هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی ۱۴۰۵؛ بازه قیمت، نفر-ساعت و برآورد

هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی ۱۴۰۵؛ بازه قیمت پنل و وب‌اپ، حساب نفر-ساعت، پرداخت مرحله‌ای، آزمون پذیرش قبل از قسط آخر و چک‌لیست گرفتن پیش‌فاکتور.

رامین اسلامی۸ مهر ۱۴۰۵به‌روزرسانی ۱۱ آبان ۱۴۰۵۳۲ دقیقه مطالعه۱۵۲ بازدید

ارسال این مقاله

هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی ۱۴۰۵؛ بازه قیمت، نفر-ساعت و برآورد
فهرست مطالب
  1. بازه هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی در ۱۴۰۵
  2. عددهایی که دیگران منتشر کرده‌اند را چطور بخوانیم؟
  3. هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟
  4. ۱۰ عامل اصلی که قیمت نرم‌افزار تحت وب را بالا و پایین می‌برد
  5. ۱. تعداد نقش‌ها و سطح دسترسی
  6. ۲. پیچیدگی گردش‌کار
  7. ۳. گزارش‌ها و داشبوردها
  8. ۴. اتصال به سیستم‌های دیگر
  9. ۵. مهاجرت داده
  10. ۶. طراحی اختصاصی یا کیت آماده
  11. ۷. نیاز به اپلیکیشن موبایل
  12. ۸. امنیت و الزامات حقوقی
  13. ۹. حجم کاربر و داده
  14. ۱۰. سطح پشتیبانی بعد از تحویل
  15. مقایسه سناریوها: از پنل ساده تا سامانه سازمانی
  16. تعرفه نظام صنفی و برآورد بر اساس نفر-ساعت
  17. نرخ ۵۷۶ هزار تومانی از کجا می‌آید؟
  18. از ساعت کار تا عدد پیش‌فاکتور؛ یک حساب فرضی
  19. مدل‌های قیمت‌گذاری پروژه نرم‌افزاری
  20. پرداخت را به تحویل گره بزنید
  21. بندهایی که در قرارداد نرم‌افزار باید روشن باشد
  22. تغییرات وسط کار چطور قیمت می‌خورد؟
  23. فاز MVP: مؤثرترین ابزار کنترل بودجه
  24. هزینه‌های بعد از تحویل را فراموش نکنید
  25. بودجه نگهداری را با عدد ببینید
  26. هزینه‌هایی که معمولاً داخل پیش‌فاکتور نیست
  27. چطور برای پروژه نرم‌افزاری پیش‌فاکتور دقیق بگیریم؟
  28. اشتباهات رایج در بودجه‌بندی نرم‌افزار سفارشی
  29. چطور پیشنهادهای شرکت‌های نرم‌افزاری را مقایسه کنیم؟
  30. نشانه‌های هشدار در پیش‌فاکتور نرم‌افزار
  31. یک مثال فرضی: برآورد سامانه مدیریت سفارش
  32. نرم‌افزار آماده، ترکیبی یا اختصاصی؟
  33. چه زمانی ساخت نرم‌افزار اختصاصی به‌صرفه است؟
  34. آزمون پذیرش ۱۴ روزه روی داده واقعی قبل از قسط آخر
  35. پرداخت مرحله‌ای در برابر خروجی قابل تست
  36. حساب‌ها و دارایی‌های نرم‌افزار به نام چه کسی باشد؟
  37. روز ۷، ۳۰ و ۹۰ بعد از تحویل؛ برآورد درست بود؟
  38. بعد از تحویل، هر کار با کیست؟
  39. چک‌لیست قبل از گرفتن قیمت نرم‌افزار
  40. سؤال‌های رایج
  41. چرا شرکت‌ها قبل از جلسه قیمت قطعی اعلام نمی‌کنند؟
  42. آیا می‌توان با بودجه محدود شروع کرد؟
  43. هزینه نگهداری سالانه نرم‌افزار چقدر است؟
  44. قرارداد قیمت ثابت بهتر است یا ساعتی؟
  45. رعایت تعرفه نظام صنفی الزامی است؟
  46. چرا پیشنهادهای مختلف برای یک پروژه چند برابر با هم فرق دارند؟
  47. مالیات بر ارزش افزوده روی هزینه ساخت نرم‌افزار حساب می‌شود؟
  48. مطالب مرتبط
  49. برآورد هزینه نرم‌افزار شما با پونوکد

خلاصه در یک نگاه: هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی را اسم پروژه تعیین نمی‌کند. چیزی که قیمت را بالا و پایین می‌برد تعداد نقش‌های کاربری، پیچیدگی گردش‌کار، گزارش‌ها، اتصال به سیستم‌های دیگر و سطح امنیت و پشتیبانی است. در منابع عمومی ۱۴۰۵، پنل مدیریت ساده حدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان، وب‌اپلیکیشن عملیاتی حدود ۴۰۰ میلیون تا ۱٫۲ میلیارد تومان و سامانه سازمانی چندنقشی از حدود ۱٫۵ میلیارد تومان به بالا برآورد می‌شود.

  • عدد واقعی از جمع ساعت کار هر بخش ضرب در نرخ تیم به دست می‌آید. نرخ پایه فهرست بهای نظام صنفی رایانه‌ای (فاوا) در ۱۴۰۵، ۵۷۶ هزار تومان برای هر نفرساعت است.
  • مالیات بر ارزش افزوده (۱۰ درصد در ۱۴۰۵، اگر مجری مشمول باشد) و پشتیبانی سالانه را جدا از عدد ساخت حساب کنید.
  • ارزان‌ترین راه کنترل هزینه، کوچک کردن نسخه اول است، نه انتخاب ارزان‌ترین پیشنهاد. قسط آخر را هم بعد از آزمون روی داده واقعی و تحویل سورس و دسترسی‌ها بدهید.

به‌روزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵. نرخ‌ها با فهرست بهای خدمات فاوا ۱۴۰۵ و نرخ مالیات بر ارزش افزوده ۱۴۰۵ دوباره چک شد. بازه‌های بازار برداشت ما از صفحه‌های عمومی شرکت‌ها در مهر ۱۴۰۵ است و پیش‌فاکتور نیست.

هر مدیری که قبل از جلسه با تیم نرم‌افزاری می‌پرسد «ساختش چقدر درمی‌آید؟»، معمولاً با جواب «بستگی دارد» روبه‌رو می‌شود. این جواب غلط نیست، اما به کار تصمیم هم نمی‌آید. در این راهنما نشان می‌دهیم دقیقاً به چه چیزهایی بستگی دارد: اجزای قیمت یک وب‌اپلیکیشن را یکی‌یکی باز می‌کنیم، مدل‌های قرارداد را کنار هم می‌گذاریم، می‌گوییم نسخه اول (MVP) چطور بودجه را کنترل می‌کند و یک سند ساده برای گرفتن پیش‌فاکتور قابل مقایسه به شما می‌دهیم.

بازه هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی در ۱۴۰۵

اعداد زیر از بازه‌هایی است که در منابع عمومی بازار ایران در سال ۱۴۰۵ منتشر شده و ما آن‌ها را بر اساس نوع پروژه مرتب کرده‌ایم. فاصله کف و سقف هر ردیف زیاد است، چون دو پروژه هم‌نام می‌توانند حجم کار کاملاً متفاوتی داشته باشند.

نوع پروژهدامنه معمول نسخه اولبازه تقریبی ۱۴۰۵زمان تقریبی
پنل داخلی سادهورود، دو نقش، ثبت و ویرایش، جست‌وجو، خروجی اکسلحدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومانچند هفته تا دو ماه
نسخه حداقلی محصول (MVP)مسیرهای اصلی یک محصول برای تست با کاربر واقعیحدود ۳۰۰ میلیون تا ۱٫۵ میلیارد توماندو تا چهار ماه
وب‌اپلیکیشن عملیاتیچند نقش، گردش‌کار با تأیید، اعلان، فایل، داشبوردحدود ۴۰۰ میلیون تا ۱٫۲ میلیارد تومانسه تا شش ماه
سامانه پیشرفته یا سازمانیاتصال‌های متعدد، دسترسی ریز، لاگ، امنیت بالا، تحویل مرحله‌ایاز حدود ۱٫۵ میلیارد تومان و بیشترچند ماه تا یک سال، فازبه‌فاز

دو نکته را کنار این جدول در نظر بگیرید. اول اینکه فریلنسر تک‌نفره معمولاً زیر این بازه‌ها قیمت می‌دهد و شرکت‌های رتبه‌دار که با تعرفه کار می‌کنند بالاتر. دوم اینکه اگر پیشنهادی برای یک وب‌اپ چندنقشی، عددی در حد قیمت یک سایت شرکتی داده، به احتمال زیاد بخش بزرگی از کار را ندیده است. اگر هنوز مطمئن نیستید پروژه‌تان سایت است یا نرم‌افزار، اول سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی را بخوانید. برای پروژه‌ای که فقط یک پنل است، جزئیات بیشتر در هزینه ساخت پنل مدیریت ۱۴۰۵ آمده است.

عددهایی که دیگران منتشر کرده‌اند را چطور بخوانیم؟

در نتایج اول گوگل برای این موضوع، چند شرکت عدد منتشر کرده‌اند و چند شرکت عمداً هیچ عددی نداده‌اند. جدول زیر برداشت ما از همین صفحه‌ها در مهر ۱۴۰۵ است. هدف تبلیغ یا نقد کسی نیست؛ می‌خواهیم نشان دهیم چرا یک عدد تنها به کار تصمیم نمی‌آید و کنار هر عدد چه باید پرسید:

منبعبازه اعلام‌شدهسؤالی که باید بپرسید
شاهان‌سافتپنل ساده یا MVP از چند ده تا حدود ۱۵۰ میلیون، نرم‌افزار متوسط ۱۵۰ تا ۵۰۰ میلیون، سامانه سازمانی ۵۰۰ میلیون تا بیش از ۱ میلیارد توماناین عدد با چند نقش کاربری و چند اتصال حساب شده؟ طراحی اختصاصی داخلش هست؟
افتاچکپنل مدیریت ۱۵۰ تا ۷۰۰ میلیون، وب‌اپلیکیشن ۴۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد، سامانه سازمانی چندنقشی ۱٫۵ تا ۸ میلیارد تومان و بیشترپروژه من به کف بازه نزدیک است یا سقف؟ چه چیزی آن را به سقف می‌برد؟
افتاچک (صفحه MVP)MVP وب ساده ۳۰۰ تا ۵۵۰ میلیون، MVP وب پیشرفته ۵۵۰ میلیون تا ۱ میلیارد، وب و موبایل از ۸۰۰ میلیون تا ۱٫۵ میلیارد توماناپ موبایل واقعاً از روز اول لازم است یا وب‌اپ کافی است؟
روبینش و آرکوتکعمداً عددی اعلام نکرده‌اند و روی دامنه کار، مالکیت و نگهداری تأکید دارندفرض‌های پیشنهاد و کارهای خارج از قرارداد مکتوب شده؟

یک نکته از همین جدول پیداست: سقفی که یک منبع برای «سامانه سازمانی» گفته، تقریباً کف همان ردیف در منبع دیگر است. یعنی اسم پروژه تقریباً هیچ چیزی درباره قیمت نمی‌گوید. ملاک، فهرست نقش‌ها، گردش‌کارها، گزارش‌ها و اتصال‌های پروژه خودتان است.

افتاچک یک عدد کمکی هم داده که به درد مقایسه پیشنهادها می‌خورد: در خیلی از وب‌اپ‌ها، بک‌اند و دیتابیس حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد و فرانت‌اند وب حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد هزینه توسعه است. اگر در پیشنهادی سهم بک‌اند خیلی کمتر از این است، بپرسید منطق کار، گزارش‌ها و سطح دسترسی کجا حساب شده.

هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟

بیشترین سهم هزینه یک نرم‌افزار سفارشی، برخلاف تصور رایج، «کدنویسی صفحه‌ها» نیست. هر پروژه جدی چند بخش دارد و هر بخش ساعت‌های مشخصی از وقت یک متخصص را می‌گیرد:

  • نیازسنجی و تحلیل: گفت‌وگو با کاربران واقعی، نوشتن سناریوها، مشخص کردن نقش‌ها و قاعده‌های کار. این مرحله از همه کوتاه‌تر است، اما بیشترین اثر را روی کل هزینه دارد.
  • طراحی تجربه و رابط کاربری: وایرفریم، پروتوتایپ و طراحی نهایی صفحات. نرم‌افزاری که کارمندان هر روز ساعت‌ها با آن کار می‌کنند، بدون طراحی درست کند و پرخطا می‌شود.
  • توسعه بک‌اند: مدل داده، منطق کسب‌وکار، API، سطح دسترسی، گزارش‌گیری و اتصال به سرویس‌های بیرونی.
  • توسعه فرانت‌اند: پیاده‌سازی صفحات، فرم‌ها، جدول‌ها، فیلترها و داشبوردها روی موبایل و دسکتاپ.
  • تست و تضمین کیفیت: تست سناریوها، رفع باگ، تست امنیت پایه و تست با داده واقعی.
  • استقرار و زیرساخت: سرور، دامنه، گواهی امنیتی، پشتیبان‌گیری خودکار و مانیتورینگ.
  • مدیریت پروژه: جلسات، هماهنگی، تحویل مرحله‌ای و مستندسازی.

وقتی پیش‌فاکتوری فقط یک عدد کلی دارد و این اجزا در آن دیده نمی‌شوند، یا بخشی از کار حذف شده یا بعداً به‌عنوان «تغییرات» جداگانه قیمت می‌خورد.

۱۰ عامل اصلی که قیمت نرم‌افزار تحت وب را بالا و پایین می‌برد

۱. تعداد نقش‌ها و سطح دسترسی

نرم‌افزاری که فقط مدیر از آن استفاده می‌کند با سیستمی که مدیر، کارشناس فروش، انباردار، حسابدار و مشتری هر کدام صفحات و مجوزهای جداگانه دارند، فاصله زیادی دارد. هر نقش یعنی صفحات، قوانین و تست‌های بیشتر.

۲. پیچیدگی گردش‌کار

«ثبت درخواست» ساده است؛ «ثبت درخواست، تأیید دومرحله‌ای، ارجاع به واحد دیگر، اعلان پیامکی و بازگشت در صورت رد» پیچیده است. هرچه وضعیت‌ها و استثناها بیشتر باشند، زمان توسعه و تست بیشتر می‌شود.

۳. گزارش‌ها و داشبوردها

گزارش‌های مدیریتی معمولاً دست‌کم گرفته می‌شوند. هر گزارش با فیلتر، نمودار و خروجی اکسل، کار جداگانه‌ای است. پیشنهاد ما این است که فقط گزارش‌هایی را که واقعاً برای تصمیم‌گیری استفاده می‌کنید در فاز اول بگذارید.

۴. اتصال به سیستم‌های دیگر

اتصال به درگاه پرداخت، سامانه پیامک، نرم‌افزار حسابداری یا سیستم‌های قدیمی سازمان، هر کدام وابسته به کیفیت مستندات طرف مقابل است. برای جزئیات این بخش، راهنمای یکپارچه‌سازی API را ببینید.

۵. مهاجرت داده

اگر سال‌ها داده در اکسل یا نرم‌افزار قدیمی دارید، پاک‌سازی و انتقال آن یک پروژه کوچک در دل پروژه اصلی است.

۶. طراحی اختصاصی یا کیت آماده

برای پنل‌های داخلی می‌توان از یک سیستم طراحی آماده استفاده کرد و هزینه را کم کرد؛ برای محصولی که به مشتری فروخته می‌شود، طراحی اختصاصی ارزش بیشتری دارد.

۷. نیاز به اپلیکیشن موبایل

بسیاری از سازمان‌ها با یک وب‌اپ واکنش‌گرا یا PWA بی‌نیاز از اپ جداگانه می‌شوند. ساخت اپ نیتیو برای اندروید و iOS هزینه را به‌طور محسوس بالا می‌برد.

۸. امنیت و الزامات حقوقی

داده پزشکی، مالی یا اطلاعات شخصی مشتریان، لاگ تغییرات، رمزنگاری و کنترل دسترسی دقیق‌تری می‌خواهد.

۹. حجم کاربر و داده

سیستمی که ده کاربر هم‌زمان دارد با سامانه‌ای که هزاران کاربر هم‌زمان دارد، در معماری، کش، صف پردازش و زیرساخت فرق می‌کند.

۱۰. سطح پشتیبانی بعد از تحویل

زمان پاسخ‌گویی، ساعت‌های پشتیبانی و تعهد رفع اشکال بخشی از هزینه واقعی مالکیت نرم‌افزار است و باید از روز اول روشن باشد.

مقایسه سناریوها: از پنل ساده تا سامانه سازمانی

برای اینکه عوامل بالا ملموس شوند، سه سناریوی رایج را کنار هم گذاشته‌ایم. با این جدول می‌توانید ببینید پروژه شما در کدام سطح پیچیدگی است و کدام ردیف جدول قیمت بالا به آن نزدیک‌تر است.

ویژگیپنل مدیریت سادهوب‌اپ عملیاتیسامانه سازمانی
نقش‌های کاربرییک یا دو نقشسه تا پنج نقشنقش‌های متعدد با دسترسی ریز
گردش‌کارثبت و ویرایش اطلاعاتچند وضعیت و تأییدفرایندهای چندواحدی با استثنا
گزارشچند فهرست و خروجی اکسلداشبورد و گزارش دوره‌ایگزارش‌های تحلیلی و سفارشی
اتصال‌هاپیامکدرگاه و پیامکحسابداری، انبار، سیستم‌های قدیمی
زمان تقریبیچند هفتهیک تا چند ماهچند ماه با تحویل مرحله‌ای
بازه هزینه تقریبی ۱۴۰۵حدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومانحدود ۴۰۰ میلیون تا ۱٫۲ میلیارد توماناز حدود ۱٫۵ میلیارد تومان

اگر هنوز مطمئن نیستید که اصلاً به نرم‌افزار اختصاصی نیاز دارید یا ابزار آماده کافی است، مقاله نرم‌افزار اختصاصی؛ کی باید از اکسل خداحافظی کرد نقطه شروع خوبی است.

محاسبه بودجه و برآورد هزینه پروژه نرم‌افزاری با ماشین‌حساب و اسناد
هزینه‌های بعد از تحویل را هم در بودجه‌بندی نرم‌افزار حساب کنید.

تعرفه نظام صنفی و برآورد بر اساس نفر-ساعت

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای هر سال فهرست بهای خدمات منتشر می‌کند. در نسخه منتشرشده برای ۱۴۰۵، نرخ پایه هر نفر-ساعت حدود ۵۷۶ هزار تومان است و برای نوع خدمت، تخصص و شرایط پروژه ضریب می‌خورد. این تعرفه مرجع است، به‌خصوص در قراردادهای سازمانی، ولی در بازار خصوصی قیمت‌ها توافقی است و از آن کمتر یا بیشتر می‌شود.

چه از تعرفه استفاده شود چه نه، برآورد معتبر از جمع زمان این بخش‌ها ساخته می‌شود:

بخش کارخروجیدر پیشنهاد چه چیزی را چک کنید
تحلیل و مستندسازیفهرست نقش‌ها، فرایندها و صفحاتآیا تحلیل جدا قیمت خورده و خروجی مکتوب دارد؟
طراحی رابط کاربریطرح صفحات اصلیتعداد صفحات طراحی‌شده و دفعات اصلاح
توسعه بک‌اند و پایگاه دادهمنطق کار، API، گزارش‌هافهرست امکانات و اتصال‌ها به تفکیک
توسعه فرانت‌اندصفحات قابل استفاده روی وب و موبایلپشتیبانی از موبایل و مرورگرها
تسترفع خطا قبل از تحویلزمان تست و دوره رفع اشکال بعد از تحویل
استقرار و آموزشنصب روی سرور، آموزش تیماینکه سرور به نام کیست و آموزش چند جلسه است

پیشنهادی که فقط یک عدد کلی دارد و این تفکیک را ندارد، قابل مقایسه نیست. برای نسخه اول کم‌هزینه هزینه ساخت ام‌وی‌پی و برای بندهای تحویل مالکیت سورس کد را ببینید.

نرخ ۵۷۶ هزار تومانی از کجا می‌آید؟

این عدد را خیلی‌ها نقل می‌کنند، ولی کمتر کسی می‌گوید چطور ساخته شده. در جلد اول فهرست بهای ۱۴۰۵ نظام صنفی رایانه‌ای، حساب این‌طور است:

جزءمقدار در فهرست بها ۱۴۰۵معنی ساده
دستمزد خالص یک ساعتحدود ۱۷۴٬۵۰۰ تومانحقوق پایه یک ساعت کار، بدون مزایای جانبی
ضریب سربار شرکتحدود ۳٫۳فضا، تجهیزات، بیمه، مدیریت، زمان غیرمفید و هزینه‌های شرکت
نرخ پایه نفر-ساعت (گردشده)۵۷۶ هزار توماننقطه شروع؛ بعد با ضریب تخصص، رتبه و نوع کار بالا یا پایین می‌رود
ساعت کار خالص در ماه۱۶۰ ساعتبرای تبدیل نفر-ماه به نفر-ساعت

دو نکته مهم دیگر در همین سند آمده. اول اینکه این نرخ هزینه تمام‌شده خدمات شرکت است، نه حقوقی که به برنامه‌نویس پرداخت می‌شود؛ پس مقایسه آن با حقوق یک برنامه‌نویس استخدامی درست نیست. دوم اینکه طبق جلد دوم، تعرفه بخش «پشتیبانی نرم‌افزار» در ۱۴۰۵ حدود ۷۹ درصد نسبت به ۱۴۰۴ بالا رفته است. اگر قرارداد پشتیبانی شما با عدد پارسال بسته شده، برای تمدید منتظر عدد تازه باشید.

اگر می‌خواهید نرخ یک شرکت مشخص را با ضرایبش ببینید، ماشین‌حساب رسمی در وبگاه فهارس بها (tariffs.irannsr.org) هست. برای مقایسه نرخ فریلنسر، تیم و شرکت هم استخدام برنامه‌نویس پروژه‌ای را ببینید.

از ساعت کار تا عدد پیش‌فاکتور؛ یک حساب فرضی

برای اینکه ببینید عدد پیش‌فاکتور از کجا می‌آید، فاز اول همان سامانه سفارش نمایندگان را که پایین‌تر توضیح داده‌ایم حساب می‌کنیم. ساعت‌ها و نرخ‌ها فرضی و فقط برای نشان دادن روش است، نه پیشنهاد قیمت:

بخش کارساعت فرضی
نیازسنجی و مستندسازی۴۰
طراحی رابط کاربری۶۰
بک‌اند، پایگاه داده و پیامک۲۰۰
فرانت‌اند (پنل نماینده و پنل کارشناس)۱۶۰
تست و رفع اشکال۶۰
استقرار، آموزش و مدیریت پروژه۶۰
جمع۵۸۰ ساعت

حالا همین ۵۸۰ ساعت را با نرخ‌های مختلف حساب کنید:

  • اگر نرخ میانگین تیم را در بازار خصوصی بین ۸۰۰ هزار تا ۱٫۵ میلیون تومان در ساعت فرض کنیم، فاز اول حدود ۴۶۰ تا ۸۷۰ میلیون تومان می‌شود.
  • یکی از شرکت‌های رتبه یک نرم‌افزاری، نرخ ترکیبی توسعه سفارشی خود را بر اساس تعرفه ۱۴۰۵ حدود ۳٫۶ میلیون تومان در ساعت اعلام کرده است. با این نرخ، همان کار حدود ۲ میلیارد تومان می‌شود.

این مثال نشان می‌دهد چرا دو پیشنهاد برای یک پروژه ممکن است چند برابر با هم فاصله داشته باشند. وقتی پیشنهادها را مقایسه می‌کنید، از هر تیم دو عدد بخواهید: جمع ساعت هر بخش و نرخ ساعتی. اگر ساعت‌ها خیلی کمتر از بقیه است، بپرسید کدام بخش حذف شده. یک چیز دیگر را هم بپرسید: عدد با مالیات بر ارزش افزوده است یا بدون آن. اگر مجری مشمول باشد، در ۱۴۰۵ ده درصد به فاکتور اضافه می‌شود. روش گرفتن پیشنهاد یکسان از چند تیم را در استعلام قیمت ساخت نرم افزار نوشته‌ایم.

اگر می‌خواهید ساعت‌های پروژه خودتان را با همین روش ببینید، شرح کوتاهی از کار را از فرم تماس بفرستید یا با ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ تماس بگیرید. سطح‌های همکاری را هم در صفحه قیمت‌ها می‌بینید.

مدل‌های قیمت‌گذاری پروژه نرم‌افزاری

سه مدل رایج قرارداد وجود دارد و هر کدام ریسک را به شکلی بین شما و تیم توسعه تقسیم می‌کند:

مدلمناسب برایمزیتریسک
قیمت ثابت پروژه‌ایمحدوده روشن و مستندبودجه از اول مشخص استهر تغییر، مذاکره و هزینه جدید دارد
زمان و منابع (ساعتی)پروژه‌های در حال کشفانعطاف بالا برای تغییربدون مدیریت دقیق، بودجه باز می‌ماند
تیم اختصاصی ماهانهمحصولات بلندمدت و SaaSسرعت و تداوم توسعهنیاز به مدیر محصول در سمت شما

در عمل، ترکیب این مدل‌ها بهتر جواب می‌دهد: فاز نیازسنجی و طراحی با قیمت ثابت، و توسعه در مرحله‌های کوتاهِ قیمت‌گذاری‌شده. این‌طوری بعد از هر مرحله نتیجه را می‌بینید و تصمیم می‌گیرید. مقایسه عددی دو مدل اصلی را در قرارداد ثابت یا ساعتی آورده‌ایم.

پرداخت را به تحویل گره بزنید

در هر مدلی که انتخاب می‌کنید، پرداخت باید در برابر خروجی قابل دیدن باشد، نه بر اساس گذشت زمان. یک نمونه رایج برای پروژه مرحله‌ای این است:

مرحلهخروجی که تحویل می‌گیریدسهم نمونه از مبلغ
شروع کارسند نیازمندی و فهرست صفحات تأییدشدهحدود ۲۰ تا ۳۰ درصد
طراحیطرح صفحات اصلی قابل کلیکحدود ۱۰ تا ۱۵ درصد
نسخه آزمایشینسخه قابل استفاده روی سرور تست با داده نمونهحدود ۳۰ درصد
تحویل نهایینصب روی سرور شما، آموزش، تحویل سورس و دسترسی‌هاباقی مبلغ

درصدها قانون ثابت نیست و در هر قرارداد توافق می‌شود. مهم این است که آخرین قسط بعد از تحویل سورس کد و دسترسی‌ها پرداخت شود.

بندهایی که در قرارداد نرم‌افزار باید روشن باشد

پرداخت مرحله‌ای فقط وقتی جواب می‌دهد که قرارداد پشتش محکم باشد. این بندها را قبل از امضا یکی‌یکی چک کنید:

بندچه باید نوشته شوداگر نباشد چه می‌شود
محدوده و معیار پذیرشفهرست امکانات فاز اول و اینکه هر مرحله با چه تستی «تحویل‌شده» حساب می‌شودسر اینکه کار تمام شده یا نه، اختلاف پیش می‌آید
کارهای خارج از قراردادفهرست صریح: مهاجرت داده، تولید محتوا، اپ موبایل، سرور و غیرهبعداً هر کدام جدا قیمت می‌خورد
روند تغییراتدرخواست مکتوب، برآورد ساعت و زمان، تأیید شما قبل از شروعتغییرها بی‌حساب جمع می‌شود و فاکتور آخر غافلگیرتان می‌کند
مالکیت کد و دادهسورس، دیتابیس، مستندات و دسترسی‌ها بعد از تسویه به نام شمابرای ادامه کار با تیم دیگر گیر می‌کنید
دوره رفع اشکالچند ماه بعد از تحویل، اشکال‌های همان محدوده رایگان رفع می‌شود و با چه زمان پاسخیهر باگ بعد از تحویل یک فاکتور جدید می‌شود
نرخ سال بعدنرخ ساعتی توسعه و قرارداد پشتیبانی بعد از تحویل یا روش تعدیل آنبعد از تحویل در موقعیت چانه‌زنی ضعیفی هستید
خاتمه همکاریاگر یکی از طرفین وسط کار کنار کشید، تسویه و تحویل کار انجام‌شده چطور استپروژه نیمه‌کاره می‌ماند و کد دست شما نیست

نمونه متن این بندها را در قرارداد برنامه‌نویسی پروژه‌ای و جزئیات تحویل ریپو را در مالکیت سورس کد آورده‌ایم. اگر کار قبلاً نیمه‌کاره مانده، پروژه نیمه‌کاره نرم‌افزار کمک می‌کند تصمیم بگیرید ادامه بدهید یا از نو بسازید.

تغییرات وسط کار چطور قیمت می‌خورد؟

تقریباً هیچ پروژه نرم‌افزاری بدون تغییر تمام نمی‌شود و این ایرادی ندارد. مشکل وقتی است که معلوم نباشد کدام تغییر رایگان است و کدام نه. این تقسیم‌بندی رایج است:

نوع تغییرمثالمعمولاً چطور حساب می‌شود
اصلاح در همان محدودهجابه‌جایی یک فیلد، تغییر متن دکمه، اصلاح رنگداخل قرارداد؛ معمولاً تا تعداد دور اصلاح توافق‌شده
تغییر قانون کسب‌وکارتأیید سفارش به‌جای یک نفر، دو مرحله‌ای شودبرآورد ساعت جدا؛ گاهی بخشی از کار قبلی دوباره ساخته می‌شود
امکان تازهگزارش جدید، نقش جدید، اتصال به نرم‌افزار حسابداریقیمت جدا یا انتقال به فاز بعد
تغییر بعد از تحویل مرحلهعوض کردن ساختار صفحه‌ای که تأیید و تحویل شدهگران‌ترین نوع؛ چون طراحی، کد و تست دوباره انجام می‌شود

ساده‌ترین روش این است که هر تغییر یک برگه کوتاه داشته باشد: چه چیزی عوض می‌شود، چند ساعت کار است، زمان تحویل چقدر جابه‌جا می‌شود و شما تأیید کرده‌اید یا نه. با همین برگه، بودجه هیچ‌وقت از دستتان در نمی‌رود.

فاز MVP: مؤثرترین ابزار کنترل بودجه

بزرگ‌ترین اشتباه در بودجه‌بندی، ساخت همه‌چیز در نسخه اول است. نسخه حداقلی (MVP) یعنی ضروری‌ترین مسیرها را بسازید، با کاربران واقعی تست کنید و بعد تصمیم بگیرید. سه سؤال برای جدا کردن امکانات فاز اول:

  1. بدون این امکان، کار روزانه متوقف می‌شود یا فقط کندتر انجام می‌شود؟
  2. چند نفر و چند بار در روز از آن استفاده می‌کنند؟
  3. آیا می‌توان موقتاً آن را دستی یا با ابزار ساده‌تری انجام داد؟

امکاناتی که به سؤال اول «نه» جواب می‌دهند، معمولاً می‌توانند به فاز دوم بروند. اگر محصول شما نرم‌افزار اشتراکی است، راهنمای ساخت SaaS از ایده تا MVP این رویکرد را با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد.

هزینه‌های بعد از تحویل را فراموش نکنید

هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی فقط عدد قرارداد توسعه نیست. هزینه واقعی مالکیت در سال‌های بعد هم ادامه دارد:

هزینهشامل چه چیزینوع پرداختنکته
زیرساختسرور ابری یا اختصاصی، پشتیبان‌گیری، دامنه، گواهی امنیتیماهانه یا سالانهسرور و دامنه به نام خود شما ثبت شود
سرویس‌های جانبیپنل پیامک، کارمزد درگاه، ایمیل، فضای ذخیره فایلبر اساس مصرفبا بیشتر شدن کاربر، این ردیف بزرگ می‌شود
نگهداری فنیبه‌روزرسانی کتابخانه‌ها، وصله امنیتی، رفع اشکالقرارداد پشتیبانی ماهانه یا سالانهزمان پاسخ‌گویی و ساعت‌های شامل قرارداد را مکتوب کنید
توسعه تدریجیامکاناتی که بعد از استفاده واقعی لازم می‌شودساعتی یا مرحله‌اینرخ ساعتی سال بعد را از همین حالا بپرسید
زمان تیم خودتانتست، آموزش کارمندان جدید، پیگیری درخواست‌هاهزینه پنهانیک نفر در سازمان مسئول نرم‌افزار باشد

یک قاعده سرانگشتی رایج این است که برای نگهداری و توسعه سالانه، حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد هزینه ساخت را در نظر بگیرید. فهرست بهای فاوا ۱۴۰۵ برای پشتیبانی عدد بالاتری آورده، یعنی ۲۵ تا ۳۵ درصد هزینه تولید؛ پس اگر تیمی با تعرفه کار می‌کند، انتظار سقف بالاتر را داشته باشید. عدد نهایی به میزان تغییرات شما بستگی دارد. جزئیات این هزینه‌ها را در هزینه نگهداری سایت و نرم‌افزار بعد از تحویل نوشته‌ایم.

بودجه نگهداری را با عدد ببینید

فرض کنید فاز اول یک وب‌اپ ۸۰۰ میلیون تومان تمام شده است. این عدد فرضی است و فقط روش حساب را نشان می‌دهد:

سطح تغییرات بعد از تحویلدرصد سالانه (قاعده سرانگشتی)بودجه سالانهتقریباً در ماه
کم؛ فقط رفع اشکال و به‌روزرسانی امنیتیحدود ۱۵ درصدحدود ۱۲۰ میلیون تومانحدود ۱۰ میلیون تومان
متوسط؛ چند امکان کوچک در سالحدود ۲۰ درصدحدود ۱۶۰ میلیون تومانحدود ۱۳ میلیون تومان
زیاد؛ توسعه مداومحدود ۲۵ درصد و بیشترحدود ۲۰۰ میلیون تومان و بیشترحدود ۱۷ میلیون تومان و بیشتر

هزینه سرور، پیامک و درگاه جدا از این جدول است و با تعداد کاربر بالا می‌رود. مرز «پشتیبانی» با «توسعه جدید» را هم در قرارداد بنویسید؛ وگرنه یا هر درخواست کوچکی فاکتور جدا می‌شود یا درخواست‌ها در صف می‌مانند. تعرفه بازار پشتیبانی ماهانه را در پشتیبانی ماهانه سایت ۱۴۰۵ جمع کرده‌ایم.

هزینه‌هایی که معمولاً داخل پیش‌فاکتور نیست

خیلی از پیشنهادهای ارزان، ارزان نیستند؛ فقط چند ردیف را ننوشته‌اند. این ردیف‌ها را جدا بپرسید و کنار عدد اصلی بگذارید:

هزینهچرا جا می‌افتدچه بپرسید
انتقال داده قدیمیکارفرما فکر می‌کند «فقط یک فایل اکسل است»پاک‌سازی و انتقال داده داخل قیمت است؟ چند دور تست دارد؟
سرور تست و سرور اصلیهر طرف فکر می‌کند طرف دیگر می‌خردسرور به نام کیست و هزینه ماهانه‌اش با کیست؟
پنل پیامک، درگاه و سرویس‌های بیرونیعدد ماهانه است و در قرارداد ساخت نمی‌آیدهزینه راه‌اندازی و مصرف ماهانه را چه کسی می‌دهد؟
لایسنس قالب پنل یا کتابخانه پولیداخل کد است و دیده نمی‌شوداز کتابخانه یا قالب پولی استفاده می‌شود؟ لایسنسش به نام کیست؟
اپ موبایل و انتشار در استور«وب‌اپ روی موبایل هم باز می‌شود» با «اپ داریم» قاطی می‌شوداپ جدا جزو کار هست؟ حساب توسعه‌دهنده استور با کیست؟
تست امنیت جدیدر پروژه کوچک حذف می‌شودتست امنیت تا چه حد انجام می‌شود و گزارش مکتوب دارد؟
آموزش بیشتر و مستنداتیکی دو جلسه آموزش در نظر گرفته می‌شودچند جلسه آموزش و چه مستنداتی تحویل می‌شود؟
زمان تیم خودتانهزینه پولی نیست ولی واقعی استدر هر مرحله چند ساعت از وقت تیم ما لازم است؟

برای فهرست کامل‌تر هزینه‌های پنهان پروژه‌های وب، هزینه‌های پنهان طراحی سایت ارزان را ببینید. اگر داده زیادی در اکسل دارید، مراحل انتقال در انتقال داده از اکسل به نرم افزار آمده است.

برنامه‌نویس در حال توسعه نرم‌افزار تحت وب روی مانیتور
توسعه بک‌اند و فرانت‌اند بخش بزرگی از هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی است.

چطور برای پروژه نرم‌افزاری پیش‌فاکتور دقیق بگیریم؟

کیفیت برآورد، مستقیم به کیفیت اطلاعاتی که می‌دهید بستگی دارد. قبل از جلسه، این سند یک‌صفحه‌ای را آماده کنید:

بخش سندچه بنویسید
مسئلهامروز کار چطور انجام می‌شود و کجا گیر می‌کند
کاربرانچه نقش‌هایی، چند نفر، روی موبایل یا دسکتاپ
سناریوهای اصلیپنج تا ده کار مهمی که کاربران باید انجام دهند
گزارش‌هاکدام اعداد را مدیر باید هر روز یا هر ماه ببیند
اتصال‌هادرگاه، پیامک، حسابداری یا نرم‌افزار موجود
داده فعلیکجاست و چقدر است
زمان و اولویتچه چیزی حتماً باید تا تاریخ مشخصی آماده باشد

با این سند می‌توانید پیشنهاد تیم‌های مختلف را روی یک مبنا مقایسه کنید. اگر پیشنهادی بدون پرسیدن این اطلاعات عدد قطعی داد، به احتمال زیاد یا محدوده را کوچک فرض کرده یا بعداً هزینه اضافه خواهد گرفت. برای پروژه‌هایی که بیشتر حول یک پنل مدیریتی می‌چرخند، مقاله طراحی پنل مدیریت اختصاصی فهرست امکانات رایج را آورده است.

اشتباهات رایج در بودجه‌بندی نرم‌افزار سفارشی

  • مقایسه فقط بر اساس عدد نهایی: دو پیشنهاد با محدوده کار متفاوت قابل مقایسه نیستند. اول محدوده را یکسان کنید.
  • حذف مرحله طراحی برای صرفه‌جویی: هزینه‌ای که اینجا صرفه‌جویی می‌شود، معمولاً چند برابر در بازنویسی صفحات برمی‌گردد.
  • نادیده گرفتن زمان تیم خودتان: پاسخ به سؤالات، تست و آموزش کارمندان وقت می‌گیرد؛ یک نفر در سازمان باید مسئول پروژه باشد.
  • تغییرات مداوم بدون ثبت: هر تغییر کوچک، زمان‌بندی را جابه‌جا می‌کند. تغییرات را مکتوب و اولویت‌بندی کنید.
  • بی‌توجهی به مالکیت کد و داده: مطمئن شوید سورس کد، دیتابیس و دسترسی‌ها پس از تسویه به شما تحویل می‌شود.
  • انتظار نسخه نهایی در اولین تحویل: نرم‌افزار خوب در چند دور بازخورد شکل می‌گیرد، نه در یک تحویل.
  • اعتماد به عدد تیتر مقاله‌ها و آگهی‌ها: «ساخت نرم‌افزار از فلان مبلغ» معمولاً ساده‌ترین حالت ممکن است. ملاک، فهرست نقش‌ها و امکانات پروژه خودتان است.
  • بودجه نگذاشتن برای مهاجرت داده: انتقال چند سال اطلاعات از اکسل یا نرم‌افزار قدیمی، خودش یک بخش کار با هزینه جداست.

چطور پیشنهادهای شرکت‌های نرم‌افزاری را مقایسه کنیم؟

وقتی دو یا سه پیشنهاد در دست دارید، مقایسه فقط با نگاه به عدد نهایی گمراه‌کننده است. این شش سؤال کمک می‌کند پیشنهادها را روی یک مبنای مشترک بسنجید:

  1. محدوده کار دقیقاً چیست؟ فهرست ماژول‌ها، نقش‌ها و گزارش‌ها را کنار هم بگذارید. پیشنهادی که ارزان‌تر است، شاید نصف امکانات را پوشش داده باشد.
  2. چه چیزهایی خارج از محدوده است؟ پیشنهاد حرفه‌ای صریحاً می‌نویسد چه کارهایی جزو قرارداد نیست؛ مثل تولید محتوا، مهاجرت داده یا اپ موبایل.
  3. تحویل چند مرحله‌ای است؟ تحویل مرحله‌ای یعنی زودتر نتیجه را می‌بینید و ریسک پرداخت یک‌جا برای چیزی که هنوز ندیده‌اید کمتر می‌شود.
  4. چه فناوری‌ای استفاده می‌شود؟ فناوری رایج و مستند یعنی اگر روزی خواستید تیم را عوض کنید، پیدا کردن توسعه‌دهنده جدید ممکن است.
  5. تست و تضمین رفع اشکال چطور است؟ دوره تضمین پس از تحویل و نحوه گزارش و رفع باگ باید مکتوب باشد.
  6. بعد از تحویل چه اتفاقی می‌افتد؟ آموزش کاربران، مستندات، پشتیبانی و هزینه توسعه‌های بعدی را بپرسید.

یک نشانه مثبت دیگر: تیمی که قبل از قیمت دادن، سؤالات دقیق درباره کسب‌وکار شما می‌پرسد و حتی پیشنهاد می‌دهد بعضی امکانات را فعلاً نسازید، معمولاً به نتیجه پروژه اهمیت می‌دهد نه فقط به فروش آن.

نشانه‌های هشدار در پیش‌فاکتور نرم‌افزار

این نشانه‌ها لزوماً یعنی تیم بدی انتخاب کرده‌اید نیست، ولی هر کدام یک سؤال جدی است که باید قبل از امضا جوابش را بگیرید:

نشانهچه چیزی ممکن است پشتش باشدچه کار کنید
عدد قطعی بدون هیچ سؤالی درباره کار شمامحدوده خیلی کوچک فرض شدهسند نیازمندی بدهید و برآورد دوباره بخواهید
فقط یک عدد کلی، بدون ساعت هر بخشقابل مقایسه نیست و حذف‌ها دیده نمی‌شودجمع ساعت هر بخش و نرخ را بخواهید
پیش‌پرداخت بالا قبل از دیدن هیچ خروجیریسک یک‌طرفه روی شماستپرداخت را به خروجی قابل دیدن وصل کنید
هیچ حرفی از تست و دوره رفع اشکال نیستتست در عمل با کاربران شما انجام می‌شوددوره رفع اشکال و روش گزارش باگ را مکتوب کنید
سرور و دامنه به نام تیم توسعهوابستگی بعد از تحویلاز اول به نام خودتان ثبت شود
زمان تحویل خیلی کوتاه‌تر از بقیهیا تیم بزرگ‌تر است یا بخشی از کار حذف شدهبپرسید چند نفر روی پروژه کار می‌کنند و چه چیزی بیرون مانده
«همه تغییرات رایگان است»یا محدوده مبهم است یا کیفیت فدا می‌شودروند تغییرات را با برگه مکتوب توافق کنید

برای مقایسه منظم چند پیشنهاد با امتیازدهی، روش مقایسه پیشنهاد طراحی سایت برای پروژه نرم‌افزاری هم جواب می‌دهد.

یک مثال فرضی: برآورد سامانه مدیریت سفارش

فرض کنید یک شرکت پخش می‌خواهد سفارش‌های نمایندگان را از واتساپ و تلفن به یک سامانه منتقل کند. به‌جای شروع با فهرست بلندی از امکانات، برآورد را این‌طور می‌شکنیم:

  • فاز اول: ورود نمایندگان، کاتالوگ محصولات با قیمت همکار، ثبت سفارش، پنل تأیید سفارش برای کارشناس فروش و پیامک وضعیت سفارش.
  • فاز دوم: اعتبار و سقف خرید هر نماینده، گزارش فروش بر اساس منطقه و محصول، خروجی اکسل برای حسابداری.
  • فاز سوم: اتصال مستقیم به نرم‌افزار حسابداری و انبار، اپ PWA برای ویزیتورها و داشبورد مدیریتی.

با این تقسیم‌بندی، شرکت بعد از فاز اول سامانه‌ای کاربردی دارد و تصمیم درباره فازهای بعدی را با داده واقعی می‌گیرد، نه با حدس. همین منطق را می‌توان برای کلینیک، رستوران، شرکت خدماتی یا هر کسب‌وکار دیگری به کار برد.

جلسه بررسی پیشنهاد و پیش‌فاکتور پروژه نرم‌افزاری
پیشنهادها را فقط زمانی مقایسه کنید که محدوده کار یکسان باشد.

نرم‌افزار آماده، ترکیبی یا اختصاصی؟

قبل از اینکه برای ساخت اختصاصی بودجه بگذارید، این سه راه را کنار هم ببینید. خیلی وقت‌ها راه وسط بهترین جواب است:

معیارنرم‌افزار آماده یا اشتراکیآماده به‌اضافه اتصال یا ماژول اختصاصیساخت کاملاً اختصاصی
هزینه شروعکم؛ اشتراک ماهانه یا لایسنسمتوسط؛ هزینه اتصال یا ماژولبالا؛ هزینه ساخت کامل
زمان راه‌اندازیچند روزچند هفتهچند ماه
تطبیق با فرایند شماشما باید با نرم‌افزار کنار بیاییدبخش‌های کلیدی مطابق شماکامل
هزینه با رشد تیمبا هر کاربر بیشتر می‌شودمتوسطمعمولاً ثابت‌تر
مالکیت داده و کددست فروشندهداده دست فروشنده، اتصال مال شماکامل برای شما، اگر در قرارداد بیاید
مناسب برایفرایند استاندارد، تیم کوچکابزار خوب با یک کمبود مشخصفرایند خاص، تیم بزرگ یا محصول قابل فروش

برای مثال، اگر مشکل‌تان فقط مدیریت مشتری است، اول هزینه نرم‌افزار CRM آماده در ۱۴۰۵ را با هزینه ساخت مقایسه کنید. اگر به سرویس اشتراکی خارجی فکر می‌کنید، ریسک تحریم و پرداخت را در SaaS برای کسب و کارهای ایرانی ببینید.

چه زمانی ساخت نرم‌افزار اختصاصی به‌صرفه است؟

ساخت اختصاصی همیشه بهترین گزینه نیست. اگر یک نرم‌افزار آماده ۹۰ درصد نیاز شما را پوشش می‌دهد و فرایندتان استاندارد است، معمولاً خرید اشتراک منطقی‌تر است. اما این نشانه‌ها می‌گویند ساخت اختصاصی ارزشش را دارد:

  • فرایندهای شما مزیت رقابتی‌تان است و نمی‌خواهید خودتان را به قالب یک نرم‌افزار عمومی محدود کنید.
  • هزینه اشتراک ماهانه به ازای هر کاربر با رشد تیم، سنگین شده است.
  • مجبورید چند ابزار جدا را با اکسل و کپی‌پیست به هم وصل کنید.
  • مالکیت داده و امکان توسعه بدون وابستگی به یک فروشنده برایتان مهم است.
  • می‌خواهید نرم‌افزار را به‌عنوان محصول به دیگران هم بفروشید.

در پونوکد، پروژه‌هایی مثل پنل CRM، سامانه مدیریت کلینیک و سامانه نوبت‌دهی را با همین منطق مرحله‌ای پیش برده‌ایم: اول مسیرهای ضروری، بعد توسعه بر اساس استفاده واقعی. زمان‌بندی تقریبی انواع پروژه را هم در مقاله مدت زمان طراحی سایت و نرم‌افزار توضیح داده‌ایم.

آزمون پذیرش ۱۴ روزه روی داده واقعی قبل از قسط آخر

بیشتر دعواهای پروژه نرم‌افزاری سر یک جمله شروع می‌شود: «کار تمام شده». برای اینکه این جمله معنی روشن داشته باشد، قبل از قسط آخر دو هفته روی نسخه آزمایشی با داده و کاربران واقعی کار کنید؛ نه با چند رکورد نمونه که خود برنامه‌نویس ساخته. این هفت آزمون را از قبل در قرارداد یا پیوست فنی بنویسید:

آزمونچطور انجامش بدهیدنتیجه قابل قبول
کارهای اصلی هر نقشهر نقش (مدیر، کارمند، مشتری) پنج کار پرتکرار خودش را از اول تا آخر انجام دهدهمه کارها بدون کمک برنامه‌نویس تمام شود
داده واقعی و حجم واقعیبخشی از داده فعلی (مثلاً سفارش‌های سه ماه) را وارد کنید و جست‌وجو و گزارش بگیریدعددهای گزارش با اکسل یا سیستم قبلی جور باشد
دسترسی‌هابا کاربر سطح پایین سعی کنید صفحه یا داده‌ای را ببینید که نبایدسیستم اجازه ندهد و تلاش در گزارش رویدادها ثبت شود
خطای عمدیفرم ناقص بفرستید، فایل بزرگ آپلود کنید، وسط پرداخت یا ثبت قطع کنیدپیام خطای قابل فهم و بدون داده خراب یا تکراری
اتصال‌های بیرونیدرگاه، پیامک، حسابداری یا هر API که قرار است وصل باشد را با حساب واقعی امتحان کنیدرفت‌وبرگشت درست و ثبت خطا وقتی سرویس بیرونی جواب نمی‌دهد
موبایل و مرورگرهاکارهای اصلی را روی یک گوشی معمولی و دو مرورگر رایج انجام دهیدجدول‌ها و فرم‌ها قابل استفاده بمانند
بکاپ و برگرداندناز تیم بخواهید یک بکاپ را روی نسخه آزمایشی برگرداندداده برگردد و زمان انجامش مکتوب شود

اشکال‌هایی را که پیدا می‌کنید در یک فهرست مشترک با اولویت ثبت کنید و مهلت رفع هر سطح را از قبل توافق کنید. روش تحویل را در تحویل گرفتن پروژه نرم‌افزاری و موارد امنیتی پایه را در چک‌لیست امنیت سایت ببینید.

پرداخت مرحله‌ای در برابر خروجی قابل تست

پرداخت مرحله‌ای وقتی واقعاً از شما محافظت می‌کند که هر قسط به چیزی وصل باشد که خودتان بتوانید باز کنید و امتحان کنید؛ نه به «پیشرفت ۵۰ درصدی» که فقط روی کاغذ است. یک الگوی رایج این شکلی است (درصدها نمونه‌اند و با هر پروژه فرق می‌کنند):

مرحلهخروجی که می‌گیریدشرط آزاد شدن قسط
شروع کارسند دامنه کار، فهرست نقش‌ها و برنامه زمانی امضاشدهامضای قرارداد و پیوست فنی
طراحی و نمونه اولیهصفحه‌های اصلی یا نمونه قابل کلیکتأیید کتبی شما روی مسیرهای اصلی
نسخه اول ماژول‌های اصلیلینک نسخه آزمایشی با ورود و دو سه کار اصلیانجام همان کارها توسط خودتان روی نسخه آزمایشی
اتصال‌ها و گزارش‌هادرگاه، پیامک یا API و گزارش‌های مدیریتیتست با حساب واقعی و تطبیق یک گزارش با داده فعلی
آزمون پذیرشرفع اشکال‌های فهرست مشترکقبولی آزمون‌های ۱۴ روزه بالا
تحویل نهاییسورس کد، دیتابیس، دسترسی‌ها، مستندات و آموزشدسترسی مدیر کل روی همه حساب‌ها به نام شما

جزئیات بندهای پرداخت را در قرارداد برنامه‌نویسی پروژه‌ای نوشته‌ایم. اگر پروژه‌ای وسط راه مانده، پروژه نیمه‌کاره نرم‌افزار را بخوانید.

حساب‌ها و دارایی‌های نرم‌افزار به نام چه کسی باشد؟

بخشی از هزینه واقعی نرم‌افزار وقتی معلوم می‌شود که بخواهید تیم را عوض کنید و ببینید سرور، مخزن کد یا پنل پیامک به نام شخص دیگری است. این جدول را قبل از شروع کار پر کنید، نه روز تحویل:

داراییبه نام چه کسیچه چیزی را تحویل بگیرید
مخزن سورس کدحساب سازمان شما، با دسترسی تیمدسترسی مالک و تاریخچه کامل تغییرها، نه فقط فایل فشرده آخر کار
دیتابیس و بکاپ‌هاسرور یا فضای متعلق به شماروش گرفتن و برگرداندن بکاپ و محل نگهداری آن
سرور و هاستحساب کسب‌وکار در ارائه‌دهنده سروررمز پنل، فاکتورها و تاریخ تمدید
دامنه و DNSکسب‌وکار یا مدیر رسمی آندسترسی پنل ثبت دامنه و رکوردهای DNS
درگاه پرداخت و پنل پیامکنام حقیقی یا حقوقی خود کسب‌وکاردسترسی مدیر و کلیدهای اتصال
کلیدهای API سرویس‌های بیرونیحساب‌هایی که شما ساخته‌ایدفهرست کلیدها و جایی که در تنظیمات استفاده شده‌اند
مستندات و فایل‌های طراحیشماراهنمای نصب، فهرست ماژول‌ها و فایل‌های طراحی رابط

بحث مالکیت را کامل‌تر در مالکیت سورس کد قبل از امضای قرارداد و انتخاب سرور را در هاست و CDN برای کسب‌وکار ایرانی توضیح داده‌ایم.

روز ۷، ۳۰ و ۹۰ بعد از تحویل؛ برآورد درست بود؟

برآورد هزینه فقط عدد پیش‌فاکتور نیست؛ فرضی است درباره اینکه نرم‌افزار چه کاری را چقدر سریع‌تر یا کم‌خطاتر می‌کند. اگر این فرض‌ها را از اول بنویسید، بعد از تحویل می‌توانید بسنجید پول درست خرج شده یا نه. عددها را با وضعیت قبل از نرم‌افزار مقایسه کنید، نه با حدس:

زمانچه چیزی را بسنجیداگر خوب نبود
روز ۷چند درصد کاربران هر نقش واقعاً وارد شده‌اند و کارشان را در سیستم ثبت می‌کنندآموزش کوتاه دوباره و پیدا کردن کاری که هنوز بیرون از سیستم انجام می‌شود
روز ۷تعداد خطاها و درخواست‌های پشتیبانیدسته‌بندی خطاها و رفع موارد مسدودکننده در دوره ضمانت
روز ۳۰زمان انجام دو سه کار اصلی نسبت به روش قبلیبررسی مسیر کار؛ گاهی یک فرم یا گزارش کوچک مشکل را حل می‌کند
روز ۳۰ساعت واقعی مصرف‌شده و تغییرهای ثبت‌شده نسبت به برآوردجدا کردن تغییرهای جدید از کارهای جاافتاده در برآورد اول
روز ۹۰خطا یا دوباره‌کاری در داده (سفارش گم‌شده، موجودی ناهمخوان، گزارش اشتباه)اضافه کردن کنترل یا گزارش هشدار در فاز بعد
روز ۹۰هزینه ماهانه اجرا (سرور، پیامک، پشتیبانی) نسبت به بودجه سالانهبازبینی قرارداد پشتیبانی یا سرویس‌های جانبی

اگر داده‌ها از اکسل منتقل می‌شوند، مقایسه با وضعیت قبل را در انتقال داده از اکسل به نرم‌افزار جدی بگیرید.

بعد از تحویل، هر کار با کیست؟

خیلی از نرم‌افزارها بعد از تحویل خراب نمی‌شوند؛ رها می‌شوند. کسی بکاپ را چک نمی‌کند، تمدید سرور یادش می‌رود یا درخواست‌های کاربران جایی ثبت نمی‌شود. قبل از قسط آخر، برای هر ردیف یک نفر را با اسم مشخص کنید:

کارمعمولاً با چه کسیچه چیزی مکتوب شود
مدیریت کاربران و نقش‌هایک نفر در سازمان شماروش اضافه و حذف کاربر و گرفتن دسترسی از کارمند رفته
ثبت و اولویت‌بندی درخواست‌هامسئول پروژه سمت شمامحل ثبت درخواست و زمان پاسخ هر سطح
رفع خطا در دوره ضمانتتیم سازندهمدت ضمانت و تعریف خطا در برابر امکان جدید
سرور، تمدید و به‌روزرسانی‌های امنیتیتیم سازنده یا مسئول فنی شماتاریخ تمدیدها و برنامه به‌روزرسانی
بکاپ و آزمون برگرداندنمسئول فنی، با گزارش ماهانهدوره بکاپ و تاریخ آخرین برگرداندن آزمایشی
توسعه فاز بعدتیم سازنده یا تیم جدید با همان مستنداتنرخ ساعتی یا قیمت فاز و روش برآورد

اگر سیستم درخواست پشتیبانی ندارید، نرم‌افزار تیکتینگ پشتیبانی و برای قرارداد ماهانه پشتیبانی و نگهداری ماهانه را ببینید.

چک‌لیست قبل از گرفتن قیمت نرم‌افزار

  • مسئله‌ای که نرم‌افزار باید حل کند در دو سه جمله نوشته شده است
  • نقش‌های کاربری و تعداد تقریبی کاربران هر نقش مشخص است
  • پنج تا ده کار اصلی کاربران فهرست شده است
  • امکانات فاز اول از امکانات فازهای بعد جدا شده است
  • گزارش‌هایی که مدیر باید ببیند مشخص است
  • اتصال‌های لازم (درگاه، پیامک، حسابداری، انبار) فهرست شده است
  • محل و حجم داده فعلی و نیاز به مهاجرت آن روشن است
  • بازه بودجه فاز اول و بودجه سالانه نگهداری تعیین شده است
  • یک نفر در سازمان مسئول پاسخ به سؤال‌ها و تست است
  • از هر تیم، جمع ساعت هر بخش، نرخ ساعتی و فهرست کارهای خارج از قرارداد خواسته شده است
  • مالکیت سورس کد، دیتابیس، سرور و دامنه در پیش‌نویس قرارداد آمده است
  • روند ثبت و قیمت‌گذاری تغییرات وسط کار در قرارداد نوشته شده است
  • فهرست هزینه‌های خارج از پیش‌فاکتور (سرور، پیامک، لایسنس، انتقال داده) از هر تیم گرفته شده است
  • نرخ قرارداد پشتیبانی و توسعه سال دوم پرسیده و مکتوب شده است
  • آزمون‌های پذیرش روی داده واقعی، همراه چند سناریوی خطای عمدی، قبل از قسط آخر نوشته شده است
  • هر قسط به یک خروجی قابل باز کردن و تست وصل است، نه به درصد پیشرفت
  • برای کارهای بعد از تحویل (کاربران، درخواست‌ها، سرور، بکاپ) مسئول با اسم مشخص شده است

سؤال‌های رایج

چرا شرکت‌ها قبل از جلسه قیمت قطعی اعلام نمی‌کنند؟

چون قیمت به نقش‌ها، گردش‌کارها، گزارش‌ها و اتصال‌ها بستگی دارد. عدد قطعی بدون این اطلاعات یعنی یا محدوده کوچک فرض شده یا ریسک به‌صورت پنهان در قیمت گنجانده شده است.

آیا می‌توان با بودجه محدود شروع کرد؟

بله. با تعریف نسخه حداقلی و تحویل مرحله‌ای، ابتدا بخش‌های ضروری ساخته می‌شوند و بقیه بعد از استفاده واقعی اضافه می‌شوند. اگر بودجه‌تان زیر کف بازه‌های بالاست، ترکیب یک نرم‌افزار آماده با یک اتصال یا ماژول اختصاصی را جدی بررسی کنید.

هزینه نگهداری سالانه نرم‌افزار چقدر است؟

به زیرساخت، سرویس‌های جانبی و میزان تغییرات بعدی بستگی دارد. قاعده سرانگشتی رایج ۱۵ تا ۲۵ درصد هزینه ساخت در سال است و فهرست بهای فاوا ۱۴۰۵ برای پشتیبانی ۲۵ تا ۳۵ درصد هزینه تولید را آورده است. هزینه سرور، پیامک و درگاه جداست.

قرارداد قیمت ثابت بهتر است یا ساعتی؟

اگر امکانات و معیار تحویل روشن است، قیمت ثابت یا مرحله‌ای منطقی است. اگر پروژه هنوز در حال کشف است، قرارداد ساعتی با سقف بودجه و گزارش کار منظم ریسک کمتری دارد. مثال عددی را در قرارداد ثابت یا ساعتی ببینید.

رعایت تعرفه نظام صنفی الزامی است؟

در بسیاری از قراردادهای سازمانی و دولتی به آن استناد می‌شود. در پروژه‌های خصوصی معمولاً قیمت توافقی است، ولی تعرفه برای سنجیدن منطقی بودن یک پیشنهاد مرجع خوبی است.

چرا پیشنهادهای مختلف برای یک پروژه چند برابر با هم فرق دارند؟

معمولاً به سه دلیل: هر تیم محدوده را متفاوت فهمیده، نرخ ساعتی تیم‌ها فرق دارد، یا یکی از پیشنهادها تست، انتقال داده یا نگهداری را حذف کرده است. از همه یک سند نیازمندی یکسان بدهید و جمع ساعت هر بخش را بخواهید تا فاصله واقعی معلوم شود.

مالیات بر ارزش افزوده روی هزینه ساخت نرم‌افزار حساب می‌شود؟

اگر شرکت یا مجری مشمول ثبت‌نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده باشد، در ۱۴۰۵ ده درصد به فاکتور اضافه می‌شود. قبل از مقایسه پیشنهادها بپرسید عدد با مالیات است یا بدون آن، تا دو عدد ناهمسان را کنار هم نگذارید.

مطالب مرتبط

برآورد هزینه نرم‌افزار شما با پونوکد

اگر ایده یا نیاز مشخصی دارید، در یک جلسه نیازسنجی رایگان سناریوهای اصلی را با هم مرور می‌کنیم، امکانات فاز اول را از بقیه جدا می‌کنیم و برآوردی مرحله‌ای با زمان‌بندی روشن می‌دهیم. خدمات توسعه وب‌اپلیکیشن و پنل مدیریت و CRM، طراحی سایت و همه خدمات را ببینید و سطح‌های همکاری را در صفحه قیمت‌ها مرور کنید. اگر هنوز مطمئن نیستید پروژه‌تان سایت است یا نرم‌افزار، سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی را بخوانید.

برای مشاوره: تلفن و واتساپ ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶، تلگرام https://t.me/resonea، ایمیل info@ponocode.ir، یا از فرم تماس پیام بگذارید.

اگر به وبلاگ‌های حوزه تکنولوژی روز دنیا علاقه‌مندید، می‌توانید به وبسایت شخصی من هم سر بزنید: ramineslami.ir/blogs

ارسال این مقاله

ر

رامین اسلامی

نویسنده وبلاگ پونوکد؛ درباره طراحی سایت و نرم‌افزار برای کسب‌وکار می‌نویسد.

مقاله‌های مرتبط

مشاوره رایگان · برآورد کتبی محدوده کار

تماس مستقیم — 09915615946
هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی ۱۴۰۵؛ بازه قیمت، نفر-ساعت و برآورد | پونوکد