برای خیلی از کسبوکارهای ایرانی، ساختن اپلیکیشن موبایل فقط هزینه ساخت نیست. انتشار در اپاستور برای توسعهدهنده ایرانی عملاً بسته است، نسخه اندروید باید جدا در بازار و مایکت منتشر و مرتب بهروز شود، و مشتری باید برای یک سفارش کوچک یک برنامه دیگر نصب کند. وباپ پیشرونده یا PWA راه میانه است: همان سایت که روی گوشی آیکون میگیرد، تمامصفحه باز میشود، سریعتر بالا میآید و تا حدی بدون اینترنت هم کار میکند.
اگر هنوز بین اپلیکیشن و PWA مردد هستید، اول اپلیکیشن موبایل یا وباپ پیشرونده را بخوانید. این مقاله قدم بعدی است: ساخت PWA دقیقاً چه کارهایی دارد، روی آیفون و اندروید چه فرقی میکند، اعلان و آفلاین تا کجا قابل اتکاست، قیمتهای اعلامشده بازار ۱۴۰۵ چطور است و قبل از امضای قرارداد چه چیزهایی را باید روشن کنید.
خلاصه در یک نگاه: PWA یعنی همان سایت شما، با آیکون روی صفحه گوشی، باز شدن تمامصفحه، سرعت بیشتر و در صورت نیاز اعلان و کار بدون اینترنت. برای سفارش، نوبت، منو، پنل مشتری و ابزار داخلی کارمندان معمولاً کافی است. برای اپی که کارش به اعلان قطعی، بلوتوث یا کار در پسزمینه بسته است، نه.
- روی اندروید تجربه خیلی نزدیک به اپ است. روی آیفون نصب دستی است و اعلان فقط برای وباپی کار میکند که به صفحه اصلی اضافه شده (iOS 16.4 به بعد).
- مهمترین تصمیم، سطح آفلاین و اعلان است. همین دو مورد قیمت را چند برابر میکنند.
- قیمتهای اعلامشده بازار در ۱۴۰۵ برای افزودن PWA به سایت موجود حدود ۱۵ تا ۴۵ میلیون تومان است. با نرخ پایه فاوا ۱۴۰۵ (۵۷۶ هزار تومان برای هر نفرساعت) این یعنی حدود ۲۶ تا ۷۸ ساعت کار، بهاضافه ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده.
- قبل از قسط آخر، وباپ را دو هفته روی گوشیهای واقعی کاربرانتان امتحان کنید؛ مخصوصاً بهروزرسانی نسخه و پاک شدن داده.
بهروزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵. خلاصه اول مطلب، معادل ساعتی قیمتها با نرخ فاوا ۱۴۰۵، مالیات ۱۰ درصدی، بخش تازه «PWA برای فروشگاه اینترنتی یا اپ؟» و سؤالهای رایج بهروز شد. نکتههای آیفون از مستندات اپل و WebKit و قیمتهای بازار از صفحههای عمومی ارائهدهندگان ایرانی در مهر ۱۴۰۵ آمده است. نویسنده: رامین اسلامی.
قبل از نوشتن این راهنما، صفحههای اول گوگل را برای «هزینه ساخت PWA» و «تبدیل سایت به PWA» نگاه کردیم. بیشترشان یا فقط «قیمت از ...» نوشتهاند، یا بازهای مثل ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون دادهاند بدون اینکه بگویند هر سطح چه چیزی دارد. تقریباً هیچکدام از تغییرات تازه آیفون، پاک شدن داده روی گوشی، رسیدن اعلان به کاربر ایرانی و آزمون تحویل حرفی نزدهاند. این مطلب را برای همین نوشتهایم.
PWA از چه اجزایی ساخته میشود؟
PWA یک فناوری جدا نیست؛ مجموعهای از قابلیتهای مرورگر است که روی یک سایت خوب سوار میشود. اگر سایت پایه ضعیف باشد، هیچکدام از این اجزا آن را نجات نمیدهند.
| جزء | کار | نکته برای کارفرما |
|---|---|---|
| سایت واکنشگرا و سریع | پایه همه چیز | اگر سایت روی موبایل کند و نامرتب است، PWA فقط یک سایت کند با آیکون میشود |
| HTTPS | شرط کار سرویسورکر و اعلان | امروز تقریباً همه سایتها دارند؛ گواهی باید معتبر و بدون خطا باشد |
| فایل manifest | نام، آیکون، رنگ و حالت نمایش تمامصفحه | کار کمهزینهای است، ولی نام کوتاه و آیکون را با دقت انتخاب کنید؛ بعداً روی گوشی مشتری میماند |
| سرویسورکر | کش فایلها و داده، صفحه آفلاین، دریافت اعلان | قلب PWA و منبع اصلی خطاهای بهروزرسانی |
| اعلان وب | ارسال پیام به کاربری که اجازه داده | به سرور ارسال اعلان، ذخیره اشتراکها و پنل ارسال نیاز دارد |
| تجربه نصب | دکمه نصب روی اندروید، راهنمای افزودن به صفحه اصلی روی آیفون | بدون راهنما، بیشتر کاربران آیفون هیچوقت نسخه نصبشده را نمیبینند |
به همین دلیل «تبدیل سایت به PWA» گاهی چند روز کار است و گاهی چند هفته. بستگی دارد سایت فعلی چقدر برای موبایل آماده باشد و چه سطحی از آفلاین و اعلان بخواهید.
چهار سطح PWA؛ اول بگویید کدام را میخواهید
بیشترین اختلاف قیمت بین پیشنهادها از اینجا میآید که هر کس «PWA» را به یک معنا گرفته است. این جدول را کنار پیشنهادها بگذارید و از هر تیم بپرسید دقیقاً کدام سطح را قیمت داده است.
| سطح | چه دارد | مناسب برای | زمان تقریبی |
|---|---|---|---|
| سطح ۱: نصبپذیر | manifest، آیکون، صفحه آفلاین ساده، کش فایلهای ثابت | سایت شرکتی، منوی رستوران، سایتی که فقط میخواهد روی گوشی آیکون داشته باشد | چند روز تا یک هفته روی سایت آماده |
| سطح ۲: سریع با داده آخر | سطح ۱ بهعلاوه نمایش آخرین دادهها بدون اینترنت و پیام نسخه جدید | کاتالوگ، فروشگاه، پنل مشتری | یک تا سه هفته |
| سطح ۳: با اعلان | سطح ۲ بهعلاوه اعلان، مدیریت اشتراکها و پنل ارسال | پیگیری سفارش، یادآوری نوبت، باشگاه مشتریان | دو تا چهار هفته |
| سطح ۴: ثبت آفلاین | ثبت داده بدون اینترنت، صف ارسال، حل تعارض داده | ویزیتور، انباردار، بازدیدکننده میدانی | چند هفته تا چند ماه، بسته به منطق کار |
زمانها برای سایتی است که پایه موبایلی خوبی دارد. اگر سایت باید اول بازطراحی شود، زمان و هزینه آن جداست.
اندروید و آیفون؛ تفاوتهایی که باید بدانید
| موضوع | اندروید (کروم و مرورگرهای مشابه) | آیفون (همه مرورگرها روی موتور Safari) |
|---|---|---|
| نصب | مرورگر پیشنهاد نصب نشان میدهد و دکمه نصب داخل سایت ممکن است | نصب دستی از دکمه اشتراکگذاری و «افزودن به صفحه اصلی»؛ پنجره پیشنهاد خودکار وجود ندارد |
| حالت باز شدن | بعد از نصب، تمامصفحه و جدا از مرورگر | از iOS 26 هر سایتی که به صفحه اصلی اضافه شود بهطور پیشفرض به شکل وباپ باز میشود، مگر کاربر گزینه آن را خاموش کند |
| اعلان | پشتیبانی میشود | از iOS 16.4 به بعد، فقط در نسخه اضافهشده به صفحه اصلی و فقط بعد از لمس کاربر برای اجازه دادن |
| سختافزار | دسترسیهای بیشتری مثل بلوتوث وب در برخی مرورگرها | بلوتوث، NFC و USB وب پشتیبانی نمیشود |
| کار در پسزمینه | همگامسازی پسزمینه در برخی مرورگرها | وجود ندارد؛ کار فقط وقتی انجام میشود که کاربر برنامه را باز کند |
| فضای ذخیره | نسبتاً پایدار | ممکن است در کمبود حافظه یا بیاستفاده ماندن پاک شود؛ توضیحش در بخش بعد |
یک نکته که خیلیها نمیدانند: روی آیفون، کروم و فایرفاکس هم با موتور Safari کار میکنند. پس هر محدودیتی که Safari دارد، در همه مرورگرهای آیفون هست. این وضعیت با هر نسخه سیستمعامل تغییر میکند؛ قبل از تعهد به امکانی خاص، آن را روی گوشیهای واقعی مشتریهایتان آزمایش کنید، نه فقط روی گوشی برنامهنویس.

دادهای که روی گوشی میماند؛ چرا گاهی پاک میشود؟
PWA برای سرعت و آفلاین، بخشی از داده را روی گوشی نگه میدارد. این فضا در مرورگرها «بهترین تلاش» است، یعنی مرورگر قول نمیدهد آن را برای همیشه نگه دارد. طبق مستندات WebKit، داده سایتها روی آیفون در سه حالت ممکن است پاک شود: وقتی حافظه گوشی پر است، وقتی سهم کلی مرورگر تمام شده، و وقتی کاربر مدتی با سایت کار نکرده است. وباپی که به صفحه اصلی اضافه شده از قاعده پاک شدن بعد از هفت روز بیاستفاده معاف است، ولی در کمبود حافظه همچنان ممکن است دادهاش پاک شود.
راهی هم برای درخواست نگهداری دائمی هست (درخواست حالت persistent)، ولی مرورگر خودش تصمیم میگیرد قبول کند یا نه. نتیجه عملی برای کارفرما ساده است:
- داده مهم مثل سفارش ثبتشده، فاکتور یا فرم پرشده را فقط روی گوشی نگه ندارید؛ به محض اتصال به سرور بفرستید.
- اگر داده محلی پاک شد، برنامه باید بیسروصدا دوباره از سرور بگیرد، نه اینکه خطا بدهد.
- در سطح ۴ (ثبت آفلاین) به کاربر نشان دهید چند مورد هنوز ارسال نشده است تا خیالش راحت باشد.
اعلان؛ تا کجا میشود رویش حساب کرد؟
اعلان یکی از دلیلهای اصلی است که کسبوکارها اپلیکیشن میخواهند. در PWA اعلان ممکن است، ولی با چند شرط:
- اجازه کاربر: کاربر باید صریحاً اجازه بدهد و روی آیفون درخواست اجازه فقط بعد از لمس یک دکمه نمایش داده میشود. اگر درخواست را بیموقع نشان دهید، بیشتر کاربران رد میکنند و دوباره پرسیدن ساده نیست. اجازه را بعد از یک کار مفید بخواهید؛ مثلاً بعد از ثبت سفارش: «میخواهید وضعیت ارسال را با اعلان بگیرید؟»
- کاربران آیفون: فقط کسانی که وباپ را به صفحه اصلی اضافه کردهاند اعلان میگیرند. چون نصب چند مرحله دستی دارد، بخش بزرگی از کاربران آیفون در عمل خارج از دسترس اعلاناند.
- سرورهای خارجی: سرویسهایی که اعلان را به گوشی میرسانند متعلق به سازندگان مرورگر و سیستمعاملاند و خارج از ایران کار میکنند. پایداری دریافت اعلان را برای کاربران ایرانی با اینترنتهای مختلف آزمایش کنید.
- اعلان بیصدا ندارد: نمیتوانید با اعلان، برنامه را در پسزمینه بیدار کنید تا داده را بهروز کند. هر اعلان باید پیامی باشد که کاربر میبیند.
توصیه عملی: پیامهای حیاتی مثل تأیید سفارش، کد ورود یا یادآوری نوبت را با پیامک یا پیامرسان بفرستید و اعلان PWA را لایه اضافه بدانید. اگر کانال پیامکی را هنوز ندارید، ورود با پیامک و سرویس OTP و برای پیامرسان داخلی ربات بله برای کسبوکار را ببینید. اگر مدل کسبوکارتان کاملاً به اعلان فوری وابسته است، مثل اپ خبری، PWA انتخاب درستی نیست.
| پیام | کانال اصلی | اعلان PWA |
|---|---|---|
| کد ورود | پیامک | استفاده نکنید |
| تأیید سفارش و پرداخت | پیامک یا صفحه وضعیت سفارش | لایه دوم |
| یادآوری نوبت | پیامک یا پیامرسان | لایه دوم |
| تغییر وضعیت ارسال | اعلان یا پیامرسان | مناسب |
| تخفیف و پیشنهاد | اعلان | مناسب، با تعداد کم و قابل خاموش کردن |
آفلاین؛ واقعبینانه چه میشود ساخت؟
«آفلاین کار کند» سطحهای مختلفی دارد و هزینه هر سطح خیلی فرق میکند:
- صفحه آفلاین مرتب: وقتی اینترنت قطع است، بهجای صفحه خطای مرورگر، پیام مناسب با برند شما و راه تماس نمایش داده شود. کمهزینه و همیشه توصیه میشود.
- دیدن آخرین دادهها: منو، فهرست محصولات یا آخرین سفارشها بدون اینترنت قابل دیدن باشد، با یک برچسب «آخرین بهروزرسانی». هزینه متوسط؛ برای منوی رستوران یا کاتالوگ مفید است.
- ثبت آفلاین و ارسال بعدی: مثلاً ویزیتور در منطقه بدون پوشش سفارش ثبت کند و بعداً ارسال شود. پیچیدهترین حالت است: باید تعیین شود اگر قیمت در این فاصله عوض شد چه شود، اگر دو نفر یک مشتری را ویرایش کردند کدام درست است، و روی آیفون ارسال فقط وقتی انجام میشود که کاربر برنامه را دوباره باز کند.
در محدوده کار دقیقاً بنویسید کدام سطح را میخواهید و برای سطح سوم، قاعده تعارض داده را هم مکتوب کنید. «آفلاین کار کند» بدون توضیح، منبع اختلاف است.
نمیدانید کدام سطح PWA برای کار شما کافی است؟ آدرس سایت و کار اصلی کاربرانتان را بفرستید تا در یک گفتوگوی کوتاه بگوییم از کجا شروع کنید و حدوداً چقدر خرج دارد. از صفحه تماس پیام بدهید یا با ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ تماس بگیرید. عوامل قیمت را هم در صفحه تعرفهها ببینید.

بهروزرسانی؛ مشکلی که دیر دیده میشود
یکی از مزیتهای PWA این است که نسخه جدید از سمت سرور میرسد و کاربر لازم نیست چیزی نصب کند. ولی سرویسورکر فایلها را کش میکند و اگر درست طراحی نشود، کاربر ممکن است روزها نسخه قدیمی را ببیند یا ترکیبی از فایلهای قدیم و جدید بگیرد که صفحه را خراب میکند. این جدول را با سازنده مرور کنید:
| سؤال | جواب خوب | نشانه خطر |
|---|---|---|
| نسخه جدید چطور به کاربر میرسد؟ | با باز شدن بعدی، و پیام «نسخه جدید آماده است» با دکمه بارگذاری | «خودش درست میشود» بدون توضیح |
| قیمت و موجودی از کش نمایش داده میشود؟ | نه؛ این دادهها همیشه از سرور گرفته میشوند یا با برچسب زمان نمایش داده میشوند | «همه چیز کش میشود تا سریع باشد» |
| اگر سرویسورکر خراب شد چه میکنید؟ | یک نسخه از پیش آماده برای غیرفعال کردن سریع آن | جواب روشنی ندارد |
| نسخهها شماره دارند؟ | بله، و در پنل یا گزارش خطا دیده میشوند | معلوم نیست هر کاربر کدام نسخه را دارد |
ورود کاربر و امنیت در PWA
PWA از نظر امنیت همان سایت است و همان قواعد را دارد، ولی چند نکته مخصوص دارد. اول، چون کاربر برنامه را نصبشده میبیند، انتظار دارد هر بار رمز نخواهد؛ پس مدت ماندن در حساب باید با حساسیت داده تنظیم شود. برای پنل مشتری فروشگاه، ماندن طولانی معقول است؛ برای ابزار داخلی که اطلاعات مالی نشان میدهد، کوتاهتر.
دوم، دادههایی که برای آفلاین روی گوشی ذخیره میشوند در دسترس هر کسی است که گوشی را در دست دارد. اطلاعات حساس مثل جزئیات مالی مشتریها را برای آفلاین ذخیره نکنید یا دستکم با خروج از حساب پاکشان کنید. سوم، کش نباید صفحههای شخصی کاربر را طوری نگه دارد که بعد از ورود کاربر دیگر روی همان گوشی نمایش داده شوند؛ این مشکل در ابزارهای داخلی که چند نفر با یک تبلت کار میکنند رایج است.
یک نکته آیفون هم هست: وباپ نصبشده روی صفحه اصلی، فضای جدا از Safari دارد. کاربری که در Safari وارد حسابش شده، بعد از نصب باید دوباره وارد شود. این را در راهنمای نصب بگویید تا تعجب نکند، و ورود با پیامک را ساده نگه دارید.
انتشار PWA در بازار و مایکت
میشود PWA را با ابزارهای بستهبندی (روشی که به آن TWA میگویند) به یک فایل اندروید تبدیل کرد و در فروشگاههای داخلی منتشر کرد. مزیتش این است که کاربر اندرویدی از مسیر آشنا نصب میکند و محتوا همچنان از سایت میآید، پس بیشتر بهروزرسانیها نیازی به انتشار نسخه جدید ندارند. چند نکته را از اول در نظر بگیرید:
- قوانین و مدارک لازم هر فروشگاه را جداگانه بررسی کنید؛ این قوانین تغییر میکنند.
- اگر داخل برنامه پرداخت دارید، ببینید فروشگاه برای پرداخت درونبرنامه چه شرطی دارد.
- روی آیفون این مسیر وجود ندارد و همان نصب از Safari میماند.
- خیلی از کسبوکارها اصلاً به این کار نیاز ندارند؛ اگر مشتری با لینک یا کد QR وارد میشود، همان نصب از مرورگر کافی است.
PWA برای کدام کسبوکارها مناسب است؟
| کاربرد | مناسب بودن PWA | سطح پیشنهادی | توضیح |
|---|---|---|---|
| منو و سفارش رستوران | بسیار مناسب | ۱ یا ۲ | مشتری با لینک یا کد QR وارد میشود و نصب لازم نیست |
| نوبتدهی و رزرو | مناسب | ۲ یا ۳ | یادآوری مهم را با پیامک هم بفرستید |
| پنل مشتری و پیگیری سفارش | مناسب | ۲ یا ۳ | جایگزین ارزان اپ برای مشتریهای تکراری |
| ابزار داخلی کارمندان و ویزیتورها | مناسب | ۲ تا ۴ | بدون نیاز به انتشار در فروشگاه؛ آفلاین را دقیق تعریف کنید |
| فروشگاه اینترنتی | مناسب | ۲ | سرعت و سئو همان سایت حفظ میشود |
| اپ خبری یا وابسته به اعلان فوری | نامناسب | - | اعلان روی آیفون محدود است |
| اپ با بلوتوث، NFC یا پردازش سنگین | نامناسب | - | دسترسی سختافزاری روی آیفون نیست |
اگر رستوران دارید، سیستم سفارش آنلاین رستوران بدون کمیسیون نمونه کاملی از همین رویکرد است. برای نوبتدهی، نوبتدهی چندپرسنلی و برای کارهای میدانی، سامانه سفارش خدمات در محل را ببینید.
نرخ نصب را واقعبینانه ببینید
خیلی از کارفرماها فکر میکنند با PWA بیشتر مشتریها برنامه را نصب میکنند. در عمل اینطور نیست. بیشتر کاربران همان سایت را در مرورگر باز میکنند و فقط مشتریهای تکراری نصب میکنند. این بد نیست؛ ارزش اصلی PWA برای همه کاربران، سرعت و تجربه بهتر موبایل است و نصب برای مشتریهای وفادار یک امتیاز اضافه است.
چند کار نرخ نصب را بالاتر میبرد: پیشنهاد نصب را بعد از دومین یا سومین بازدید نشان دهید نه در اولین ورود؛ برای آیفون یک راهنمای کوتاه با تصویر بگذارید؛ و برای نسخه نصبشده یک دلیل واقعی داشته باشید، مثل پیگیری سفارش یا ورود سریع به پنل.
موفقیت PWA را چطور بسنجیم؟
قبل از ساخت، روشن کنید با چه عددی میفهمید PWA ارزشش را داشته است:
- درصد کاربران موبایل که وباپ را نصب کردهاند.
- تعداد دفعات بازگشت کاربران نصبکرده در مقایسه با بقیه.
- زمان بارگذاری صفحههای اصلی روی موبایل قبل و بعد.
- نرخ تبدیل سفارش یا نوبت از موبایل.
- درصد کاربرانی که اجازه اعلان دادهاند و درصد کسانی که بعداً خاموشش کردهاند.
این عددها را با ابزار آمار سایت از روز اول ثبت کنید. اگر سرعت فعلی سایت مشکل دارد، قبل از PWA علت کندی سایت را پیدا کنید؛ وگرنه عدد «قبل و بعد» گمراهکننده میشود.
روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ چه چیزی را نگاه کنیم؟
یک نکته مهم: فقط مرورگرهای کروم و همخانوادهاش به سایت خبر میدهند که کسی نصب کرده است. Safari آیفون چنین خبری نمیدهد. پس بهجای «تعداد نصب»، تعداد دفعاتی را بشمارید که وباپ از آیکون صفحه اصلی و بهصورت تمامصفحه باز شده است. این کار با یک نشانه ساده در آدرس شروع وباپ و ثبت در آمار سایت انجام میشود.
| زمان | چه چیزی را ببینید | اگر خوب نبود |
|---|---|---|
| روز ۷ | خطای جدی، گزارش صفحه سفید، درصد کاربرانی که هنوز نسخه قدیمی را دارند | اول روش بهروزرسانی و کش را درست کنید، بعد امکان تازه |
| روز ۷ | تعداد بازشدن از آیکون در اندروید و آیفون | راهنمای نصب را در جای بهتری بگذارید، مثلاً بعد از اولین سفارش |
| روز ۳۰ | نرخ بازگشت کاربرانی که از آیکون وارد میشوند در برابر بقیه | ببینید کار اصلی از آیکون سریعتر است یا نه |
| روز ۳۰ | درصد اجازه اعلان و درصد باز شدن اعلانها | تعداد اعلان را کم کنید و فقط پیامهای کاربردی بفرستید |
| روز ۹۰ | سفارش یا نوبت موبایل در مقایسه با سه ماه قبل از PWA | قیف سفارش موبایل را مرحلهبهمرحله بررسی کنید |
| روز ۹۰ | تماسها و پیامهای پشتیبانی درباره نصب و ورود | راهنمای نصب و مدت ماندن در حساب را بازبینی کنید |
عدد پایه را قبل از راهاندازی ثبت کنید؛ بدون آن، مقایسه روز ۹۰ معنایی ندارد. اگر کارهای تکراری مثل یادآوری را هم میخواهید خودکار کنید، اتوماسیون پیامک و واتساپ فروش را ببینید.
مثال: ویزیتورهای یک شرکت پخش
این یک مثال فرضی است، برای اینکه تصمیمها ملموس شوند. شرکت پخشی را در نظر بگیرید که پانزده ویزیتور دارد و سفارشها را با پیامرسان و عکس از دفترچه میگیرد. اپلیکیشن اندروید ساخته بودند، ولی بهروزرسانی روی همه گوشیها هر بار دردسر بود و دو ویزیتور آیفون داشتند.
PWA جایگزین (سطح ۴): ویزیتور با شماره موبایل وارد میشود، فهرست مشتریهای مسیر امروز و آخرین قیمتها هنگام اتصال گرفته و ذخیره میشود، سفارش در منطقه کمپوشش روی گوشی ذخیره و با برگشت اینترنت ارسال میشود (روی آیفون با باز کردن دوباره برنامه)، و مدیر فروش سفارشها را در پنل میبیند. قاعده تعارض از اول مکتوب شد: قیمت نهایی، قیمت لحظه ثبت در سرور است و اگر با قیمت گوشی فرق داشت، سفارش برای تأیید به مدیر فروش میرود. محدودیتی که از اول پذیرفته شد: اعلان روی آیفون فقط برای نسخه نصبشده است، پس پیامهای مهم با پیامک هم ارسال میشود.

هزینه ساخت PWA در ۱۴۰۵
ما برای این بخش صفحههای قیمت عمومی چند ارائهدهنده ایرانی را در مهر ۱۴۰۵ مرور کردیم. این اعداد را خودشان اعلام کردهاند، ممکن است تغییر کنند و قیمت پونوکد نیستند؛ فقط برای ایناند که بدانید بازه بازار کجاست.
| منبع | نوع کار | قیمت اعلامشده |
|---|---|---|
| وبلاگ عمران جمشیدی (مقایسه اپ و PWA) | افزودن PWA به سایت موجود | اغلب ۱۵ تا ۴۵ میلیون تومان اضافه؛ در سایت جدید حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد بالاتر از سایت مشابه |
| صفحه خدمت PWA همان ارائهدهنده | تبدیل سایت یا وباپ به PWA | شروع از حدود ۴۰ میلیون تومان، ۳ تا ۸ هفته |
| شرکت پیشگامان (مقاله هزینه اپلیکیشن ۱۴۰۵) | وباپ پیشرونده | شروع از ۵۰ میلیون تومان |
| مهندس محمدپور (مقاله هزینه PWA) | وباپ پیشرونده | بازه کلی ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان |
در مقاله هزینه ساخت اپلیکیشن ۱۴۰۵ هم با همین روش دیدیم نسخه اول یک وباپ یا PWA اختصاصی با پنل و بکاند معمولاً حدود ۴۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان است. فرق این دو عدد مهم است: ۱۵ تا ۴۵ میلیون برای افزودن لایه PWA به سایتی است که از قبل وجود دارد؛ ۴۰ تا ۲۵۰ میلیون برای ساخت کل محصول، یعنی پنل، ورود، منطق کار و خود PWA.
یک راه ساده برای سنجیدن هر پیشنهاد این است که آن را به ساعت کار تبدیل کنید. نرخ پایه فهرست بهای خدمات فاوا ۱۴۰۵ برای شرکتها ۵۷۶ هزار تومان برای هر نفرساعت است. با این نرخ، ۱۵ میلیون تومان حدود ۲۶ ساعت و ۴۵ میلیون حدود ۷۸ ساعت کار است. اگر پیشنهادی سطح ۳ یا ۴ را با عددی پایینتر از این قیمت داده، بپرسید کدام بخشها حذف شده است. ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده ۱۴۰۵ هم معمولاً جدا به عدد اضافه میشود.
چه چیزهایی قیمت را بالا و پایین میبرد؟
| عامل | اثر بر هزینه | راه کم کردن |
|---|---|---|
| آمادگی سایت فعلی برای موبایل | اگر سایت کند یا نامرتب باشد، اول باید درست شود | قبل از PWA سرعت و ظاهر موبایل را جدا قیمت بگیرید |
| سطح آفلاین | بیشترین اثر؛ سطح ۴ چند برابر سطح ۲ است | از سطح ۲ شروع کنید و ثبت آفلاین را فقط برای نقشهایی بخواهید که واقعاً بیاینترنت کار میکنند |
| اعلان | سرور اشتراک، پنل ارسال، تست روی گوشیهای مختلف | در نسخه اول فقط اعلان وضعیت سفارش؛ تخفیف و کمپین بعداً |
| ورود کاربر و پنلهای پشت PWA | اگر پنل وجود ندارد، بخش اصلی هزینه همین است | نقشها و صفحههای نسخه اول را محدود کنید |
| انتشار در فروشگاه اندروید | بستهبندی، مدارک، نگهداری نسخه | اگر مشتری با لینک وارد میشود، فعلاً لازم نیست |
| تعداد دستگاههای آزمون | هر گوشی و نسخه سیستمعامل زمان تست دارد | فهرست گوشیهای رایج مشتریهایتان را از آمار سایت دربیاورید |
یک برآورد فرضی
فرض کنید یک فروشگاه با سایت سالم و سریع میخواهد PWA سطح ۲ بهعلاوه اعلان وضعیت سفارش داشته باشد. کارها معمولاً اینهاست: manifest و آیکونها، سرویسورکر با کش درست، صفحه آفلاین، پیام نسخه جدید، راهنمای نصب آیفون، اعلان وضعیت سفارش با پنل ساده و آزمون روی چند گوشی. این مجموعه در بازه «افزودن به سایت موجود» قرار میگیرد. اگر همین فروشگاه ثبت سفارش آفلاین هم بخواهد، کار وارد سطح ۴ میشود و باید جدا برآورد شود. این مثال فرضی است و قیمت قطعی هیچ پروژهای نیست.
آزمون تحویل؛ قبل از تسویه اینها را چک کنید
| آزمون | روش | نتیجه قابل قبول |
|---|---|---|
| نصب روی اندروید | از کروم روی یک گوشی واقعی | پیشنهاد یا دکمه نصب، آیکون و نام درست، باز شدن تمامصفحه |
| نصب روی آیفون | از Safari با دکمه اشتراکگذاری | راهنمای نصب در سایت هست و وباپ جدا از Safari باز میشود |
| قطع اینترنت | حالت هواپیما و باز کردن برنامه | صفحه آفلاین مرتب یا آخرین داده با تاریخ بهروزرسانی |
| نسخه جدید | انتشار یک تغییر کوچک | کاربر پیام نسخه جدید را میبیند و صفحه خراب نمیشود |
| قیمت و موجودی | تغییر قیمت در پنل و باز کردن برنامه | قیمت جدید نمایش داده میشود، نه قیمت کششده |
| اعلان | ارسال آزمایشی به اندروید و آیفون نصبشده | دریافت روی هر دو، با اینترنتهای مختلف |
| خروج از حساب | خروج و ورود با کاربر دیگر روی همان گوشی | هیچ دادهای از کاربر قبلی دیده نمیشود |
| ثبت آفلاین (اگر دارید) | ثبت در حالت هواپیما، بعد اتصال | ارسال بدون تکرار و نمایش تعداد موارد در صف |
این آزمونها را در قرارداد بهعنوان معیار پذیرش بیاورید. برای بندهای دیگر قرارداد، قرارداد برنامهنویسی پروژهای و برای نوشتن نیازها سند نیازمندی نرمافزار را ببینید.
هزینه سال اول؛ فقط ساخت نیست
عدد پیشنهاد معمولاً فقط ساخت را نشان میدهد. چند هزینه بعد از تحویل شروع میشود و بعضی را مستقیم به سرویسدهنده میپردازید. عدد دقیق هر ردیف به حجم کار بستگی دارد؛ برای همین بهجای قیمت، سؤالی آوردهایم که قبل از قرارداد باید بپرسید:
| ردیف هزینه | کی شروع میشود | سؤالی که بپرسید |
|---|---|---|
| ساخت نسخه اول | از شروع پروژه، مرحلهای | کدام صفحهها، کدام سطح آفلاین و کدام اعلانها دقیقاً در این عدد هست؟ |
| سرور و CDN | از نسخه آزمایشی | سرور به نام ماست؟ هزینه ماهانه یا سالانه جداست؟ |
| سرویس اعلان و پیامک پشتیبان | از راهاندازی اعلان | پیامهای حیاتی اگر اعلان نرسید با پیامک میروند؟ هزینه پیامک با کیست؟ |
| بستهبندی برای بازار و مایکت | اگر لازم باشد، بعد از تحویل | انتشار و بهروزرسانی نسخه در فروشگاه جزو قرارداد است یا جدا حساب میشود؟ |
| آزمون روی گوشیهای جدید | بعد از هر نسخه بزرگ iOS یا اندروید | آزمون دورهای جزو پشتیبانی است یا ساعتی حساب میشود؟ |
| پشتیبانی و رفع اشکال | بعد از دوره ضمانت | دوره رفع اشکال رایگان چقدر است و بعدش ماهانه است یا ساعتی؟ |
| امکانات فاز دوم | معمولاً از ماه دوم یا سوم | نرخ تغییرات کوچک و روش برآورد امکان جدید چیست؟ |
جزئیات این هزینهها را در هزینه نگهداری بعد از تحویل و تعرفه نگهداری را در پشتیبانی ماهانه سایت ببینید. برای اعلان پشتیبان پیامکی هم اتصال پیامک و کد یکبارمصرف به کار میآید.
پیشنهاد قیمت PWA را چطور بخوانیم؟
بعضی پیشنهادها PWA را به چند بسته پایه، استاندارد و حرفهای تقسیم میکنند. اسم بسته مهم نیست؛ مهم این است که هر کدام دقیقاً چه چیزی دارد. این ردیفها را در هر پیشنهاد پیدا کنید:
| بخش پیشنهاد | چیزی که باید نوشته شده باشد | جای مکث |
|---|---|---|
| تعداد صفحهها و نقشها | فهرست صفحهها و اینکه مشتری، کارمند و مدیر هر کدام چه میبینند | «وباپ کامل» بدون فهرست صفحه |
| سطح آفلاین | کدام صفحهها بدون اینترنت باز میشوند و آیا ثبت آفلاین هست | فقط «پشتیبانی آفلاین» بدون توضیح |
| اعلان | چه پیامهایی، برای چه کسی، روی اندروید و آیفون | «پوش نوتیفیکیشن» بدون پنل ارسال یا آزمون آیفون |
| بهروزرسانی نسخه | کاربر چطور نسخه جدید را میگیرد و پیامش چیست | هیچ اشارهای به نسخه جدید و کش نشده |
| گوشیهای آزمون | چند مدل اندروید و آیفون و کدام نسخهها | «تست روی شبیهساز» |
| دور اصلاح و پشتیبانی | چند دور اصلاح طرح و چند ماه رفع اشکال | تعداد دور اصلاح نامشخص |
| تحویل | سورس، دسترسی سرور، فایلهای آیکون و مستند نصب | کد یا سرور پیش پیمانکار میماند |
اگر چند پیشنهاد دارید، روش مقایسه ردیفبهردیف را در مقایسه پیشنهادهای طراحی سایت ببینید. برای مالکیت کد هم قرارداد برنامهنویسی پروژهای را بخوانید.
اجرای آزمایشی دوهفتهای روی گوشیهای واقعی
آزمون تحویل بالا برای روز تحویل است. بعد از آن، بهتر است وباپ دو هفته دست چند کاربر واقعی باشد، با همان گوشیها و اینترنتهایی که مشتریهایتان دارند. یک برنامه ساده:
| زمان | کار | نشانه آماده بودن |
|---|---|---|
| روز ۱ و ۲ | نصب روی ۵ تا ۱۰ گوشی رایج (از آمار سایت دربیاورید)، چند اندروید و چند آیفون | همه نصب کردهاند و آیکون و نام درست است |
| روز ۳ تا ۵ | استفاده روزانه برای کار اصلی، مثل ثبت سفارش یا نوبت | کار اصلی بدون کمک پیمانکار انجام میشود |
| روز ۶ | انتشار یک نسخه جدید با تغییر کوچک | همه گوشیها ظرف یکی دو بار باز کردن نسخه جدید را گرفتهاند |
| روز ۷ | کار در اینترنت ضعیف و قطع و وصل | صفحه سفید یا ثبت تکراری نیست |
| روز ۸ تا ۱۰ | پاک کردن داده مرورگر روی یکی دو گوشی و ورود دوباره | چیزی جز اطلاعات موقت از دست نرفته و ورود دوباره ساده است |
| روز ۱۱ و ۱۲ | ارسال اعلان واقعی وضعیت سفارش | روی اندروید و آیفون نصبشده رسیده و باز کردنش صفحه درست را میآورد |
| روز ۱۳ و ۱۴ | جمع کردن مشکلها و رفع آنها قبل از اعلام عمومی | فهرست اشکال باز خالی است یا تاریخ رفع دارد |
برای چکلیست کامل تحویل گرفتن کار، تحویل گرفتن پروژه نرمافزاری را ببینید.
پرداخت مرحلهای در برابر تحویل
پرداخت را به خروجی قابل دیدن گره بزنید، نه به گذشت زمان. یک تقسیم رایج که میتوانید دربارهاش با پیمانکار حرف بزنید:
| مرحله پرداخت | بعد از تحویل چه چیزی |
|---|---|
| پیشپرداخت | امضای قرارداد و سند محدوده: صفحهها، سطح آفلاین و اعلانها |
| مرحله دوم | طرح تأییدشده صفحههای موبایل، آیکون و صفحه آفلاین |
| مرحله سوم | نسخه قابل نصب روی سرور آزمایشی با کار اصلی فعال |
| مرحله چهارم | گذشتن از آزمون تحویل روی گوشیهای واقعی اندروید و آیفون |
| قسط آخر | پایان اجرای آزمایشی دوهفتهای، تحویل سورس، دسترسیها و مستند نصب |
| بعد از تحویل | دوره رفع اشکال بدون هزینه، طبق قرارداد |
مالکیت کد و دسترسیها را هم قبل از قسط آخر تحویل بگیرید؛ توضیحش در مالکیت سورس کد و دسترسیها آمده است.
PWA برای فروشگاه اینترنتی یا اپ؟
فروشگاهها بیشترین سؤال را درباره همین انتخاب دارند. قاعده کلی ساده است: اگر سایت فروشگاهی سالمی دارید، از PWA شروع کنید. اپ اندروید را وقتی بسازید که آمار نشان بدهد مشتریان تکراری زیادی دارید و اعلان برایتان فروش میآورد. سهم ۱۵ تا ۳۰ درصدی کافهبازار و مایکت هم مربوط به فروش دیجیتال داخل اپ است، نه سفارش کالای فیزیکی که با درگاه خود فروشگاه پرداخت میشود. جدول هزینه سه سناریو، از PWA روی سایت موجود تا فروشگاه و اپ از صفر، را در هزینه ساخت اپلیکیشن فروشگاهی ۱۴۰۵ آوردهایم.
PWA روی وردپرس یا اختصاصی؟
روی وردپرس، افزونهها سطح ۱ و تا حدی سطح ۲ را سریع میدهند. برای سایت شرکتی یا فروشگاه ساده، اغلب همین کافی است، به شرط اینکه کش افزونه با کش سایت و افزونههای فروشگاه تداخل نداشته باشد و قیمت و سبد خرید هرگز از کش قدیمی نمایش داده نشود. وقتی پنل اختصاصی، ثبت آفلاین یا اعلان با منطق کسبوکار لازم دارید، ساخت روی فریمورکی مثل Next.js کنترل بیشتری میدهد. درباره این انتخاب، طراحی سایت با Next.js را بخوانید. اگر سایت روی هاست خارج است یا منابع خارجی زیادی بارگذاری میکند، هاست و CDN برای کسبوکار در ایران هم به کارتان میآید.
بعد از راهاندازی، هر کار با چه کسی است؟
PWA بعد از تحویل هم کار دارد، چون مرورگرها و سیستمعاملها مرتب عوض میشوند. این تقسیم کار را از اول روشن کنید:
| کار | معمولاً با چه کسی | هر چند وقت |
|---|---|---|
| انتشار نسخه جدید و بررسی اینکه به همه رسیده | پیمانکار یا تیم فنی | هر بار انتشار |
| آزمون روی گوشیهای تازه و نسخه جدید iOS و اندروید | پیمانکار طبق قرارداد پشتیبانی | بعد از هر نسخه بزرگ سیستمعامل |
| ارسال اعلانهای کمپین و تخفیف | بازاریابی یا مدیر فروش | طبق برنامه، با سقف مشخص در هفته |
| پاسخ به سؤال نصب و ورود مشتری | پشتیبانی کسبوکار، با راهنمای آماده | روزانه |
| بررسی آمار بازشدن از آیکون و سفارش موبایل | مدیر کسبوکار | ماهانه |
| تمدید دامنه، گواهی امنیتی و سرور | کسبوکار یا پیمانکار، با یادآوری | سالانه |
اگر گواهی امنیتی سایت منقضی شود، PWA هم از کار میافتد؛ این یکی را هیچوقت به حافظه کسی نسپارید. برای انتخاب سرور مناسب، هاست و CDN برای کسبوکار ایرانی را ببینید.
اشتباههای رایج در پروژههای PWA
درخواست اجازه اعلان در لحظه ورود: کاربر هنوز دلیلی برای اجازه دادن ندارد و رد میکند. اجازه را بعد از یک کار مفید بخواهید.
کش کردن همه چیز: قیمت و موجودی قدیمی از کش، بدتر از کندی است. فقط فایلهای ثابت و دادههایی را کش کنید که قدیمی بودنشان ضرری ندارد.
نادیده گرفتن کاربران آیفون: بدون راهنمای نصب، بیشتر آنها هرگز نسخه نصبشده را نمیبینند و اعلان هم نمیگیرند.
نگه داشتن داده مهم فقط روی گوشی: مرورگر ممکن است آن را پاک کند. سفارش و فرم را تا جای ممکن زود به سرور بفرستید.
اعلان بهعنوان تنها کانال: پیام حیاتی بدون پیامک یا پیامرسان، برای بخشی از کاربران هیچوقت نمیرسد.
قرارداد بدون سطح مشخص: «PWA کامل» یا «آفلاین» بدون جدول سطحها، تقریباً همیشه به اختلاف میرسد.
چکلیست قبل از سفارش PWA
- سایت یا وباپ فعلی روی موبایل سریع و مرتب است.
- سطح PWA (۱ تا ۴) را مشخص کردهام.
- اگر ثبت آفلاین لازم است، قاعده تعارض داده را نوشتهام.
- تصمیم گرفتهام اعلان لازم است یا نه و پیامهای حیاتی کانال دوم دارند.
- راهنمای نصب برای کاربران آیفون در طراحی دیده شده است.
- روش بهروزرسانی و پیام نسخه جدید مشخص است.
- قیمت و موجودی هیچوقت از کش قدیمی نمایش داده نمیشود.
- داده مهم فقط روی گوشی نگه داشته نمیشود.
- مدت ماندن در حساب با حساسیت داده تنظیم شده است.
- تکلیف انتشار در بازار و مایکت روشن است (لازم است یا نه).
- آزمون روی چند گوشی واقعی اندروید و آیفون جزو معیار پذیرش قرارداد است.
- نام، آیکون و رنگهای نسخه نصبشده تأیید شدهاند.
- پیشنهادها را ردیفبهردیف خواندهام: صفحهها، سطح آفلاین، اعلان، گوشیهای آزمون و تحویل.
- هزینه سال اول، مثل سرور، پیامک پشتیبان و آزمون دورهای، را جدا از ساخت حساب کردهام.
- قسط آخر به پایان اجرای آزمایشی دوهفتهای و تحویل سورس گره خورده است.
- عدد پایه سفارش موبایل و نحوه شمارش بازشدن از آیکون را قبل از راهاندازی ثبت کردهام.
سؤالهای رایج
هزینه ساخت PWA چقدر است؟
طبق قیمتهایی که چند ارائهدهنده ایرانی در ۱۴۰۵ اعلام کردهاند، افزودن PWA به سایت موجود معمولاً حدود ۱۵ تا ۴۵ میلیون تومان است و وباپ اختصاصی کامل با پنل از حدود ۴۰ میلیون شروع میشود و تا چند صد میلیون میرسد. سطح آفلاین و اعلان بیشترین اثر را دارند. اینها قیمت پونوکد نیستند و ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده هم جداست.
فروشگاه اینترنتی من PWA بسازد یا اپ اندروید؟
اگر سایت سالم و سریعی دارید، PWA ارزانترین شروع است. وقتی مشتریان تکراری زیاد شدند و اعلان واقعاً فروش آورد، سراغ اپ اندروید بروید. مقایسه هزینهها را در هزینه ساخت اپلیکیشن فروشگاهی ببینید.
PWA روی سئو اثر منفی دارد؟
نه، اگر درست ساخته شود. PWA همان سایت است و صفحهها همچنان در گوگل ایندکس میشوند. فقط مراقب باشید محتوای اصلی برای نمایش به اسکریپتهای سنگین وابسته نباشد. برای جزئیات بیشتر چکلیست سئو فنی سایت را ببینید.
کاربران آیفون چطور PWA را نصب میکنند؟
از Safari، دکمه اشتراکگذاری و گزینه افزودن به صفحه اصلی. از iOS 26 سایت اضافهشده بهطور پیشفرض به شکل وباپ باز میشود. چون پیشنهاد نصب خودکار نمایش داده نمیشود، یک راهنمای کوتاه با تصویر در سایت بگذارید.
نگهداری PWA هزینه جدا دارد؟
کمتر از اپلیکیشن، چون نسخه جدا برای فروشگاهها لازم نیست. ولی با تغییر نسخههای مرورگر و سیستمعامل، آزمون دورهای روی گوشیهای واقعی لازم است. معمولاً جزو پشتیبانی ماهانه سایت دیده میشود.
از کجا بفهمیم PWA جواب داده است؟
عدد پایه سفارش یا نوبت موبایل را قبل از راهاندازی ثبت کنید و در روز ۳۰ و ۹۰ مقایسه کنید. کنارش تعداد بازشدن از آیکون را ببینید؛ چون آیفون خبر نصب را به سایت نمیدهد، همین بهترین نشانه استفاده واقعی است.
کاربرها نسخه قدیمی را میبینند؛ مشکل از کجاست؟
معمولاً از تنظیم کش و روش بهروزرسانی سرویسورکر. نسخه جدید تا وقتی همه پنجرههای قبلی بسته نشوند منتظر میماند، مگر اینکه برنامه پیام «نسخه جدید آماده است» نشان بدهد و با یک لمس بهروز شود. این را در آزمون تحویل و اجرای آزمایشی حتماً امتحان کنید.
مطالب مرتبط
- اپلیکیشن موبایل یا وباپ پیشرونده
- هزینه ساخت اپلیکیشن فروشگاهی ۱۴۰۵
- هزینه ساخت اپلیکیشن ۱۴۰۵
- اپلیکیشن رستوران؛ اپ اختصاصی یا PWA
- وب اپلیکیشن چیست
- قرارداد ثابت یا ساعتی
- طراحی سایت با Next.js
- تحویل گرفتن پروژه نرمافزاری
ساخت PWA با پونوکد
پونوکد وباپها را با Next.js و React میسازد و PWA را روی همان پایه پیاده میکند؛ از سطح آفلاین تا اعلان و راهنمای نصب. قبل از قیمت دادن، با هم مشخص میکنیم کدام سطح برای کار شما کافی است تا پول اضافه نپردازید. خدمات، طراحی سایت و عوامل قیمت را ببینید. برای مشاوره رایگان با ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ تماس بگیرید، در تلگرام پیام بدهید یا از فرم تماس درخواستتان را ثبت کنید.
اگر به وبلاگهای حوزه تکنولوژی روز دنیا علاقهمندید، میتوانید به وبسایت شخصی من هم سر بزنید: ramineslami.ir/blogs



