجاست؟
- لاگ تغییرات قابل پاک کردن نیست و ویرایش هر معامله ثبت میشود؟
- پشتیبانگیری روزانه هست و خروجی کامل دادهها مال شماست؟
- هر کاربر فقط به بخش خودش دسترسی دارد؟ ورود دومرحلهای دارد؟
- قرارداد پشتیبانی، زمان پاسخ و هزینه تغییر با قوانین جدید را مشخص کرده است؟
سؤالهای رایج
با نرمافزار حسابداری عمومی مثل سپیدار یا هلو میشود صرافی را اداره کرد؟
برای دفترداری کلی شرکت بله، ولی برای روال روزانه صرافی کافی نیست. سقفهای مشتری، صندوق جدا برای هر ارز، سود هر معامله و حواله را باید جای دیگری نگه دارید. همین دوبارهکاری منشأ بیشتر مغایرتهاست.
نرم افزار صرافی خودش معاملات را در سنا ثبت میکند؟
بستگی به محصول دارد. نحوه ثبت در سنا را بانک مرکزی تعیین میکند و جزئیات اتصال مستقیم عمومی منتشر نشده است. در دمو بپرسید دقیقاً چطور انجام میشود و نمونه واقعی ببینید. ادعای کلی «اتصال به سنا داریم» کافی نیست.
نرم افزار صرافی آنلاین بهتر است یا نصبی؟
نسخه آنلاین سریعتر راه میافتد و نگهداری کمتری دارد. نسخه نصبی روی سرور خودتان کنترل داده و کار در قطعی اینترنت را بهتر میکند. برای صرافی، قطعی اینترنت و محل نگهداری اطلاعات هویتی مشتری دو معیار جدیاند.
ساخت نرم افزار صرافی اختصاصی چقدر طول میکشد؟
نسخه اول با بخشهای اصلی معمولاً چند ماه طول میکشد. اگر محدوده کار از اول روشن باشد و تحویل مرحلهای باشد، میتوانید بخش معامله و صندوق را زودتر استفاده کنید.
آیا نرمافزار میتواند نرخها را روی سایت یا تابلوی دفتر نشان دهد؟
بله. نرخ را یک بار در نرمافزار تعیین میکنید و همان نرخ روی تابلو و سایت نمایش داده میشود. طبق مقررات، نرخ باید پیش از معامله در محل صرافی یا سایت اعلام شود و این اتصال جلوی اختلاف نرخ را میگیرد.
اطلاعات قبلی صرافی از اکسل منتقل میشود؟
بله، به شرط پاکسازی. معمولاً مانده همکاران، مانده صندوق هر ارز و پرونده مشتریها منتقل میشود. سابقه معاملات قدیمی را بهتر است فقط برای مرجع نگه دارید.
مطالب مرتبط
- طراحی سایت صرافی ۱۴۰۵؛ تابلو نرخ ارز، حواله، مقررات و هزینه
- API قیمت ارز برای سایت؛ نرخ آزاد و حواله، کش و منبع پشتیبان
- سایت میخواهید یا نرمافزار اختصاصی؟
- استعلام قیمت ساخت نرمافزار ۱۴۰۵
پونوکد در نرمافزار صرافی چه کمکی میکند؟
ما در پونوکد اول روال صرافی شما را میشنویم: چند ارز، چند شعبه، چه نوع حواله و چه گزارشهایی. بعد صادقانه میگوییم محصول آماده کافی است یا ساخت اختصاصی لازم است. اگر ساخت لازم باشد، نسخه اول را مرحلهای تحویل میدهیم و سقفها و قواعد را قابل تنظیم میسازیم تا با بخشنامه بعدی مجبور به بازنویسی نشوید. خدمات و طراحی سایت ما را ببینید و برای برآورد اولیه به صفحه قیمتها سر بزنید.
برای مشاوره: تلفن ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶، تلگرام https://t.me/resonea، یا از فرم تماس پیام بگذارید.



