سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی؟ تشخیص نیاز قبل از گرفتن قیمت

سایت یا نرم افزار اختصاصی؟ تشخیص نیاز قبل از قیمت: فرق سایت و سامانه، سه راه آماده تا اختصاصی، هزینه سه‌ساله، پذیرش قبل از تسویه و مالکیت سورس.

عاطفه پناهی۱۳ مهر ۱۴۰۵به‌روزرسانی ۹ آبان ۱۴۰۵۳۱ دقیقه مطالعه۲۱۹ بازدید

ارسال این مقاله

سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی؟ تشخیص نیاز قبل از گرفتن قیمت
فهرست مطالب
  1. تفاوت اصلی در یک جمله
  2. طیف پنج‌پله؛ بیشتر نیازها جایی وسط هستند
  3. جمله‌هایی در بریف که یعنی نرم‌افزار
  4. خودارزیابی ده‌سؤالی؛ پروژه شما کجای طیف است؟
  5. سه ترکیب رایج
  6. سایت عمومی + پنل داخلی ساده
  7. سایت عمومی + پورتال مشتری
  8. نرم‌افزار داخلی بدون سایت عمومی
  9. سه بریف نمونه و این‌که در واقع چه می‌خواهند
  10. قبل از اختصاصی، نسخه آماده را امتحان کنید
  11. سه راه، نه دو راه؛ آماده، آماده به‌علاوه لایه اختصاصی، کاملاً اختصاصی
  12. در بازار ایران این چند نکته را هم حساب کنید
  13. هزینه سه‌ساله را جمع بزنید، نه فقط فاکتور اول
  14. قبل از خرید نرم‌افزار آماده، سؤال‌های خروج را بپرسید
  15. فاصله هزینه و زمان؛ بازه‌های عمومی بازار ۱۴۰۵
  16. هزینه بعد از تحویل هم فرق دارد
  17. نشانه‌های پیشنهادی که پروژه را اشتباه فهمیده
  18. قرارداد سایت برای پروژه نرم‌افزار؛ ریسکی که دیر دیده می‌شود
  19. بریف یک‌صفحه‌ای برای بخش نرم‌افزاری
  20. از پیشنهاددهنده چه بپرسید
  21. فازبندی معقول؛ سایت اول، نرم‌افزار بعد؟
  22. جدول امتیازدهی هفت‌معیاره؛ وقتی هنوز مطمئن نیستید
  23. اشتباه‌های رایج
  24. پیشنهاد قیمت سایت یا نرم‌افزار را خط‌به‌خط بخوانید
  25. خرج‌های سال اول بعد از ساخت؛ هفت سؤال برای مجری
  26. آزمون پذیرش دوهفته‌ای قبل از تسویه با مجری
  27. مالکیت دامنه، هاست، CMS، سورس و کلیدها به نام چه کسی باشد؟
  28. روز ۷ و ۳۰ و ۹۰؛ از کجا بفهمیم انتخاب سایت یا نرم‌افزار درست بوده؟
  29. بعد از راه‌اندازی، هر بخش مسئول کیست؟
  30. چک‌لیست ۱۷ موردی قبل از گرفتن قیمت
  31. سؤال‌های رایج
  32. سایت با پنل مدیریت همان نرم‌افزار است؟
  33. وردپرس با افزونه نمی‌تواند همین کار را بکند؟
  34. نرم‌افزار آماده همیشه ارزان‌تر است؟
  35. با نرم‌افزار آماده شروع کنیم و بعداً اختصاصی بسازیم، کار اشتباهی است؟
  36. اگر اول سایت ساده بسازیم، بعداً می‌شود نرم‌افزار را به آن اضافه کرد؟
  37. اگر پورتال ما برای مشتری فاکتور صادر کند، کار پیچیده‌تر می‌شود؟
  38. اگر مجری را عوض کنیم، چه چیزی باید دست ما بماند؟
  39. بیشتر بخوانید
  40. جمع‌بندی

خلاصه در یک نگاه: سایت برای کسی است که هنوز شما را نمی‌شناسد: معرفی، اعتمادسازی و گرفتن درخواست. نرم‌افزار برای کسی است که وارد می‌شود و کاری انجام می‌دهد: ثبت سفارش، پیگیری، تأیید و گزارش. اگر در توضیح نیازتان «ورود کاربر»، «وضعیت»، «تأیید»، «محاسبه» یا «گزارش» زیاد آمده، پروژه از جنس نرم‌افزار است یا دست‌کم سایت به‌علاوه یک پنل اختصاصی. در این حالت سایت عمومی و نرم‌افزار را دو بخش جدا ببینید و جدا قیمت بگیرید.

  • قبل از «کاملاً اختصاصی»، سه راه را بسنجید: نرم‌افزار آماده، آماده به‌علاوه یک لایه اختصاصی، و ساخت از صفر. بیشتر کسب‌وکارها جایی وسط می‌مانند.
  • جمع هزینه سه سال را مقایسه کنید، نه فاکتور اول. مثلاً ده کاربر روی پلن حرفه‌ای یک CRM ایرانی، فقط برای اشتراک در سه سال حدود ۴۳۷ میلیون تومان می‌شود.
  • قسط آخر را به دو هفته آزمون پذیرش واقعی گره بزنید و دامنه، هاست، سورس و کلیدها را به نام خودتان نگه دارید.
  • اگر سیستم فاکتور رسمی صادر می‌کند، اتصال به سامانه مودیان را از روز اول در برآورد بیاورید.

به‌روزرسانی: ۹ آبان ۱۴۰۵ — متن روان‌تر شد، یک نمونه واقعی هزینه سه‌ساله با قیمت فعلی یک CRM ایرانی و نکته سامانه مودیان اضافه شد و سؤال‌های رایج مرتب شد. اعداد بازار از صفحه‌های عمومی شرکت‌ها نقل شده و قیمت پونوکد نیست.

«یک سایت می‌خواهیم که مشتری وارد شود، سفارش ثبت کند، وضعیتش را ببیند، فاکتور بگیرد و ما هم از پنل همه را مدیریت کنیم.» این جمله را تقریباً هر هفته در درخواست‌های «طراحی سایت» می‌خوانیم. چیزی که توصیف شده سایت نیست؛ نرم‌افزار اختصاصی است که یک صفحه عمومی هم دارد. فاصله این دو در هزینه، زمان و ریسک گاهی ده برابر است، و اگر این تفاوت از روز اول روشن نشود، یا پیشنهادها قابل مقایسه نیستند یا پروژه با قرارداد سایت شروع می‌شود و وسط راه به دیوار می‌خورد.

این مقاله کمک می‌کند قبل از گرفتن قیمت بفهمید دقیقاً چه چیزی لازم دارید. اگر از قبل می‌دانید نرم‌افزار می‌خواهید، نرم‌افزار اختصاصی؛ کی باید از اکسل خداحافظی کرد و هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی را بخوانید. تعریف فنی وب‌اپلیکیشن را هم در وب اپلیکیشن چیست نوشته‌ایم.

تفاوت اصلی در یک جمله

سایت مخاطب ناشناس را به مشتری تبدیل می‌کند؛ نرم‌افزار کار مشتری یا کارمند شناخته‌شده را انجام می‌دهد. بقیه تفاوت‌ها از همین می‌آید:

موضوعسایتنرم‌افزار اختصاصی
مخاطببازدیدکننده ناشناس از گوگل، تبلیغ یا شبکه اجتماعیمشتری، همکار یا کارمندی که حساب کاربری دارد
هدفمعرفی، اعتماد، گرفتن تماس یا فروشانجام یک کار: ثبت، پیگیری، تأیید، محاسبه، گزارش
ورود کاربرمعمولاً ندارد یا اختیاری استاصل کار است؛ با نقش‌ها و دسترسی‌های جدا
دادهبیشتر محتوای ثابت که مدیر سایت ویرایش می‌کندداده‌ای که کاربران هر روز تولید و تغییر می‌دهند
منطقکم؛ فرم، فیلتر، شاید سبد خریدزیاد؛ قوانین کسب‌وکار، گردش کار، محاسبه
معیار موفقیتورودی از گوگل، نرخ تماس یا خریدزمان صرفه‌جویی‌شده، خطای کمتر، کار بدون کاغذ
سئوبسیار مهممعمولاً بی‌اهمیت؛ پشت ورود است
تستظاهر، سرعت و فرم‌هاهر سناریو با هر نقش و هر حالت خطا

طیف پنج‌پله؛ بیشتر نیازها جایی وسط هستند

«سایت» و «نرم‌افزار» دو سر یک طیف‌اند و بیشتر کسب‌وکارها جایی بین این دو قرار می‌گیرند:

طیف پنج‌پله از سایت معرفی تا نرم‌افزار داخلی
هر پله‌ای که بالا می‌روید، ورود کاربر، منطق و تست بیشتر می‌شود و هزینه هم
  1. سایت معرفی: صفحه‌های ثابت، فرم تماس. نمونه کاملش را در طراحی سایت شرکتی ببینید.
  2. سایت با یک امکان عملیاتی: نوبت آنلاین، استعلام قیمت، فروشگاه. بازدیدکننده هنوز ناشناس است اما یک کار مشخص انجام می‌دهد.
  3. سایت به‌علاوه پنل داخلی: سایت عمومی همان است، اما پشت آن یک پنل برای تیم شما هست که درخواست‌ها، نوبت‌ها یا سفارش‌ها را مدیریت می‌کند. مثلاً CRM سبک کنار سایت.
  4. پورتال مشتری: مشتری وارد می‌شود، سفارش ثبت می‌کند، وضعیت و فاکتور را می‌بیند و تیکت می‌زند. جزئیاتش در پورتال مشتریان آمده است.
  5. نرم‌افزار داخلی: کارمندان با آن کار روزانه را انجام می‌دهند؛ ممکن است اصلاً صفحه عمومی نداشته باشد.

از پله دو به سه، و به‌خصوص از سه به چهار، جنس پروژه عوض می‌شود: کاربر وارد می‌شود، داده تولید می‌کند و هر خطا مستقیم روی کار روزانه اثر دارد.

جمله‌هایی در بریف که یعنی نرم‌افزار

اگر این جمله‌ها در توضیح نیازتان هست، پیشنهادی که فقط «طراحی سایت» را قیمت داده احتمالاً همه چیز را ندیده است:

  • «مشتری وارد حسابش شود و ... را ببیند.»
  • «وضعیت سفارش یا پرونده را دنبال کند.»
  • «مدیر تأیید کند، بعد برود برای ...»
  • «قیمت بر اساس ... محاسبه شود.»
  • «هر نماینده یا شعبه فقط اطلاعات خودش را ببیند.»
  • «گزارش روزانه یا ماهانه از ... داشته باشیم.»
  • «به حسابداری، انبار یا پیامک وصل شود.»
  • «کارمندان به‌جای اکسل از این استفاده کنند.»

هیچ‌کدام از این‌ها بد نیستند؛ فقط یعنی پروژه از جنس نرم‌افزار است و باید با معیارهای نرم‌افزار برآورد و قرارداد شود. اگر بیشتر این جمله‌ها درباره فروش به همکار و نماینده است، سامانه سفارش‌گیری عمده را هم بخوانید.

خودارزیابی ده‌سؤالی؛ پروژه شما کجای طیف است؟

قبل از این‌که با کسی تماس بگیرید، این ده سؤال را با «بله» یا «نه» جواب بدهید. هر «بله» یک امتیاز دارد. این آزمون جای جلسه تحلیل را نمی‌گیرد، اما معمولاً نشان می‌دهد باید دنبال چه نوع پیشنهادی باشید و از چه کسی قیمت بگیرید.

#سؤالاگر جواب بله است یعنی
۱کسی غیر از مدیر سایت باید وارد شود؟حساب کاربری و نقش لازم است
۲کاربران مختلف باید چیزهای متفاوتی ببینند؟سطح دسترسی باید طراحی شود
۳یک درخواست چند مرحله دارد و هر مرحله دست یک نفر است؟گردش کار دارید
۴قیمت یا مبلغی با فرمول خودتان محاسبه می‌شود؟منطق کسب‌وکار باید کدنویسی شود
۵مشتری باید وضعیت سفارش یا پرونده‌اش را خودش ببیند؟پورتال مشتری لازم است
۶الان این کار با اکسل، واتساپ یا کاغذ انجام می‌شود و دردسر دارد؟نرم‌افزار داخلی جای آن را می‌گیرد
۷باید به حسابداری، انبار، درگاه یا پنل پیامک وصل شود؟اتصال یا وب‌سرویس لازم است
۸گزارش روزانه یا ماهانه از داده‌های خودتان می‌خواهید؟داشبورد و گزارش‌گیری لازم است
۹چند شعبه یا نماینده دارید که هر کدام داده جدا دارند؟ساختار چندشعبه‌ای لازم است
۱۰بیشتر مشتری‌های تازه از گوگل یا تبلیغ پیدایتان می‌کنند؟سایت عمومی و سئو مهم است

سؤال ۱۰ را جدا حساب کنید؛ فقط نشان می‌دهد سایت عمومی چقدر مهم است. حالا امتیاز سؤال‌های ۱ تا ۹ را جمع بزنید:

  • ۰ تا ۱: سایت معرفی یا سایت با یک امکان مثل فرم استعلام کافی است. قیمت «طراحی سایت» بگیرید.
  • ۲ تا ۳: سایت به‌علاوه یک پنل داخلی ساده. پیشنهاد را دو بخشی بخواهید: سایت جدا، پنل جدا.
  • ۴ تا ۶: پورتال مشتری یا پنل چندنقشی. این پروژه نرم‌افزاری است و قبل از قیمت به جلسه تحلیل نیاز دارد.
  • ۷ به بالا: نرم‌افزار اختصاصی کامل. نسخه اول را کوچک تعریف کنید و پیشنهاد مرحله‌ای بگیرید.

سه ترکیب رایج

سایت عمومی + پنل داخلی ساده

سایت برای جذب، پنل برای مدیریت آن‌چه سایت جمع می‌کند: درخواست‌ها، نوبت‌ها، سفارش‌ها. رایج‌ترین ترکیب برای کسب‌وکارهای خدماتی. نمونه‌اش سایت با سیستم نوبت‌دهی است.

سایت عمومی + پورتال مشتری

سایت همان نقش جذب را دارد؛ مشتری‌هایی که قرارداد دارند وارد پورتال می‌شوند. این دو معمولاً از نظر فنی جدا ساخته می‌شوند و فقط ظاهر و ورود مشترک دارند.

نرم‌افزار داخلی بدون سایت عمومی

برای کارهایی مثل مدیریت تولید، انبار یا پرونده‌ها که فقط کارمندان استفاده می‌کنند. اینجا سئو و ظاهر عمومی اهمیتی ندارد؛ سرعت کار، دسترسی‌ها و گزارش اهمیت دارد. طراحی این نوع پنل‌ها را در طراحی پنل مدیریت اختصاصی توضیح داده‌ایم.

سه بریف نمونه و این‌که در واقع چه می‌خواهند

این سه نمونه ساختگی‌اند، اما شکل‌شان همان چیزی است که معمولاً در درخواست‌ها می‌بینیم. ستون وسط نشان می‌دهد پشت جمله ساده مشتری چه چیزی هست:

جمله بریف (نمونه)در واقع چه لازم استفاز اول معقول
«کلینیک هستیم؛ سایت می‌خواهیم که بیمار نوبت بگیرد.»سایت خدماتی با سیستم نوبت. اگر چند پزشک و چند اتاق دارید، منطق تداخل نوبت هم هست.سایت + نوبت‌دهی آماده یا ساده؛ پنل اختصاصی فقط اگر ابزار آماده جواب نداد
«پخش مواد غذایی هستیم؛ سایتی که مغازه‌دارها سفارش بدهند.»سامانه سفارش عمده: قیمت جدا برای هر مشتری، سقف اعتبار، تأیید سفارش، اتصال به حسابداریپورتال سفارش با یک لیست قیمت و تأیید دستی؛ اتصال حسابداری در فاز دوم
«آموزشگاه هستیم؛ سایتی که ثبت‌نام آنلاین داشته باشد.»اگر فقط فرم است، سایت. اگر ظرفیت کلاس، قسط، حضور و غیاب و پنل مدرس هم هست، نرم‌افزارسایت + ثبت‌نام با پرداخت؛ پنل مدرس و قسط بعد از یک ترم

نکته مشترک هر سه: کلمه «سایت» در بریف آمده، اما هزینه و ریسک در بخشی است که پشت ورود قرار می‌گیرد. برای نمونه دوم، سامانه سفارش‌گیری عمده جزئیات بیشتری دارد.

قبل از اختصاصی، نسخه آماده را امتحان کنید

برای خیلی از پله‌ها ابزار آماده‌ای هست که با هزینه کمتر شروع می‌شود. اختصاصی‌سازی وقتی منطقی است که ابزار آماده دقیقاً جایی که برای شما مهم است کم بیاورد:

نیازگزینه آماده رایجکی سراغ اختصاصی بروید
سایت معرفیقالب آماده وردپرس یا سایت‌سازوقتی ظاهر، سرعت یا ساختار صفحه‌ها برای جذب مشتری مهم است
نوبت‌دهیافزونه نوبت یا پلتفرم‌های رزروچند منبع مشترک، قوانین تداخل یا پیامک خاص
مدیریت مشتری و فروشCRMهای آماده ایرانی و خارجیفرایند فروش خاص، پورسانت پیچیده یا اتصال به سیستم داخلی
پورتال مشتریماژول پورتال برخی CRMهاوقتی مشتری باید با داده خودتان کار کند، نه فقط تیکت بزند
نرم‌افزار داخلینرم‌افزارهای صنفی آمادهوقتی فرایند شما مزیت رقابتی است یا ابزار آماده مجبورتان می‌کند روش کار را عوض کنید

یک راه میانه هم هست: ابزار آماده را نگه دارید و فقط بخشی که کم می‌آورد را اختصاصی بسازید، مثلاً یک پنل گزارش یا یک اتصال. اتصال سیستم‌ها معمولاً با وب‌سرویس (API) انجام می‌شود. مقایسه هزینه CRM آماده و اختصاصی را هم در هزینه CRM برای کسب‌وکار ایرانی آورده‌ایم.

مقایسه سایت و نرم‌افزار اختصاصی از نظر مخاطب، ورود، منطق و معیار موفقیت
سایت را با ورودی و نرخ تماس می‌سنجند؛ نرم‌افزار را با زمان صرفه‌جویی‌شده و خطای کمتر

اگر توضیح نیازتان را نوشته‌اید و مطمئن نیستید سایت است یا نرم‌افزار، همان متن را برای ما بفرستید. می‌گوییم کدام بخش سایت عمومی است، کدام بخش پنل یا نرم‌افزار، و فاز اول منطقی کدام است. از فرم تماس، صفحه طراحی سایت یا طراحی داشبورد و پنل شروع کنید.

سه راه، نه دو راه؛ آماده، آماده به‌علاوه لایه اختصاصی، کاملاً اختصاصی

بحث معمولاً به «بخریم یا بسازیم» خلاصه می‌شود. در عمل خیلی از پروژه‌های موفق راه سوم را رفته‌اند: کارهای عمومی مثل حسابداری، پیامک، درگاه پرداخت یا CRM را با ابزار آماده انجام می‌دهند و فقط آن بخشی را می‌سازند که کار خودشان را از بقیه جدا می‌کند. منابع خارجی هم که درباره همین تصمیم نوشته‌اند، بیشتر به همین ترکیب می‌رسند.

راهکی مناسب استریسک اصلیمثال
نرم‌افزار آماده (ابری یا نصبی)فرایند شما مثل بقیه هم‌صنف‌هاست، کاربر کم است و سرعت راه‌اندازی مهم‌تر از تطبیق کامل استمحدود شدن به امکانات فروشنده؛ هر چیز بیرون از تنظیمات یا ممکن نیست یا گران استحسابداری، نوبت‌دهی ساده، CRM استاندارد
آماده به‌علاوه لایه اختصاصیهسته کار استاندارد است ولی یک بخش مثل محاسبه قیمت، پورتال مشتری یا گزارش خاص را ابزار آماده ندارداتصال دو سیستم؛ اگر API ابزار آماده ضعیف باشد، لایه اختصاصی هم لنگ می‌زندپورتال مشتری متصل به نرم‌افزار حسابداری، پنل پیش‌فاکتور کنار CRM
کاملاً اختصاصیفرایند شما مزیت رقابتی است، زیاد تغییر می‌کند، یا خود نرم‌افزار محصول شماستهزینه شروع بالاتر، نیاز به تیم یا پیمانکار نگه‌داری در بلندمدتسرویس اشتراکی (SaaS)، سامانه عملیاتی چندنقشی

اگر در CRM گیر کرده‌اید، مقایسه دقیق‌تر را در CRM آماده یا اختصاصی نوشته‌ایم؛ برای انبار هم نرم‌افزار انبارداری آماده یا اختصاصی همین منطق را با جزئیات آن صنف باز کرده است.

در بازار ایران این چند نکته را هم حساب کنید

موضوعچرا مهم استچه بپرسید
دسترسی و پرداخت ابزارهای خارجیخیلی از نرم‌افزارهای ابری خارجی با کارت ایرانی پرداخت نمی‌شوند یا ممکن است دسترسی از ایران را ببندنداگر فردا حساب بسته شد، داده‌ها را چطور و در چه قالبی بیرون می‌آوریم؟
محل نگه‌داری دادهداده مشتری و مالی روی سرور خارج، هم سرعت را پایین می‌آورد و هم با قطعی اینترنت بین‌الملل کار می‌خوابدسرور کجاست و در قطعی اینترنت بین‌الملل سیستم بالا می‌ماند؟ (بیشتر در هاست و CDN برای کسب‌وکار در ایران)
تاریخ شمسی و فاکتورفاکتور رسمی، تاریخ شمسی، تعطیلات رسمی و پیامک فارسی در ابزارهای خارجی معمولاً ناقص استگزارش‌ها و فاکتورها را با تاریخ شمسی و قالب فاکتور ایرانی نشان می‌دهد؟
تورم و تمدیدقیمت اشتراک نرم‌افزارهای ایرانی هم هر سال بالا می‌رود؛ قرارداد یک‌ساله تضمینی برای سال بعد نیستسقف افزایش قیمت تمدید چقدر است و از قبل اعلام می‌شود؟
صورتحساب الکترونیکی و سامانه مودیاناگر سیستم برای مشتری فاکتور رسمی صادر می‌کند، صورتحساب باید به سامانه مودیان برسد؛ مستقیم یا از راه یک شرکت معتمد. ابزار خارجی این را ندارد و در نرم‌افزار اختصاصی هم یک بخش جدا از پروژه استارسال به مودیان در نسخه اول هست یا بعداً جدا قیمت می‌خورد؟ (بیشتر در اتصال به سامانه مودیان)
پشتیبانی فارسی و ساعت کاریوقتی کار روزانه متوقف شده، پشتیبانی ایمیلی با اختلاف ساعت کمکی نمی‌کنددر ساعت کاری ایران، از چه راهی و با چه زمان پاسخی جواب می‌دهید؟

هزینه سه‌ساله را جمع بزنید، نه فقط فاکتور اول

عدد شروع نرم‌افزار آماده معمولاً کمتر است و عدد شروع اختصاصی بیشتر. ولی مقایسه منصفانه، جمع هزینه سه سال است. چند منبع خارجی که این تصمیم را بررسی کرده‌اند، افق سه تا پنج سال را پیشنهاد می‌کنند و یادآوری می‌کنند که افق کوتاه همیشه به نفع خرید و افق بلند به نفع ساختن تمام می‌شود. این ردیف‌ها را برای هر گزینه پر کنید:

ردیف هزینهنرم‌افزار آمادهنرم‌افزار اختصاصی
شروعخرید لایسنس یا اشتراک سال اول، راه‌اندازی و تنظیمنیازسنجی، طراحی، ساخت و تست نسخه اول
رشدهزینه هر کاربر یا ماژول اضافه؛ با بزرگ شدن تیم بالا می‌رودمعمولاً به تعداد کاربر وابسته نیست؛ سرور با حجم کار بزرگ می‌شود
اتصالاتصال به سایت، حسابداری یا پیامک؛ گاهی فقط با پلن گران‌تراتصال‌ها جزو پروژه برآورد می‌شوند (بیشتر در هزینه طراحی API)
کارهای دستی کناریهر جا ابزار کم بیاورد، کسی با اکسل جبرانش می‌کند؛ این هم هزینه استکمتر، اگر نسخه اول درست تعریف شده باشد
نگه‌داری و تغییربا فروشنده است؛ تغییر خاص شما معمولاً انجام نمی‌شودبا شماست؛ بودجه ماهانه یا ساعتی لازم دارد (بیشتر در پشتیبانی ماهانه)
خروجخروجی گرفتن داده و انتقال به سیستم دیگراگر سورس و مستند تحویل نشده باشد، عوض کردن پیمانکار گران است

یک مثال واقعی عدد را ملموس می‌کند. پلن حرفه‌ای CRM دیدار با پرداخت سالانه، طبق صفحه تعرفه آن در آبان ۱۴۰۵، برای هر کاربر ماهی ۱٬۲۱۵٬۰۰۰ تومان بدون مالیات است. برای یک تیم ده‌نفره، فقط اشتراک سه سال این می‌شود:

محاسبهنتیجه
۱۰ کاربر × ۱٬۲۱۵٬۰۰۰ تومان × ۱۲ ماه۱۴۵٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان در سال
همین عدد × ۳ سال (اگر قیمت ثابت بماند)۴۳۷٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان
به‌علاوه ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزودهحدود ۴۸۱ میلیون تومان

این عدد هنوز افزایش قیمت تمدید، کاربرهای تازه و اتصال‌ها را ندارد. حالا همین را کنار برآورد سه‌ساله نسخه اختصاصی بگذارید: هزینه ساخت، سرور و نگهداری. گاهی آماده باز هم به‌صرفه‌تر است، گاهی نه. نکته این است که مقایسه با عدد انجام شود. اگر CRM لازم دارید، CRM برای شرکت B2B این محاسبه را با جزئیات بیشتری آورده است.

برای ردیف نگه‌داری، بعضی منابع خارجی سالانه حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد هزینه ساخت را برآورد می‌کنند. این عدد را قطعی نگیرید، اما اگر در پیشنهادی هیچ عددی برای سال دوم و سوم نیامده، جای سؤال دارد. برای برآورد خود ساخت، هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی را ببینید.

قبل از خرید نرم‌افزار آماده، سؤال‌های خروج را بپرسید

بیشتر گرفتاری‌ها روزی شروع می‌شود که بخواهید از یک نرم‌افزار آماده بیرون بیایید. این سؤال‌ها را همان روز اول بپرسید و جوابش را مکتوب بگیرید:

سؤالجواب خوبجواب نگران‌کننده
خروجی کامل داده را در چه قالبی می‌دهید؟اکسل یا CSV یا API، شامل همه جدول‌ها و پیوست‌هافقط گزارش‌های آماده یا PDF
اگر تمدید نکنیم، داده تا کی نگه داشته می‌شود؟مدت مشخص و امکان دانلود در این مدتبلافاصله غیرفعال می‌شود
API دارید و در کدام پلن؟API مستند، در همان پلنی که می‌خریدفقط در پلن سازمانی یا «در دست توسعه»
امکانات اختصاصی را چطور اضافه کنیم؟از راه API یا افزونه، بدون دست زدن به هستهفقط خودشان و با قیمت جدا، بدون زمان مشخص
نسخه نصبی یا ابری؟ به‌روزرسانی با کیست؟روشن و نوشته‌شده«بعداً هماهنگ می‌کنیم»

فاصله هزینه و زمان؛ بازه‌های عمومی بازار ۱۴۰۵

اعداد زیر از صفحه‌های عمومی دو شرکت با تاریخ به‌روزرسانی همان صفحه نقل شده‌اند (نام‌ها را نیاورده‌ایم). هدف نشان دادن فاصله سطح‌هاست، نه قیمت دقیق پروژه شما:

نوع پروژهمنبع الف (مرداد ۱۴۰۵)منبع ب (شهریور ۱۴۰۵)
سایت شرکتی ساده۶۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان (با قالب یا رابط آماده)۲۸ تا ۶۸ میلیون تومان
سایت شرکتی کاملاً اختصاصی۱۰۰ تا ۳۵۰ میلیون تومانحرفه‌ای ۶۸ تا ۱۸۰ میلیون تومان
پنل مدیریت اختصاصی۱۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان؛ پنل ساده با دو نقش ۱۵۰ تا ۳۵۰اعلام نشده
وب‌اپلیکیشن عملیاتی یا اختصاصی۴۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد توماناز ۲ میلیارد تومان
پورتال یا سامانه سازمانیچندنقشی ۱٫۵ تا ۸ میلیارد تومان و بیشتر۸۸۰ میلیون تا ۱٫۵ میلیارد تومان

زمان هم همین فاصله را دارد: منبع ب سایت شرکتی ساده را ۱۰ تا ۱۵ روز، پورتال را ۴۵ تا ۹۰ روز و وب‌اپلیکیشن اختصاصی را ۳ تا ۶ ماه می‌داند.

سه برداشت:

  • اعداد دو منبع برای یک ردیف گاهی دو سه برابر فاصله دارند. به همین دلیل عدد تیتر هیچ‌کدام ملاک نیست؛ فهرست امکانات و نقش‌ها ملاک است.
  • از سایت به نرم‌افزار، هزینه چند برابر می‌شود، نه چند درصد. اگر پیشنهادی نرم‌افزار را با قیمت سایت داده، یا بخش بزرگی را ندیده یا قرار است بعداً «هزینه تغییرات» بگیرد.
  • ارزان‌ترین راه کنترل هزینه، کوچک کردن نسخه اول است، نه ارزان‌ترین پیشنهاد. روش آن را در هزینه ساخت ام‌وی‌پی نوشته‌ایم.

برای جدول کلی بازار طراحی سایت هزینه طراحی سایت ۱۴۰۵ و برای سطح‌بندی خدمات پونوکد صفحه تعرفه‌ها را ببینید.

هزینه بعد از تحویل هم فرق دارد

خیلی‌ها فقط عدد ساخت را مقایسه می‌کنند. ولی سایت و نرم‌افزار بعد از تحویل هم هزینه یکسانی ندارند:

موردسایتنرم‌افزار اختصاصی
هاست و سرورهاست اشتراکی یا سرور کوچک معمولاً کافی استسرور جدا، پشتیبان‌گیری منظم از پایگاه داده و گاهی محیط تست
پشتیبانیبه‌روزرسانی، رفع ایراد کوچک، امنیترفع خطا در سناریوها، پاسخ سریع وقتی کار روزانه متوقف می‌شود
تغییراتبیشتر محتوا که خودتان عوض می‌کنیدتغییر قانون کسب‌وکار، نقش تازه، گزارش تازه؛ معمولاً بودجه ماهانه یا ساعتی لازم دارد
آموزشیک جلسه برای مدیر سایتآموزش هر نقش و مستند کوتاه برای کارمند تازه
دادهبیشتر محتوا؛ از دست رفتنش دردسر استسفارش، پرداخت و پرونده؛ از دست رفتنش یعنی توقف کار

برای جزئیات هزینه‌های جاری سایت، هزینه نگهداری سایت بعد از تحویل را ببینید. برای نرم‌افزار، این هزینه‌ها را از اول در پیشنهاد بخواهید تا بعداً غافلگیر نشوید.

نشانه‌های پیشنهادی که پروژه را اشتباه فهمیده

وقتی پروژه از جنس نرم‌افزار است ولی پیشنهاد مثل طراحی سایت نوشته شده، معمولاً چند نشانه تکراری دارد. اگر دو سه‌تا از این‌ها را دیدید، قبل از مقایسه قیمت، پیشنهاد را برگردانید و بخواهید دوباره نوشته شود:

چیزی که در پیشنهاد می‌بینیدمعنی احتمالیچه بخواهید
فهرست صفحه‌ها هست، فهرست نقش‌ها نیستبخش پشت ورود را ندیده‌اندفهرست نقش‌ها و کارهایی که هر نقش انجام می‌دهد
«پنل مدیریت» در یک خط آمدهپنل محتوای ساده را حساب کرده‌اند، نه گردش کارسناریوهای اصلی پنل، از ثبت تا تأیید و گزارش
زمان تحویل مثل سایت شرکتی استیا بخش بزرگی را ندیده‌اند یا قرار است بعداً هزینه تغییرات بگیرندزمان‌بندی مرحله‌ای با خروجی قابل تست در هر مرحله
از اتصال‌ها حرفی نیستحسابداری، پیامک یا درگاه یا جزو کار نیست یا بعداً اضافه می‌شودفهرست اتصال‌ها و این‌که اگر سیستم دیگر قطع بود چه می‌شود
از انتقال داده قبلی حرفی نیستداده اکسل یا سیستم قبلی را باید خودتان وارد کنیدبرنامه انتقال داده و تست آن (بیشتر در انتقال داده از اکسل به نرم‌افزار)
سال دوم و سوم خالی استهزینه نگه‌داری را ندیده‌اند یا نمی‌خواهند بگویندهزینه سرور، پشتیبانی و ساعت تغییرات بعد از تحویل

برای مقایسه چند پیشنهاد کنار هم، راهنمای مقایسه پروپوزال کمک می‌کند. اگر هنوز نیازتان روی کاغذ نیامده، سند نیازمندی نرم‌افزار را ببینید.

قرارداد سایت برای پروژه نرم‌افزار؛ ریسکی که دیر دیده می‌شود

قرارداد طراحی سایت معمولاً بر اساس صفحه‌ها و ظاهر نوشته می‌شود: «صفحه اصلی، ده صفحه خدمت، فرم تماس، طراحی ریسپانسیو». اگر پروژه در واقع نرم‌افزار باشد، این قرارداد چیزهای مهم را نمی‌گوید:

  • نقش‌ها و این‌که هر نقش چه چیزی را می‌بیند و چه کاری می‌تواند بکند
  • سناریوهای اصلی، از ثبت تا تأیید تا گزارش، با معیار «انجام شد» برای هر کدام
  • حالت‌های خطا: پرداخت ناموفق، تأیید ردشده، داده ناقص
  • اتصال‌ها به سیستم‌های دیگر و این‌که اگر سیستم دیگر قطع بود چه می‌شود
  • مهاجرت داده از اکسل یا سیستم قبلی
  • تحویل مرحله‌ای و پرداخت بر اساس هر مرحله
  • مالکیت کد و داده؛ جزئیات در مالکیت سورس کد

اگر بخش نرم‌افزاری پروژه با این جزئیات نوشته نشده، اختلاف سر «این جزو قرارداد بود یا نه» تقریباً حتمی است.

بریف یک‌صفحه‌ای برای بخش نرم‌افزاری

لازم نیست سند فنی بنویسید. همین جدول را پر کنید و برای همه پیشنهاددهنده‌ها یکسان بفرستید. ستون نمونه مربوط به همان پخش مواد غذایی بالاست:

بخشچه بنویسیدنمونه
کاربران و نقش‌هاچه کسانی وارد می‌شوند و هر کدام چه می‌کنندمغازه‌دار سفارش می‌دهد؛ کارشناس فروش تأیید می‌کند؛ انبار ارسال را ثبت می‌کند؛ مدیر گزارش می‌بیند
سناریوهای اصلیهر کار از شروع تا پایان، در چند خطثبت سفارش، تأیید یا رد، آماده‌سازی، ارسال، تسویه
داده‌هاچه اطلاعاتی ثبت و نگهداری می‌شودمشتری، کالا، لیست قیمت، سفارش، پرداخت
قوانینمحاسبه‌ها و محدودیت‌هاتخفیف پلکانی، سقف اعتبار هر مشتری، حداقل سفارش
اتصال‌هابه چه سیستم‌هایی وصل شودنرم‌افزار حسابداری، پنل پیامک
گزارش‌هاچه گزارشی، برای چه کسی، هر چند وقتفروش روزانه هر کارشناس، مانده حساب مشتری‌ها
وضعیت فعلیالان کار با چه ابزاری انجام می‌شودسفارش تلفنی و واتساپ، ثبت در اکسل
نسخه اولکمترین چیزی که اگر آماده شود، استفاده را شروع می‌کنیدثبت سفارش و تأیید دستی، بدون اتصال حسابداری

اگر می‌خواهید بریف کامل‌تری بنویسید، قالب درخواست قیمت طراحی سایت را با همین جدول ترکیب کنید.

از پیشنهاددهنده چه بپرسید

این سؤال‌ها نشان می‌دهد طرف مقابل تجربه ساخت نرم‌افزار دارد یا فقط سایت ساخته است:

  • قبل از قیمت نهایی، جلسه تحلیل یا نقشه کار دارید؟ خروجی‌اش چیست؟
  • هر مرحله تحویل چه چیزی است که بشود با آن کار کرد؟
  • تست را چطور انجام می‌دهید؟ با هر نقش و حالت خطا امتحان می‌کنید؟
  • اگر وسط کار قانون جدیدی اضافه شد، تغییر را چطور قیمت می‌دهید؟
  • از پایگاه داده چطور و هر چند وقت نسخه پشتیبان می‌گیرید؟
  • بعد از تحویل، کد و دسترسی سرور به چه کسی تحویل داده می‌شود؟

برای مقایسه چند پیشنهاد کنار هم، روش امتیازدهی مقایسه پیشنهادهای طراحی سایت برای پروژه نرم‌افزاری هم کار می‌کند؛ فقط ردیف نقش‌ها، سناریوها و تست را به آن اضافه کنید.

فازبندی معقول؛ سایت اول، نرم‌افزار بعد؟

همیشه نه، اما اغلب بله. اگر فروش شما به دیده شدن وابسته است، سایت عمومی را در فاز اول بسازید تا ورودی و درخواست جمع شود، و در همان حال فرایند داخلی را دقیق‌تر بنویسید. نرم‌افزار را وقتی شروع کنید که فرایند روی کاغذ روشن است.

فازچه چیزیچرا
اولسایت عمومی با یک امکان عملیاتی (فرم، نوبت، استعلام)ورودی و درخواست جمع می‌شود؛ نیاز واقعی دیده می‌شود
دومپنل داخلی ساده برای مدیریت همان درخواست‌هاکار روزانه تیم از ایمیل و واتساپ بیرون می‌آید
سومپورتال مشتری یا نرم‌افزار کامل، با نسخه اول کوچکفرایند حالا روشن است و برآورد دقیق‌تر

استثنا: اگر کسب‌وکار شما همین نرم‌افزار است (مثلاً یک سرویس آنلاین)، یا مشکل اصلی کار داخلی است نه جذب مشتری، از نرم‌افزار شروع کنید و سایت عمومی را ساده نگه دارید.

سه فاز از سایت عمومی تا پنل داخلی و نرم‌افزار کامل
فرایند را قبل از نرم‌افزار روی کاغذ روشن کنید؛ سایت عمومی در این فاصله ورودی جمع می‌کند

جدول امتیازدهی هفت‌معیاره؛ وقتی هنوز مطمئن نیستید

اگر بعد از خودارزیابی هنوز بین آماده و اختصاصی مانده‌اید، این جدول را با تیمتان پر کنید. به هر معیار از ۱ تا ۵ نمره بدهید (۱ یعنی به نفع آماده، ۵ یعنی به نفع اختصاصی) و وزن را خودتان بگذارید. ستون آخر فقط برای مثال پر شده است:

معیارسؤالنمونه وزن
تفاوت فرایندکار ما واقعاً با هم‌صنف‌ها فرق دارد و این فرق باعث فروش بیشتر است؟زیاد
تعداد اتصالچند سیستم باید با هم داده رد و بدل کنند؟زیاد
کنترل دادهداده حساس است یا باید داخل ایران و روی سرور خودمان باشد؟متوسط
سرعت تغییرقانون‌های کار ما هر چند وقت عوض می‌شود؟متوسط
فوریتچقدر زود باید راه بیفتد؟ (فوریت بالا به نفع آماده است)متوسط
توان نگه‌داریتیم یا پیمانکاری داریم که سال‌ها نگهش دارد؟زیاد
هزینه سه‌سالهبا جدول بالا، جمع سه سال کدام کمتر است؟زیاد

یک معیار گاهی بقیه را کنار می‌زند؛ مثلاً اگر نرم‌افزار خود محصول شماست، جواب تقریباً روشن است. نمره‌ها را صادقانه بدهید، نه برای توجیه تصمیمی که قبلاً گرفته‌اید. اگر جدول نتیجه روشنی نداد، یک جلسه مشاوره فنی قبل از ساخت نرم‌افزار معمولاً از چند ماه آزمون و خطا ارزان‌تر است.

اشتباه‌های رایج

  • گرفتن قیمت «طراحی سایت» برای پروژه‌ای که پورتال است: پیشنهادها قابل مقایسه نیستند و ارزان‌ترین معمولاً کمترین را دیده است.
  • همه چیز در فاز اول: سایت، پورتال، اپ موبایل و اتصال حسابداری با هم؛ پروژه ماه‌ها بدون خروجی می‌ماند.
  • نرم‌افزار قبل از فرایند: اگر نمی‌توانید مراحل کار را روی یک صفحه بنویسید، نرم‌افزار آن را درست نمی‌کند.
  • سئو برای بخش پشت ورود: هزینه طراحی و محتوای عمومی برای صفحه‌هایی که گوگل هیچ‌وقت نمی‌بیند.
  • نادیده گرفتن هزینه بعد از تحویل: نرم‌افزار بدون بودجه پشتیبانی و تغییرات، چند ماه بعد از کار می‌افتد یا دور زده می‌شود.
  • یکی دانستن ظاهر و کارکرد: پنلی که زیباست ولی برای کار روزانه کند است، رها می‌شود.

پیشنهاد قیمت سایت یا نرم‌افزار را خط‌به‌خط بخوانید

خیلی از پیشنهادها یک خط دارند: «طراحی سایت با پنل». همین یک خط می‌تواند یعنی چند صفحه وردپرس، یا یک سامانه با نقش و گردش‌کار. برای هر پیشنهاد این هفت ردیف را بپرسید. هر جا جواب روشن نگرفتید، همان‌جا بعداً هزینه اضافه یا قرارداد اشتباه درمی‌آید:

ردیف پیشنهاددنبال چه بگردیداگر مبهم بود بپرسید
تفکیک سایت و نرم‌افزاربخش عمومی (سئو و محتوا) جدا از بخش پشت ورود برآورد شدهاگر فقط سایت عمومی لازم شد، همان بخش جدا قابل تحویل است؟
نقش‌ها و دسترسیفهرست نقش‌ها و کار هر نقش، نه فقط «پنل ادمین»هر نقش را با سناریوی واقعی تست می‌کنید یا فقط یک کاربر مدیر؟
سناریوهای نسخه اولمسیرهای اصلی از شروع تا پایان، با حالت خطاکدام سناریوها داخل فاز اول است و کدام عمداً عقب افتاده؟
اتصال‌هاحسابداری، درگاه، پیامک، CRM یا APIهای بیرونی با محدوده مشخصاگر API طرف مقابل آماده نبود، کار متوقف می‌شود یا جایگزین موقت دارید؟
داده و انتقالورود از اکسل یا سیستم قبلی، پاک‌سازی و مالکیت خروجیخروجی داده بعد از تحویل به نام ماست و قابل استخراج است؟
میزبانی و محیطهاست، دامنه، SSL، محیط تست و محیط اصلیحساب‌ها به نام ما ساخته می‌شود یا روی حساب مجری می‌ماند؟
تحویل و پذیرشمعیار قبولی مکتوب، مستند تغییرات، آموزش کوتاهقسط آخر بعد از دوره پذیرش است یا همان روز انتشار؟

برای کنار هم گذاشتن چند پیشنهاد، روش مقایسه پیشنهاد طراحی سایت را ببینید. اگر هنوز استعلام نفرستاده‌اید، همین ردیف‌ها را در استعلام قیمت طراحی سایت بنویسید و بازه‌ها را با صفحه قیمت‌ها و هزینه طراحی سایت ۱۴۰۵ بسنجید.

خرج‌های سال اول بعد از ساخت؛ هفت سؤال برای مجری

ساخت یک بار فاکتور می‌شود، ولی نگه داشتن سایت یا نرم‌افزار هم خرج تکرارشونده دارد. این‌جا عدد نمی‌گذاریم، چون به حجم کاربر، سرور و نوع قرارداد شما بستگی دارد. عدد هر ردیف را از پیش‌فاکتور خود سرویس‌دهنده بگیرید:

موضوعکی سراغتان می‌آیدسؤالی که جوابش باید مکتوب باشد
هاست، دامنه و SSLتمدید سالانه و هر جابه‌جایی سرورحساب به نام کیست و اگر ترافیک بالا رفت، هزینه اضافه چطور اعلام می‌شود؟
لایسنس نرم‌افزار آمادههر تمدید ماهانه یا سالانهاگر لایسنس قطع شود، داده و خروجی را چطور برمی‌داریم؟
پشتیبانی و رفع باگپایان دوره رایگان بعد از تحویلزمان پاسخ، چه چیزهایی داخل پشتیبانی است و چه چیزی جدا فاکتور می‌شود؟
تغییر کوچک بعد از تحویلاولین درخواست «یک فیلد اضافه»ساعت کار یا بسته تغییر ماهانه دارید و نرخش چقدر است؟
پیامک، درگاه و سرویس بیرونیاز اولین تراکنش یا پیامکپنل‌ها به نام ماست و اعتبار کجا شارژ می‌شود؟
پشتیبان‌گیری و بازیابیهر هفته یا هر روزپشتیبان کجاست، چند وقت نگه داشته می‌شود و یک بار بازیابی تست شده؟
امنیت و به‌روزرسانیبعد از هر به‌روزرسانی هسته یا وابستگیچه کسی به‌روز می‌کند و بعد از آن چه تستی اجباری است؟

قرارداد نگهداری را در پشتیبانی و نگهداری ماهانه سایت و برآورد پنل را در هزینه ساخت پنل مدیریت نوشته‌ایم.

آزمون پذیرش دوهفته‌ای قبل از تسویه با مجری

«روی سرور بالا آمد» با پذیرش یکی نیست. قبل از قسط آخر، دو هفته مسیرهای واقعی را با کاربر واقعی یا نماینده هر نقش امتحان کنید. یک خرابی عمدی هم لازم است تا ببینید سیستم وقتی خطا می‌خورد چطور رفتار می‌کند:

مورد آزمونچطور امتحان کنیدقبولی یعنی
مسیر اصلی نقش مشتریثبت، دیدن وضعیت، دریافت خروجی (فاکتور یا تأیید) با موبایل و دسکتاپبدون دخالت ادمین تا آخر می‌رود و پیام خطا فارسی و قابل فهم است
مسیر اصلی نقش کارمند یا مدیرهمان داده را از پنل داخلی پردازش، تأیید یا رد کنیددسترسی‌ها جداست و کار یک نقش کار نقش دیگر را خراب نمی‌کند
ورود و بازیابی رمزورود درست، رمز اشتباه، فراموشی رمزقفل غیرمنطقی ندارد و ایمیل یا پیامک بازیابی می‌رسد
اتصال بیرونییک تراکنش تست، یک پیامک تست یا یک فراخوانی API واقعی کم‌حجمنتیجه در سیستم ثبت می‌شود و در صورت شکست، وضعیت مشخص می‌ماند
خرابی عمدی: قطع دسترسی نقش یا کلید APIعمداً کلید را باطل یا نقش را محدود کنید و همان مسیر را دوباره برویدپیام خطای روشن، بدون از دست رفتن داده قبلی، و راه برگشت مکتوب
خروجی و گزارشیک گزارش یا خروجی اکسل از داده واقعی هفته تستعددها با منبع یکی است و فایل مال شماست
آموزش و مستندیک نفر از تیم شما بدون مجری مسیر را تکرار کندبا راهنمای کوتاه یا ویدیو کوتاه کار را تمام می‌کند

این شرط را از اول در قرارداد بنویسید. نمونه بندهای تحویل را در تحویل گرفتن پروژه نرم‌افزاری و قرارداد برنامه‌نویسی آورده‌ایم.

مالکیت دامنه، هاست، CMS، سورس و کلیدها به نام چه کسی باشد؟

خیلی از پروژه‌ها وقتی می‌خواهند مجری را عوض کنند تازه می‌فهمند دامنه، هاست یا ریپو با ایمیل برنامه‌نویس قبلی است. این جدول را قبل از امضا پر کنید:

بخشبه نام چه کسی باشدچرا مهم است
دامنهکسب‌وکار شمابدون دامنه، انتقال سایت یا نرم‌افزار به مجری تازه قفل می‌شود.
هاست یا سرور ابریحساب خودتان؛ مجری با دسترسی محدودقطع همکاری نباید یعنی قطع سرویس.
CMS یا پنل مدیریت محتواکاربر مدیر اصلی مال شمامحتوا و کاربرها نباید پشت حساب مجری بمانند.
سورس کد و ریپوریپوی سازمان شما یا تحویل کامل در پایان هر فازبدون سورس، ادامه کار یا واگذاری تقریباً غیرممکن است.
کلیدهای API و وب‌هوکنزد شما، با فهرست کسانی که دسترسی دارندعوض کردن مجری فقط با چرخاندن کلید ممکن می‌شود.
پایگاه داده و پشتیباندسترسی و نسخه پشتیبان قابل دریافت برای شماداده دارایی شماست، حتی اگر کد لایسنس آماده باشد.
سرویس‌های پیامک و درگاهقرارداد و پنل به نام کسب‌وکارتسویه و پیگیری رسمی به همین حساب‌ها وابسته است.

جزئیات حقوقی را در مالکیت سورس کد سایت و انتخاب زیرساخت را در هاست و CDN برای کسب‌وکار ایرانی ببینید. اگر از اول می‌سازید، این‌ها را در شرح کار طراحی سایت بنویسید.

روز ۷ و ۳۰ و ۹۰؛ از کجا بفهمیم انتخاب سایت یا نرم‌افزار درست بوده؟

قبل از انتشار یا تحویل فاز اول، یک هفته عدد پایه را بنویسید. بعد در سه نقطه دوباره اندازه بگیرید. اگر عددی بهتر نشد، یا محدوده اشتباه بوده یا آموزش و فرایند جا نیفتاده است:

شاخصاز کجا بشماریدروند خوب
زمان انجام کار دستی تکراریمیانگین دقیقه برای همان کار قبل از سیستمروز ۳۰ کمتر از پایه؛ روز ۹۰ پایدار
خطای ثبت یا دوباره‌کاریتیکت، چت داخلی یا فایل اصلاحیهر ماه کمتر از ماه پایه
تماس‌های «وضعیتم چیست؟»دفتر تماس یا پشتیبانیاگر پورتال دارید، باید کمتر شود
نرخ تکمیل مسیر اصلیآنالیتیکس یا لاگ سامانهبالاتر از پایه با همان فصل کاری
زمان پاسخ به درخواست داخلیاز ثبت تا اولین اقدامکوتاه‌تر از قبل، با نقش مشخص
وابستگی به یک نفر خاصآیا فقط یک نفر می‌تواند کار را تمام کند؟روز ۹۰ حداقل دو نفر آموزش‌دیده

اگر کندی رابط روی رها کردن مسیر اثر دارد، کندی سایت را ببینید. برای امنیت دسترسی‌ها و کلیدها هم چک‌لیست امنیت سایت را داریم.

بعد از راه‌اندازی، هر بخش مسئول کیست؟

سایت و نرم‌افزار معمولاً بعد از یک تغییر محتوا، به‌روزرسانی یا جابه‌جایی سرور دوباره دردسر درست می‌کنند، نه خودبه‌خود. برای هر بخش یک نفر را مشخص کنید:

بخشمسئول پیشنهادیکار دوره‌ای
محتوا و صفحات عمومیبازاریابی یا مدیر محتوابه‌روز بودن صفحات اصلی و فرم‌ها
کاربران و نقش‌هامدیر عملیاتحذف دسترسی افراد رفته و افزودن نقش تازه
پشتیبان و بازیابیمسئول فنی یا مجریکنترل هفتگی پشتیبان و یک تست بازیابی فصلی
اتصال‌ها و کلید APIمسئول فنیبعد از هر تغییر سرویس بیرونی، یک تست مسیر اصلی
پشتیبانی کاربر نهاییپشتیبانی یا فروشثبت علت خطا و ارجاع فنی با نمونه
تمدید هاست و لایسنسمدیر پروژه یا مالییادآوری تمدید حداقل دو هفته زودتر

اگر فرم‌ها را به CRM وصل می‌کنید، اتصال فرم سایت به CRM و برای نگهداری ماهانه پشتیبانی و نگهداری را ببینید. اگر ترجیح می‌دهید این کارها را به ما بسپارید، از صفحه تماس پیام بدهید.

چک‌لیست ۱۷ موردی قبل از گرفتن قیمت

  • خودارزیابی ده‌سؤالی را جواب داده‌اید و می‌دانید پروژه کجای طیف است.
  • بخش سایت عمومی و بخش پشت ورود را جدا نوشته‌اید.
  • نقش‌ها و کار هر نقش را فهرست کرده‌اید.
  • سناریوهای اصلی را از شروع تا پایان نوشته‌اید.
  • اتصال‌ها به سیستم‌های دیگر را مشخص کرده‌اید.
  • نسخه اول را کوچک و قابل استفاده تعریف کرده‌اید.
  • بررسی کرده‌اید ابزار آماده‌ای هست که بیشتر نیاز را پوشش دهد یا نه.
  • از پیشنهاددهنده‌ها پیشنهاد دوبخشی و تحویل مرحله‌ای خواسته‌اید.
  • هزینه سرور، پشتیبانی و تغییرات بعد از تحویل را هم پرسیده‌اید.
  • مالکیت کد، داده و دسترسی سرور در قرارداد آمده است.
  • بین سه راه آماده، آماده با لایه اختصاصی و کاملاً اختصاصی، هر سه را سنجیده‌اید.
  • هزینه سه‌ساله هر گزینه را با جدول بالا جمع زده‌اید، نه فقط فاکتور اول.
  • برای نرم‌افزار آماده، سؤال‌های خروج داده را پرسیده‌اید و جواب مکتوب گرفته‌اید.
  • قسط آخر به آزمون پذیرش دوهفته‌ای گره خورده و معیار قبولی مکتوب است.
  • دامنه، هاست، CMS، سورس یا ریپو و کلیدهای API به نام شماست و فهرست دسترسی نوشته شده.
  • عدد پایه زمان کار دستی، خطا و تماس‌های تکراری ثبت شده تا روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ مقایسه شود.
  • برای هر بخش بعد از راه‌اندازی (محتوا، نقش، پشتیبان، اتصال، پشتیبانی، تمدید) یک مسئول مشخص شده.

سؤال‌های رایج

سایت با پنل مدیریت همان نرم‌افزار است؟

نه لزوماً. هر سایتی پنل مدیریت محتوا دارد؛ نرم‌افزار وقتی است که کاربران مختلف با نقش‌های مختلف در آن کار انجام می‌دهند و داده تولید می‌کنند. پنلی که فقط مدیر سایت متن و عکس را در آن عوض می‌کند، نرم‌افزار اختصاصی حساب نمی‌شود.

وردپرس با افزونه نمی‌تواند همین کار را بکند؟

برای نیازهای استاندارد مثل فروشگاه، عضویت ساده یا نوبت ساده، اغلب بله. وقتی منطق خاص، نقش‌های زیاد یا اتصال‌های پیچیده دارید، چند افزونه کنار هم به‌سختی نگهداری می‌شوند. مقایسه کامل در سایت اختصاصی یا وردپرس آمده است.

نرم‌افزار آماده همیشه ارزان‌تر است؟

در شروع معمولاً بله، در سه سال نه همیشه. اگر تعداد کاربرها زیاد است، هزینه هر کاربر ماهانه حساب می‌شود یا برای پوشش کمبودها کسی هر روز با اکسل کار دستی می‌کند، جمع هزینه ممکن است از ساختن یک نسخه اول کوچک بیشتر شود. با جدول هزینه سه‌ساله دو گزینه را کنار هم بگذارید.

با نرم‌افزار آماده شروع کنیم و بعداً اختصاصی بسازیم، کار اشتباهی است؟

نه؛ اغلب کار عاقلانه‌ای است، به شرطی که از اول داده‌ها قابل خروجی باشند. یکی دو سال کار با ابزار آماده نشان می‌دهد کدام بخش واقعاً اختصاصی لازم دارد. فقط سؤال‌های خروج را از روز اول بپرسید تا روز انتقال، داده‌تان گیر نیفتد. برای تحویل گرفتن یا ادامه پروژه‌ای که نیمه‌کاره مانده هم پروژه نیمه‌کاره نرم‌افزار را ببینید.

اگر اول سایت ساده بسازیم، بعداً می‌شود نرم‌افزار را به آن اضافه کرد؟

بله، به شرط این‌که از اول دامنه و ساختار را درست انتخاب کنید. معمولاً نرم‌افزار روی زیردامنه یا مسیر جدا ساخته می‌شود و سایت فقط به آن لینک می‌دهد. این‌طوری سئوی سایت آسیب نمی‌بیند و هر بخش جدا به‌روز می‌شود. فقط از پیمانکار سایت بخواهید کد و دسترسی‌ها را کامل تحویل بدهد تا بعداً برای اتصال گیر نکنید.

اگر پورتال ما برای مشتری فاکتور صادر کند، کار پیچیده‌تر می‌شود؟

بله، کمی. فاکتور رسمی امروز باید به سامانه مودیان ارسال شود و این یعنی کد اقتصادی، شناسه کالا و خدمت، ارسال و پیگیری وضعیت هر صورتحساب. پس اگر پورتال شما فاکتور صادر می‌کند، این بخش را جدا در برآورد بخواهید و بپرسید ارسال مستقیم است یا از راه شرکت معتمد. اگر فروش اینترنتی دارید، حسابداری فروشگاه اینترنتی هم کمک می‌کند.

اگر مجری را عوض کنیم، چه چیزی باید دست ما بماند؟

دامنه، هاست، دسترسی مدیر CMS یا پنل، سورس یا ریپو، پایگاه داده و پشتیبان، کلیدهای API و پنل پیامک یا درگاه. اگر این‌ها به نام شما باشد، با عوض کردن مجری فقط دسترسی‌ها را جمع می‌کنید و داده و سابقه کار از دست نمی‌رود.

بیشتر بخوانید

جمع‌بندی

سایت و نرم‌افزار اختصاصی دو سر یک طیف‌اند: سایت ناشناس را به مشتری تبدیل می‌کند، نرم‌افزار کار شناخته‌شده‌ها را انجام می‌دهد. اگر در توضیح نیازتان ورود کاربر، وضعیت، تأیید، محاسبه و گزارش زیاد آمده، پروژه از جنس نرم‌افزار است و باید با نقش‌ها، سناریوها و تحویل مرحله‌ای قرارداد شود. بیشتر کسب‌وکارها بهتر است سایت عمومی را اول بسازند، فرایند را روشن کنند و نرم‌افزار را با نسخه اول کوچک شروع کنند. اگر مجری می‌گیرید، پیشنهاد را خط‌به‌خط بخوانید، قسط آخر را به آزمون دوهفته‌ای گره بزنید، دامنه و هاست و سورس و کلیدها را به نام خودتان نگه دارید و در روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ عددها را با قبل مقایسه کنید.


مشاوره: بپرسید پروژه شما سایت است یا نرم‌افزار

توضیح نیازتان را همان‌طور که هست بفرستید، به‌علاوه این‌که چه کسانی از آن استفاده می‌کنند (بازدیدکننده، مشتری، کارمند) و الان کار با چه ابزاری انجام می‌شود. می‌گوییم کدام بخش سایت است، کدام نرم‌افزار، و فاز اول منطقی چیست. تماس: ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ (09915615946) | تلگرام پونوکد | فرم تماس | تعرفه‌ها | طراحی سایت | طراحی داشبورد و پنل | همه خدمات

ارسال این مقاله

ع

عاطفه پناهی

نویسنده وبلاگ پونوکد؛ درباره طراحی سایت و نرم‌افزار برای کسب‌وکار می‌نویسد.

مقاله‌های مرتبط

محتوای کپی در سایت؛ متن تکراری سازنده، رقیب یا صفحه‌های شهر چه ضرری دارد و چه کنیم

محتوای کپی در سایت؛ متن تکراری سازنده، رقیب یا صفحه‌های شهر چه ضرری دارد و چه کنیم

کپی کردن توضیح محصول از سازنده، متن خدمات از رقیب یا ساختن ده صفحه‌ی شهر با یک متن، راه سریعی برای پر کردن سایت است ولی معمولاً دیده نمی‌شود. این راهنما می‌گوید محتوای تکراری چه اثری دارد و راه عملی نوشتن متن اختصاصی چیست.

فرم درخواست مشاوره طولانی است؛ کدام فیلدها را نگه دارید و کدام را حذف کنید

فرم درخواست مشاوره طولانی است؛ کدام فیلدها را نگه دارید و کدام را حذف کنید

هر فیلد اضافه در فرم سایت، چند نفر را قبل از ارسال منصرف می‌کند. این راهنما می‌گوید فرم درخواست مشاوره یا استعلام قیمت چه فیلدهایی واقعاً لازم دارد، چه چیزی را بعداً در تماس بپرسید و چطور فرم را روی موبایل راحت کنید.

بکاپ سایت دارید؟ آزمون بازگردانی که بیشتر کسب‌وکارها تا روز حادثه انجامش نمی‌دهند

بکاپ سایت دارید؟ آزمون بازگردانی که بیشتر کسب‌وکارها تا روز حادثه انجامش نمی‌دهند

داشتن بکاپ با توانستن برگرداندن سایت از روی آن فرق دارد. این راهنما می‌گوید بکاپ درست سایت چه چیزهایی را باید شامل شود، کجا نگه داشته شود و چطور با یک آزمون ساده مطمئن شوید روز حادثه واقعاً به کارتان می‌آید.

سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی؟ تشخیص نیاز قبل از گرفتن قیمت | پونوکد