نرم افزار مدیریت تولید ۱۴۰۵؛ آماده یا اختصاصی، امکانات و هزینه

نرم افزار مدیریت تولید آماده بخرید یا اختصاصی بسازید؟ فهرست مواد، ثبت توقف، OEE و بهای تمام‌شده با مثال، قیمت‌های بازار ۱۴۰۵، هزینه سه‌ساله، تست‌ها و چک‌لیست.

عاطفه پناهی۲۵ مهر ۱۴۰۵به‌روزرسانی ۲۵ مهر ۱۴۰۵۴۷ دقیقه مطالعه۶۱ بازدید

ارسال این مقاله

نرم افزار مدیریت تولید ۱۴۰۵؛ آماده یا اختصاصی، امکانات و هزینه
فهرست مطالب
  1. نرم افزار مدیریت تولید دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
  2. MRP، MES و ماژول تولید ERP چه فرقی دارند؟
  3. تولید برای انبار، تولید برای سفارش یا ساخت طبق طرح مشتری؟
  4. هر نوع تولید از نرم‌افزار چه چیزی لازم دارد؟
  5. چه زمانی واقعاً به نرم افزار تولید نیاز دارید؟
  6. اکسل تا کجا جواب می‌دهد؟
  7. شرط‌های ردکننده را قبل از امتیازدهی بنویسید
  8. راه سوم: سیستم فعلی به‌اضافه یک لایه ثبت پای خط
  9. بخش‌های اصلی نرم افزار مدیریت تولید و اولویت هر کدام
  10. مثال فرضی: فهرست مواد یک میز اداری
  11. چند قاعده برای اینکه فهرست مواد درست بماند
  12. مثال فرضی: محاسبه مواد بر اساس ابعاد در تولید سفارشی
  13. مراحل ساخت و زمان استاندارد
  14. ثبت داده پای خط؛ جایی که بیشتر پروژه‌ها شکست می‌خورند
  15. کد دلایل توقف را از اول درست بچینید
  16. با چه دستگاهی پای خط ثبت کنیم؟
  17. برنامه‌ریزی با روزهای قطع برق در ۱۴۰۵
  18. مثال فرضی: فرم پایان شیفت یک ایستگاه
  19. مسیر یک دستور تولید در نرم‌افزار
  20. وضعیت‌های دستور تولید
  21. تولید ناقص، دوباره‌کاری و تقسیم دستور
  22. مراحلی که بیرون از کارخانه انجام می‌شود
  23. مثال فرضی: ردیابی یک بچ معیوب
  24. شاخص‌های تولید که باید از نرم‌افزار بگیرید
  25. مثال فرضی: OEE سه شیفت یک خط
  26. مثال فرضی: انحراف مصرف مواد
  27. عددهایی که در جلسه ماهانه تولید ببینید
  28. بهای تمام‌شده؛ چرا عدد نرم‌افزار با حسابداری فرق می‌کند؟
  29. قیمت مواد را با کدام روش حساب کنیم؟
  30. مثال فرضی: بهای تمام‌شده یک دستور تولید
  31. نرم افزار مدیریت تولید آماده یا اختصاصی؟
  32. در جلسه دمو این‌ها را بخواهید
  33. نرم‌افزار تولید به چه سیستم‌هایی وصل می‌شود؟
  34. نقش‌ها و دسترسی‌ها
  35. روی سرور کارخانه یا ابری؟
  36. هشدارها را کم و دقیق نگه دارید
  37. هزینه نرم افزار مدیریت تولید در ۱۴۰۵
  38. قیمت‌هایی که در بازار دیدیم
  39. هزینه‌هایی که در پیش‌فاکتور نمی‌آید
  40. مثال فرضی: هزینه سه‌ساله برای ۱۲ و ۴۰ کاربر
  41. چه چیزهایی قیمت ساخت نسخه اختصاصی را بالا می‌برد؟
  42. مراحل راه‌اندازی در ۱۰ هفته
  43. مثال فرضی: ورود اطلاعات ۳۰۰ محصول
  44. اپراتورها و سرشیفت‌ها را همراه کنید
  45. تست‌های قبل از استفاده روزانه
  46. اشتباه‌های رایج در خرید یا ساخت نرم‌افزار تولید
  47. چک‌لیست انتخاب نرم افزار مدیریت تولید
  48. بندهایی که در قرارداد نسخه اختصاصی بنویسید
  49. جمع‌بندی
  50. مطالب مرتبط
  51. سؤال‌های رایج
  52. برای کارگاه کوچک هم نرم افزار مدیریت تولید لازم است؟
  53. قیمت نرم افزار مدیریت تولید چقدر است؟
  54. ERP داریم؛ باز هم نرم‌افزار تولید جدا لازم است؟
  55. بدون اتصال به دستگاه‌ها هم می‌شود OEE را حساب کرد؟
  56. ساخت نرم‌افزار تولید اختصاصی چقدر طول می‌کشد؟
  57. نرم‌افزار تولید روی سرور خود کارخانه نصب شود یا ابری باشد؟
  58. قطع برق صنایع را در برنامه تولید چطور ببینیم؟
  59. تولید ما سفارشی و با ابعاد متغیر است؛ نرم‌افزار آماده جواب می‌دهد؟
  60. اپراتورها با تبلت کار نمی‌کنند؛ چه کنیم؟
  61. از کجا بفهمیم نرم‌افزار تولید جواب داده است؟
  62. مشاوره نرم افزار مدیریت تولید با پونوکد

پاسخ کوتاه: نرم افزار مدیریت تولید جایی است که سفارش‌ها، فهرست مواد هر محصول، دستور تولید، کارکرد ایستگاه‌ها، توقف‌ها، ضایعات و مصرف مواد در آن ثبت می‌شود تا بدانید هر سفارش در کدام مرحله است، خط چقدر کار کرده و هر محصول واقعاً چند تمام شده است. اگر کارگاه کوچکی دارید و چند محصول ثابت تولید می‌کنید، یک نرم‌افزار آماده یا ماژول تولید یک سیستم ابری معمولاً کافی است. اگر روال تولیدتان خاص است، سفارشی تولید می‌کنید یا نرم‌افزار باید به انبار، حسابداری و سایت فروش وصل شود، نسخه اختصاصی فازبندی‌شده منطقی‌تر است. برآورد ما برای مهر ۱۴۰۵: پنل سبک تولید حدود ۸۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان و فاز اول کامل نسخه اختصاصی معمولاً بین ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان درمی‌آید. قیمت‌هایی که این ماه در بازار برای نرم‌افزارهای آماده دیدیم، پایین‌تر در بخش هزینه آمده است.

بیشتر صفحه‌هایی که با جستجوی این عبارت بالا می‌آیند، صفحه فروش یک محصول هستند. پر از اصطلاح‌های MRP و MES و OEE هستند، ولی نمی‌گویند یک کارگاه بیست‌نفره از کجا شروع کند، اپراتور پای دستگاه چطور داده وارد کند، شاخص‌ها را چطور حساب کنید یا چه هزینه‌هایی در پیش‌فاکتور نمی‌آید. در این مطلب همین‌ها را ساده و قدم به قدم جلو می‌بریم.

به‌روزرسانی ۲۶ مهر ۱۴۰۵. این راهنما را با نتایج تازه گوگل، قیمت‌هایی که این ماه برای نرم‌افزارهای تولید آماده دیدیم و محدودیت برق صنایع در ۱۴۰۵ دوباره بررسی کردیم. بخش‌های تازه: نیاز هر نوع تولید، تولید برای انبار یا سفارش، شرط‌های ردکننده، مثال فرضی فهرست مواد و محاسبه مواد بر اساس ابعاد، کد دلایل توقف، دستگاه ثبت پای خط، برنامه‌ریزی با روزهای قطع برق، وضعیت‌های دستور تولید، کار کارمزدی، ردیابی بچ، مثال فرضی OEE سه شیفت، مثال فرضی بهای تمام‌شده، سؤال‌های جلسه دمو، اتصال به سیستم‌های دیگر، نقش‌ها و دسترسی‌ها، قیمت‌های بازار، مثال فرضی هزینه سه‌ساله، تست‌ها، اشتباه‌های بیشتر، بندهای قرارداد و چند سؤال تازه.

اگر الان «نرم افزار مدیریت تولید» را در گوگل جستجو کنید، نتایج اول تقریباً همه صفحه معرفی ماژول تولید یک ERP یا یک سامانه MES هستند: فهرست بلند امکانات، چند اصطلاح انگلیسی و دکمه درخواست دمو. صفحه‌های قیمت هم یا فقط تعرفه یک محصول را نشان می‌دهند یا می‌گویند بعد از جلسه قیمت می‌دهیم. چیزی که کم پیدا می‌شود کمک به تصمیم است: یک کارگاه بیست‌نفره از کجا شروع کند، فهرست مواد را چطور درست کند، در دمو چه چیزی را امتحان کند و هزینه سه سال را چطور حساب کند. این نسخه همین‌ها را با جدول و مثال فرضی اضافه کرده است. ما نرم‌افزار تولید اختصاصی می‌سازیم؛ برای همین جاهایی را که محصول آماده انتخاب بهتری است هم صریح گفته‌ایم. هیچ‌کس هم نمی‌تواند از روز اول عدد مشخصی برای کم شدن ضایعات یا بالا رفتن تولید قول بدهد؛ نتیجه به ثبت درست داده در همان ماه‌های اول بستگی دارد.

خط تولید کارخانه؛ ثبت کارکرد و توقف ایستگاه‌ها در نرم افزار مدیریت تولید
نرم‌افزار تولید وقتی کار می‌کند که ثبت داده پای خط ساده و سریع باشد.

نرم افزار مدیریت تولید دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

مدیر تولید هر روز با چند سؤال تکراری روبه‌روست: سفارش فلان مشتری کجای کار است؟ برای تولید هفته بعد چه موادی کم داریم؟ دیروز خط چند ساعت خوابید و چرا؟ ضایعات این ماه از ماه قبل بیشتر شده یا نه؟ این محصول با قیمت امروز مواد، برای ما چند تمام می‌شود؟ وقتی جواب این سؤال‌ها در دفتر سرشیفت، اکسل و گروه پیام‌رسان پخش باشد، هم تحویل‌ها عقب می‌افتد و هم سود واقعی هر محصول معلوم نیست.

نرم افزار مدیریت تولید این داده‌ها را یک‌جا جمع می‌کند. نکته مهم این است که قرار نیست از روز اول همه چیز را پوشش دهد. بیشتر کارخانه‌ها با سه کار شروع می‌کنند: تعریف محصول و فهرست مواد، صدور و پیگیری دستور تولید، و ثبت تولید و توقف هر شیفت. بقیه بعد از اینکه این سه درست جا افتاد اضافه می‌شود.

MRP، MES و ماژول تولید ERP چه فرقی دارند؟

این سه اصطلاح زیاد با هم قاطی می‌شوند. به زبان ساده:

اصطلاحبه چه سؤالی جواب می‌دهدبرای چه کسی مناسب است
برنامه‌ریزی مواد (MRP)برای سفارش‌های پیش رو چه موادی، چه مقدار و تا چه روزی لازم داریم؟تولیدی‌هایی که خرید مواد و موجودی برایشان دردسر است
سامانه اجرای تولید (MES)همین الان روی خط چه خبر است؟ کدام دستگاه کار می‌کند، کدام خوابیده، چقدر ضایعات داریم؟کارخانه‌های دارای چند خط و دستگاه، معمولاً متوسط و بزرگ
ماژول تولید ERPتولید چطور به انبار، خرید، فروش و حسابداری وصل شود؟شرکت‌هایی که از قبل ERP دارند یا می‌خواهند همه بخش‌ها در یک سیستم باشد
نرم‌افزار تولید اختصاصیروال خاص ما، با فرم‌ها و گزارش‌های خودمان، چطور ثبت شود؟تولید سفارشی، روال غیرمعمول یا نیاز به اتصال به سیستم‌های موجود

برای یک کارگاه کوچک لازم نیست اسم این دسته‌ها را بدانید. کافی است بدانید مشکل اصلی‌تان کجاست: کمبود مواد، بی‌خبری از وضعیت سفارش، توقف‌های زیاد یا معلوم نبودن بهای تمام‌شده.

تولید برای انبار، تولید برای سفارش یا ساخت طبق طرح مشتری؟

قبل از دیدن هر نرم‌افزاری، روشن کنید تولید شما از کدام نوع است. خیلی از ناامیدی‌ها از اینجا شروع می‌شود که نرم‌افزاری که برای تولید انبوه ساخته شده، برای کارگاه سفارشی خریده می‌شود.

نوعیعنی چهنرم‌افزار بیشتر روی چه چیزی تمرکز کند
تولید برای انبار (MTS)محصول ثابت را بر اساس پیش‌بینی فروش می‌سازید و از انبار می‌فروشیدبرنامه تولید هفتگی، نقطه سفارش مواد، OEE و ضایعات
تولید برای سفارش (MTO)محصول را بعد از سفارش مشتری می‌سازید، گاهی با رنگ یا ابعاد متفاوتوضعیت هر سفارش، موعد تحویل، محاسبه مواد هر سفارش
ساخت طبق طرح مشتری (ETO)هر کار تقریباً یک پروژه است؛ اول طراحی، بعد ساختنقشه و نسخه طرح، زمان‌بندی مرحله‌ها، هزینه واقعی هر کار

خیلی از تولیدی‌های ایرانی ترکیبی کار می‌کنند: چند محصول پرفروش را برای انبار می‌سازند و بقیه را سفارشی. اگر شما هم این‌طورید، در دمو هر دو حالت را امتحان کنید.

هر نوع تولید از نرم‌افزار چه چیزی لازم دارد؟

نیاز یک قطعه‌ساز با چند پرس و تزریق، با نیاز یک کارخانه غذایی یا یک کارگاه کابینت خیلی فرق دارد. این جدول کمک می‌کند از اول روی چیزی تمرکز کنید که در کار شما مهم است، نه روی فهرست بلند امکانات.

نوع تولیدمهم‌ترین نیازچیزی که معمولاً جا می‌ماند
قطعه‌سازی و تولید سری (پرس، تزریق، ماشین‌کاری)ثبت تولید و توقف هر دستگاه، تعویض قالب، ضایعاتزمان تعویض قالب جدا از خرابی ثبت نمی‌شود
فرایندی و بچ (غذایی، شیمیایی، آرایشی، دارویی)فرمول، بچ، تاریخ تولید و انقضا، نتیجه آزمایشردیابی رو به عقب: این بچ از کدام محموله مواد بود
مونتاژ (الکترونیک، لوازم خانگی، تجهیزات)فهرست قطعات چندسطحی، شماره سریال، کنترل کیفیت نهاییاتصال سریال تولید به گارانتی و خدمات پس از فروش
سفارشی با ابعاد متغیر (کابینت، مبلمان، درب و پنجره، سازه فلزی)محاسبه مواد از روی ابعاد، برش، وضعیت هر سفارشضایعات برش و باقی‌مانده ورق‌ها
پوشاک و نساجیرنگ و سایز، برش، دوخت کارمزدی بیرون از کارگاهکنترل پارچه و قطعه‌ای که به کارگاه بیرونی رفته و برگشته
چاپ و بسته‌بندیهر سفارش یک کار با مشخصات خودش، صف ماشین‌هاتأیید طرح مشتری قبل از شروع چاپ
کشت و دام و طیوردوره پرورش، خوراک، تلفات، بهای تمام‌شده هر دورهمصرف واقعی خوراک در برابر برنامه
کارگاه کوچک با چند محصول ثابتسفارش، موجودی مواد، تولید روزانهاغلب به نرم‌افزار کامل نیاز ندارد؛ اکسل مرتب کافی است

برای بعضی از این‌ها مطلب جدا داریم: اگر تولید شما سفارشی است و از سایت هم سفارش می‌گیرید، طراحی سایت مبلمان و طراحی سایت کابینت سازی را ببینید. برای پوشاک نرم افزار فروشگاه پوشاک و برای چاپ طراحی سایت چاپخانه به کار می‌آید. در دام و طیور هم نرم افزار مرغداری همین منطق بهای تمام‌شده را برای هر دوره پرورش توضیح داده است. اگر برای جذب نماینده و مشتری عمده سایت معرفی محصولات می‌خواهید، طراحی سایت صنعتی و تولیدی را بخوانید.

چه زمانی واقعاً به نرم افزار تولید نیاز دارید؟

اگر چند مورد از این نشانه‌ها را دارید، وقتش رسیده است:

  • برای فهمیدن وضعیت یک سفارش باید به سالن تولید زنگ بزنید یا سر بزنید.
  • هر چند وقت یک بار تولید به خاطر تمام شدن یک ماده یا قطعه می‌خوابد.
  • آمار تولید روزانه در دفتر یا کاغذ ثبت می‌شود و آخر ماه کسی وقت جمع زدنش را ندارد.
  • دلیل توقف‌ها ثبت نمی‌شود و همیشه جواب «دستگاه خراب بود» است.
  • قیمت فروش را با حدس یا با بهای تمام‌شده چند ماه پیش تعیین می‌کنید.
  • مصرف واقعی مواد با آنچه باید مصرف می‌شد فاصله دارد، ولی نمی‌دانید کجا.
  • مشتری عمده یا بازرس کیفیت سابقه یک بچ تولید را می‌خواهد و پیدا کردنش روزها طول می‌کشد.

اگر هیچ‌کدام از این‌ها مشکل جدی شما نیست، شاید یک اکسل مرتب با چند فرم ساده هنوز کافی باشد. نرم‌افزار وقتی ارزش دارد که جای یک کار تکراری و پرخطا را بگیرد.

اکسل تا کجا جواب می‌دهد؟

اکسل دشمن نیست. خیلی از تولیدی‌ها سال‌ها با یک فایل مرتب کار کرده‌اند. مشکل وقتی شروع می‌شود که چند نفر همزمان روی فایل کار می‌کنند و کسی نمی‌داند کدام نسخه درست است.

کاربا اکسل مرتبکی دیگر جواب نمی‌دهد
فهرست موادبرای چند ده محصول یک‌سطحی خوب استوقتی نیمه‌ساخته و چند سطح دارید یا فهرست مواد مدام عوض می‌شود
آمار تولید روزانهاگر یک نفر هر روز وارد کند، کار می‌کندوقتی چند شیفت و چند خط دارید و ثبت عقب می‌افتد
وضعیت سفارشبرای چند سفارش در هفته کافی استوقتی فروش و تولید هر روز سر وضعیت سفارش با هم تماس می‌گیرند
بهای تمام‌شدهبا فرمول ثابت و قیمت دستی موادوقتی قیمت مواد هر ماه عوض می‌شود و باید سریع قیمت فروش را به‌روز کنید
ردیابی بچتقریباً جواب نمی‌دهداز روزی که یک مشتری عمده یا بازرس سابقه بچ را بخواهد

اگر هنوز مطمئن نیستید وقت کنار گذاشتن اکسل رسیده یا نه، نرم افزار اختصاصی به جای اکسل نشانه‌ها را با یک تست امتیازی توضیح داده است.

شرط‌های ردکننده را قبل از امتیازدهی بنویسید

قبل از اینکه چند نرم‌افزار را با جدول امتیاز مقایسه کنید، چند شرط را بنویسید که اگر نباشد، بقیه امکانات اهمیتی ندارد. برای بیشتر تولیدی‌ها این‌ها شرط ردکننده است:

  • ثبت تولید و توقف یک ایستگاه با تبلت یا موبایل، زیر نیم دقیقه.
  • تعریف فهرست مواد با درصد ضایعات مجاز، و اگر نیمه‌ساخته دارید، فهرست مواد چندسطحی.
  • خروجی کامل داده به اکسل، بدون وابستگی به پشتیبانی فروشنده.
  • اتصال به نرم‌افزار انبار و حسابداری که الان دارید، یا دست‌کم ورود و خروج فایل منظم.
  • برای غذایی، آرایشی و دارویی: شماره بچ و تاریخ انقضا روی هر تحویل به انبار.
  • تقویم کاری با شیفت‌ها، تعطیلی‌ها و روزهای قطع برق.

هر نرم‌افزاری که یکی از این‌ها را نداشت، قبل از امتیازدهی کنار برود. روش امتیازدهی بقیه معیارها را در CRM آماده یا اختصاصی برای یک نرم‌افزار دیگر توضیح داده‌ایم؛ همان روش برای تولید هم کار می‌کند.

راه سوم: سیستم فعلی به‌اضافه یک لایه ثبت پای خط

خیلی از کارخانه‌ها ERP یا نرم‌افزار حسابداری با ماژول تولید دارند و از بخش مالی و انبارش راضی‌اند؛ مشکل این است که ثبت تولید پای خط در آن سخت است و در عمل کسی انجامش نمی‌دهد. در این حالت لازم نیست همه چیز را عوض کنید. می‌شود یک پنل سبک ثبت پای خط ساخت که تولید، توقف و ضایعات را بگیرد و نتیجه را به سیستم اصلی بفرستد. شرطش این است که سیستم فعلی راهی برای گرفتن داده داشته باشد: API، وب‌سرویس یا دست‌کم ورود فایل منظم. این را قبل از هر کاری کتبی از فروشنده بپرسید. درباره اتصال سیستم‌ها یکپارچه سازی API و درباره ساخت گزارش روی داده موجود ساخت داشبورد مدیریتی اختصاصی را ببینید.

بخش‌های اصلی نرم افزار مدیریت تولید و اولویت هر کدام

اشتباه رایج این است که فهرست امکانات چند محصول را کنار هم بگذارید و همه را در فاز اول بخواهید. جدول زیر کمک می‌کند ببینید کدام بخش را اول بسازید یا فعال کنید:

بخشچه کاری می‌کندچه کسی داده وارد می‌کندفاز اول یا بعد
تعریف محصول و فهرست مواد (BOM)اینکه هر محصول از چه موادی و چه مقدار ساخته می‌شود؛ با ضایعات مجازکارشناس فنی یا برنامه‌ریزیفاز اول
مراحل ساخت و ایستگاه‌هاترتیب عملیات، ایستگاه یا دستگاه هر مرحله و زمان استانداردکارشناس فنیفاز اول
دستور تولیدصدور دستور برای یک سفارش یا انبار، با تاریخ و تعداد و وضعیتبرنامه‌ریز تولیدفاز اول
ثبت تولید و توقف شیفتتعداد سالم، معیوب، مدت و دلیل توقف هر ایستگاهسرشیفت یا اپراتورفاز اول
برداشت و برگشت موادمواد خارج‌شده از انبار برای هر دستور و مقدار برگشتیانباردارفاز اول یا دوم
کنترل کیفیتنتیجه بازرسی هر مرحله، علت عیب و تصمیم درباره قطعه معیوبواحد کیفیتفاز دوم
ردیابی بچ و تاریخاینکه هر بچ محصول از کدام مواد و در کدام شیفت تولید شدهخودکار از روی ثبت‌هافاز اول برای غذایی، دارویی و شیمیایی؛ بقیه بعد
برنامه‌ریزی ظرفیتچیدن دستورها روی خط‌ها با توجه به ظرفیت و موعد تحویلبرنامه‌ریز تولیدفاز دوم
بهای تمام‌شدههزینه مواد، دستمزد و سربار هر محصول یا دستورخودکار، با نرخ‌هایی که مالی تعیین می‌کندفاز دوم
اتصال به دستگاه‌هاخواندن خودکار شمارش و توقف از PLC یا سنسورخودکارفاز سوم، فقط اگر واقعاً لازم باشد

بخش تعمیرات و سرویس دستگاه‌ها هم معمولاً کنار تولید مطرح می‌شود. اگر توقف‌های شما بیشتر از خرابی است، مطلب نرم افزار نگهداری و تعمیرات را هم بخوانید؛ این دو باید به هم وصل باشند تا توقف ثبت‌شده در تولید، به درخواست تعمیر تبدیل شود.

مثال فرضی: فهرست مواد یک میز اداری

فهرست مواد پایه همه گزارش‌های مصرف و هزینه است. اگر غلط باشد، نرم‌افزار با دقت تمام عدد غلط نشان می‌دهد. فرض کنید یک تولیدی میز اداری ساده می‌سازد. این یک مثال فرضی است:

ماده یا قطعهمقدار برای یک میزضایعات مجازنکته
ورق MDF روکش‌دار ۱۸ میلی۱٫۴ متر مربع۱۲ درصدضایعات برش؛ با چیدمان بهتر برش کم می‌شود
نوار لبه PVC۷ متر۵ درصدسر و ته هر قطعه
پایه فلزی (نیمه‌ساخته)۱ دستصفرخودش فهرست مواد جدا دارد: پروفیل، رنگ، پیچ
پیچ و اتصالات۱ بسته۳ درصدگم شدن و خرابی هنگام مونتاژ
کارتن و فوم بسته‌بندی۱ ست۲ درصدبسته‌بندی را در فهرست مواد جا نیندازید

همین جدول ساده نشان می‌دهد چرا «پایه فلزی» باید جداگانه تعریف شود: اگر کارگاه رنگ یا جوش هم دارید، پایه یک محصول نیمه‌ساخته است که موجودی و هزینه خودش را دارد. به این می‌گویند فهرست مواد چندسطحی.

چند قاعده برای اینکه فهرست مواد درست بماند

  • نسخه داشته باشد: هر تغییر در فهرست مواد با تاریخ و نام تغییردهنده ثبت شود. دستورهای تولید قبلی باید با همان نسخه قبلی بمانند.
  • ضایعات مجاز جدا باشد: مقدار خالص و درصد ضایعات را در دو ستون نگه دارید تا بعداً بفهمید ضایعات واقعی از مجاز بیشتر است یا نه.
  • واحدها یکدست باشد: اگر ورق را برگی می‌خرید و متر مربعی مصرف می‌کنید، ضریب تبدیل را یک بار درست تعریف کنید.
  • مواد جایگزین مشخص باشد: وقتی یک ماده در بازار پیدا نمی‌شود و جایگزین مصرف می‌کنید، این در دستور تولید ثبت شود، نه در ذهن سرشیفت.
  • هر سه ماه با مصرف واقعی مقایسه شود: اگر انحراف یک ماده مدام زیاد است، یا فهرست مواد غلط است یا جایی نشت دارید.

مثال فرضی: محاسبه مواد بر اساس ابعاد در تولید سفارشی

در کابینت، درب، پنجره یا سازه فلزی، فهرست مواد ثابت نیست و از روی ابعاد هر سفارش حساب می‌شود. فرض کنید مشتری یک کابینت بالا به عرض ۹۰ و ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر سفارش داده است. نرم‌افزار باید از روی فرمول‌هایی که خودتان تعریف می‌کنید، قطعه‌ها و مواد را دربیاورد:

قطعهفرمولنتیجه برای ۹۰ × ۷۰
بدنه کناری (۲ عدد)ارتفاع × عمق ثابت ۳۲دو قطعه ۷۰ × ۳۲
سقف و کف(عرض − دو ضخامت ورق) × ۳۲دو قطعه ۸۶٫۴ × ۳۲
درب (۲ لنگه)(عرض ÷ ۲ − درز) × (ارتفاع − درز)دو قطعه حدود ۴۴٫۷ × ۶۹٫۶
نوار لبهجمع محیط لبه‌های دیده‌شده × ضریب ضایعاتحدود ۸ متر
لولابر اساس ارتفاع درب۴ عدد

این یک مثال فرضی است و عددها برای نشان دادن روش است. نرم‌افزارهای آماده معمولاً این نوع فرمول را ندارند یا محدود دارند و یکی از دلیل‌های رایج ساخت نسخه اختصاصی همین است. اگر این فرمول‌ها را دارید، اول آن‌ها را روی کاغذ یا اکسل بنویسید و با چند سفارش واقعی امتحان کنید؛ ساختن نرم‌افزار روی فرمول امتحان‌نشده یعنی دوباره‌کاری.

مراحل ساخت و زمان استاندارد

بعد از فهرست مواد، باید معلوم باشد هر محصول از کدام ایستگاه‌ها و به چه ترتیبی رد می‌شود و هر مرحله معمولاً چقدر طول می‌کشد. بدون زمان استاندارد نه OEE درست حساب می‌شود و نه برنامه‌ریزی ظرفیت. یک نمونه ساده برای همان میز:

مرحلهایستگاهزمان آماده‌سازیزمان هر عدد
برش ورقدستگاه برش۱۵ دقیقه برای هر سری۶ دقیقه
لبه‌چسبانیدستگاه لبه۱۰ دقیقه۸ دقیقه
سوراخ‌کاریدریل چندکاره۱۰ دقیقه۴ دقیقه
مونتاژ و بسته‌بندیمیز مونتاژبدون آماده‌سازی۱۲ دقیقه

زمان آماده‌سازی را جدا از زمان هر عدد نگه دارید. وقتی سری‌ها کوچک می‌شوند، همین زمان آماده‌سازی است که ظرفیت را می‌خورد. عددهای این جدول هم فرضی است؛ زمان‌های خودتان را از چند هفته ثبت واقعی دربیاورید، نه از حدس.

ثبت داده پای خط؛ جایی که بیشتر پروژه‌ها شکست می‌خورند

هیچ گزارشی از داده‌ای که ثبت نشده بهتر نمی‌شود. بیشتر نرم‌افزارهای تولید نه به خاطر کمبود امکانات، بلکه به خاطر سخت بودن ثبت شکست می‌خورند. سرشیفتی که باید آخر شیفت ده دقیقه پشت کامپیوتر بنشیند و فرم شلوغ پر کند، بعد از دو هفته یا ثبت نمی‌کند یا عدد تقریبی می‌زند.

چند کار که ثبت را واقعی می‌کند:

  • تبلت یا موبایل کنار ایستگاه: به جای کامپیوتر دفتر، صفحه ساده با دکمه‌های بزرگ کنار خط.
  • کد QR روی برگه دستور تولید: اپراتور با اسکن، دستور درست را باز می‌کند و لازم نیست شماره تایپ کند.
  • فهرست ثابت دلایل توقف: مثل خرابی دستگاه، نبود مواد، تعویض قالب، منتظر کیفیت، نبود اپراتور. با یک لمس انتخاب شود، نه با تایپ.
  • ثبت هر رکورد زیر نیم دقیقه: اگر ثبت یک توقف بیشتر از این وقت بگیرد، فرم را ساده‌تر کنید.
  • کار کردن با اینترنت ضعیف: در بسیاری از سوله‌ها آنتن و وای‌فای ضعیف است؛ برنامه باید داده را نگه دارد و بعد بفرستد.
  • بازخورد فوری: اپراتور ببیند امروز چقدر تولید کرده و به هدف شیفت چقدر مانده. وقتی ثبت برای خودش هم فایده دارد، جدی‌تر انجامش می‌دهد.

اتصال مستقیم به دستگاه‌ها دقیق‌ترین راه است، ولی برای بیشتر کارخانه‌های کوچک و متوسط فاز اول نیست. اول با ثبت دستی ساده شروع کنید، چند ماه داده جمع کنید و بعد ببینید کدام دستگاه‌ها ارزش اتصال خودکار دارند.

مسیر یک دستور تولید در نرم افزار مدیریت تولید از سفارش تا تحویل به انبار
یک دستور تولید از سفارش شروع می‌شود و با تحویل به انبار و ثبت هزینه بسته می‌شود.

کد دلایل توقف را از اول درست بچینید

اگر فهرست دلایل توقف خیلی کلی باشد، گزارش به درد نمی‌خورد. اگر خیلی ریز باشد، اپراتور اولین گزینه را می‌زند. معمولاً ده تا پانزده دلیل در دو گروه کافی است:

دلیل توقفبرنامه‌ریزی‌شده یا نهمعمولاً کار کدام واحد است
تعویض قالب یا تنظیم دستگاهبرنامه‌ریزی‌شدهتولید
سرویس دوره‌ایبرنامه‌ریزی‌شدهنگهداری و تعمیرات
استراحت و نماز و ناهاربرنامه‌ریزی‌شدهتولید
قطع برق طبق برنامهبرنامه‌ریزی‌شدهبیرون از کارخانه
خرابی مکانیکی یا برقیبرنامه‌ریزی‌نشدهنگهداری و تعمیرات
نبود مواد یا قطعهبرنامه‌ریزی‌نشدهانبار و خرید
منتظر تأیید کیفیتبرنامه‌ریزی‌نشدهکنترل کیفیت
نبود اپراتوربرنامه‌ریزی‌نشدهمنابع انسانی و سرپرست
قطع برق بدون اطلاع قبلیبرنامه‌ریزی‌نشدهبیرون از کارخانه
سایر (با توضیح اجباری)برنامه‌ریزی‌نشدهبررسی هفتگی

اگر «سایر» بیشتر از حدود یک‌دهم توقف‌ها شد، فهرست را بازبینی کنید. ستون سوم هم مهم است: وقتی معلوم باشد هر توقف کار کدام واحد است، جلسه هفتگی به جای دعوا، دنبال راه‌حل می‌رود. اگر بیشتر توقف‌ها خرابی است، ثبت خرابی باید مستقیم به درخواست تعمیر در نرم افزار نگهداری و تعمیرات تبدیل شود.

با چه دستگاهی پای خط ثبت کنیم؟

روشمزیتمحدودیتمناسب برای
فرم کاغذی که سرشیفت آخر شیفت وارد می‌کندبدون هزینه سخت‌افزاردیر و تقریبی؛ دو بار کارفقط ماه‌های اول یا خط‌های کم‌اهمیت
یک کامپیوتر یا کیوسک برای چند ایستگاهارزان، یک نقطه ثبتاپراتور باید از ایستگاه دور شودسالن‌های کوچک
تبلت مقاوم کنار هر ایستگاهثبت لحظه‌ای، دکمه بزرگهزینه تبلت، قاب و شبکهایستگاه‌های اصلی و پرتوقف
موبایل سرشیفتبدون خرید دستگاه تازهبه گوشی شخصی و اینترنت وابسته استسرپرست‌هایی که بین چند ایستگاه می‌چرخند
اتصال مستقیم به دستگاهشمارش و توقف بدون دخالت آدمهزینه و کار فنی بیشتر؛ دلیل توقف را هنوز آدم باید بزنددستگاه‌های گران و پرکار، بعد از جا افتادن ثبت دستی

برای بیشتر کارخانه‌های کوچک و متوسط، نسخه وب که روی تبلت و موبایل مثل اپ باز شود کافی است و لازم نیست اپ جدا برای اندروید و آیفون بسازید. فرقش را در ساخت PWA و اپلیکیشن موبایل یا PWA توضیح داده‌ایم.

برنامه‌ریزی با روزهای قطع برق در ۱۴۰۵

قطع برق صنایع در تابستان چند سال است که بخشی از واقعیت تولید شده و ۱۴۰۵ هم استثنا نبود. طبق اطلاعیه برق استان تهران، برنامه مدیریت بار شهرک‌های صنعتی از ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ یک روز در هفته از ساعت ۸ تا ۲۴ اجرا شد و روزش برای هر شهرک و فیدر فرق داشت. در ۳۱ تیر ۱۴۰۵ هم در جلسه‌ای به ریاست رئیس‌جمهور تصمیم گرفته شد محدودیت شهرک‌های صنعتی از دو روز به یک روز در هفته کم شود و برای کار در روز جمعه سازوکار تعریف شود. در همان روزها رئیس شورای هماهنگی شهرک‌های صنعتی گفت در بعضی شهرک‌های خصوصی قطعی هنوز دو تا سه روز در هفته است.

نتیجه برای نرم‌افزار تولید ساده است:

  • تقویم کاری باید روزهای قطع برق را مثل تعطیلی بپذیرد تا برنامه تولید و موعد تحویل روی روز بی‌برق نیفتد.
  • قطع برق طبق برنامه و قطع برق ناگهانی دو دلیل توقف جدا باشند. اولی در محاسبه دسترس‌پذیری از زمان برنامه‌ریزی‌شده کم می‌شود، دومی نه.
  • اگر شیفت را به شب یا جمعه منتقل می‌کنید، نرم‌افزار حضور و غیاب و حقوق هم باید این را بداند؛ اضافه‌کار و نوبت‌کاری قاعده خودش را دارد.
  • بعد از هر قطعی، مواد نیمه‌کاره یا خراب‌شده را جدا ثبت کنید تا خسارت واقعی معلوم شود.

برنامه دقیق روز و ساعت را از شرکت شهرک یا اداره برق منطقه خودتان بگیرید؛ این برنامه ممکن است در هر فصل عوض شود. برای اتصال شیفت‌ها به حضور و غیاب، نرم افزار حضور و غیاب اختصاصی را ببینید.

مثال فرضی: فرم پایان شیفت یک ایستگاه

اگر هنوز ثبت لحظه‌ای ندارید، دست‌کم فرم پایان شیفت را کوتاه کنید. یک فرم خوب برای یک ایستگاه پرس می‌تواند فقط این‌ها را بپرسد: شماره دستور تولید (با اسکن)، تعداد سالم، تعداد معیوب با دلیل از فهرست، توقف‌ها با شروع، پایان و دلیل، قالب استفاده‌شده و یک خط توضیح آزاد. این یک مثال فرضی است، ولی قاعده‌اش کلی است: هر فیلدی که هیچ گزارشی از آن استفاده نمی‌کند، حذف شود.

مسیر یک دستور تولید در نرم‌افزار

قبل از انتخاب یا سفارش نرم‌افزار، یک دستور تولید واقعی را از اول تا آخر روی کاغذ بیاورید. جدول زیر یک مسیر رایج است:

مرحلهچه کسیچه چیزی ثبت می‌شوداشتباه رایج
۱. ثبت سفارش یا نیاز انبارفروش یا برنامه‌ریزیمحصول، تعداد، موعد تحویل، مشتریسفارش تلفنی بدون ثبت که بعداً فراموش می‌شود
۲. بررسی موادخودکار، تأیید برنامه‌ریزمواد لازم طبق فهرست مواد و کمبودهافهرست مواد قدیمی که با واقعیت فرق دارد
۳. صدور دستور تولیدبرنامه‌ریزشماره دستور، خط، تاریخ شروع و پایان برنامهچند دستور برای یک سفارش بدون ارتباط با هم
۴. برداشت مواد از انبارانباردارمقدار واقعی خارج‌شده برای این دستوربرداشت کلی برای کل روز، بدون تفکیک دستور
۵. اجرا و ثبت شیفتسرشیفت یا اپراتورتعداد سالم و معیوب، توقف‌ها و دلیلشانثبت آخر هفته از حافظه
۶. کنترل کیفیت و تحویل به انبارکیفیت و انبارنتیجه بازرسی، تعداد تحویلی، شماره بچتحویل بدون ثبت شماره بچ
۷. بستن دستوربرنامه‌ریز یا مالیمصرف واقعی در برابر استاندارد، هزینه نهاییدستورهایی که هیچ‌وقت بسته نمی‌شوند

وضعیت‌های دستور تولید

اگر وضعیت‌ها روشن نباشد، فروش و تولید هر روز سر اینکه سفارش کجاست با هم حرف می‌زنند. یک مجموعه رایج:

وضعیتیعنی چهچه کسی تغییرش می‌دهد
پیش‌نویسدستور ساخته شده ولی هنوز تأیید نشدهبرنامه‌ریز
منتظر موادتأیید شده ولی بخشی از مواد کم استخودکار از روی موجودی
آزاد شدهمواد آماده است و خط می‌تواند شروع کندبرنامه‌ریز
در حال تولیداولین ثبت تولید انجام شدهخودکار با اولین ثبت
متوقفکار به دلیلی ایستاده استسرشیفت، با دلیل
منتظر کیفیتتولید تمام شده و منتظر بازرسی استخودکار
تحویل انبارتعداد سالم به انبار رفته استانباردار
بسته شدهمصرف و هزینه نهایی ثبت شده استبرنامه‌ریز یا مالی

دستور لغوشده را پاک نکنید؛ با دلیل لغو نگهش دارید. اگر بعداً بخواهید بفهمید چرا تحویل‌ها عقب افتاده، همین سابقه به کار می‌آید.

تولید ناقص، دوباره‌کاری و تقسیم دستور

  • تحویل مرحله‌ای: اگر از ۵۰۰ عدد، ۳۰۰ عدد امروز آماده شد، نرم‌افزار باید تحویل ناقص به انبار را بپذیرد و دستور باز بماند.
  • دوباره‌کاری: قطعه معیوبی که قابل اصلاح است نه سالم است نه ضایعات. وضعیت جدا و هزینه جدا لازم دارد، وگرنه نرخ ضایعات کمتر از واقع نشان داده می‌شود.
  • تقسیم دستور: وقتی یک دستور بزرگ بین دو خط یا دو شیفت تقسیم می‌شود، هر بخش باید به دستور اصلی وصل بماند تا گزارش سفارش کامل باشد.
  • مصرف بیشتر از برنامه: برداشت اضافه از انبار باید با دلیل ثبت شود؛ این همان جایی است که نشت مواد پیدا می‌شود.

مراحلی که بیرون از کارخانه انجام می‌شود

خیلی از تولیدی‌ها بخشی از کار را به کارگاه دیگری می‌دهند: آبکاری، رنگ کوره‌ای، دوخت، چاپ یا ماشین‌کاری. اگر نرم‌افزار این را نبیند، سفارش وسط راه گم می‌شود. چیزهایی که باید ثبت شود: چه قطعه‌ای و چه مقدار به کدام کارگاه رفت، کی باید برگردد، چقدر سالم برگشت و هزینه کارمزد هر عدد. در عمل این بخش به خرید و قرارداد هم وصل است؛ نرم افزار مدیریت خرید و تدارکات و نرم افزار مدیریت قرارداد همین دو طرف را توضیح داده‌اند.

مثال فرضی: ردیابی یک بچ معیوب

فرض کنید یک کارخانه سس، شکایتی درباره طعم یک بطری با شماره بچ مشخص دریافت می‌کند. اگر ثبت‌ها درست باشد، نرم‌افزار باید در چند دقیقه این جدول را بدهد:

سؤالجهت ردیابیجواب از کجا می‌آید
این بچ در کدام روز، شیفت و خط تولید شد؟رو به عقبثبت تولید شیفت
از کدام محموله سرکه و رب استفاده شد؟رو به عقببرداشت مواد برای همان دستور
نتیجه آزمایش کیفیت این بچ چه بود؟همان بچثبت کنترل کیفیت
همان محموله سرکه در کدام بچ‌های دیگر مصرف شد؟رو به جلوبرداشت مواد همه دستورها
آن بچ‌ها به کدام مشتری‌ها فروخته شد؟رو به جلوفروش و حواله خروج انبار

این یک مثال فرضی است. نکته‌اش این است که ردیابی فقط وقتی کار می‌کند که برداشت مواد برای هر دستور جدا ثبت شود، نه کلی برای کل روز. برای انبار و تاریخ انقضا نرم افزار انبارداری اختصاصی و برای اتصال سریال محصول به گارانتی سامانه گارانتی آنلاین را ببینید.

شاخص‌های تولید که باید از نرم‌افزار بگیرید

داشبورد پر از نمودار به درد نمی‌خورد اگر فرمول پشت عددها روشن نباشد. این شش شاخص برای بیشتر تولیدی‌ها کافی است:

شاخصفرمول سادهبه چه دردی می‌خورد
اثربخشی کلی تجهیزات (OEE)دسترس‌پذیری × عملکرد × کیفیتنشان می‌دهد خط از ظرفیت واقعی‌اش چقدر استفاده کرده
دسترس‌پذیریزمان کار واقعی ÷ زمان برنامه‌ریزی‌شدهسهم توقف‌ها را جدا می‌کند
نرخ ضایعاتتعداد معیوب ÷ کل تولیدروند کیفیت هر محصول و هر شیفت
تحویل به‌موقعدستورهای بسته‌شده تا موعد ÷ کل دستورهاقول تحویل به مشتری چقدر واقعی است
انحراف مصرف مواد(مصرف واقعی − مصرف استاندارد) ÷ مصرف استانداردنشت مواد، ضایعات پنهان یا فهرست مواد غلط
بهای تمام‌شده واحد(مواد + دستمزد مستقیم + سهم سربار) ÷ تعداد سالمپایه قیمت‌گذاری و تصمیم درباره محصولات کم‌سود

یک مثال فرضی برای فهم OEE: اگر خط ۸ ساعت برنامه داشته و ۶ ساعت کار کرده، دسترس‌پذیری ۷۵ درصد است. اگر در همان ۶ ساعت ۹۰ درصد سرعت استاندارد را داشته و ۹۵ درصد محصولات سالم بوده‌اند، OEE حدود ۶۴ درصد می‌شود. این عدد به‌تنهایی خوب یا بد نیست؛ مهم روند آن و این است که بدانید بیشترین افت از کدام جزء است. برای چیدن این شاخص‌ها در یک صفحه، مطلب ساخت داشبورد مدیریتی اختصاصی را ببینید.

مثال فرضی: OEE سه شیفت یک خط

عدد OEE وقتی مفید است که آن را به سه جزءش بشکنید. فرض کنید یک خط در سه شیفت هشت‌ساعته کار می‌کند و زمان برنامه‌ریزی‌شده هر شیفت ۴۸۰ دقیقه است. این یک مثال فرضی است:

شیفتزمان کار واقعیدسترس‌پذیریعملکردکیفیتOEE
صبح۴۲۰ دقیقه۸۷٫۵ درصد۹۲ درصد۹۷ درصدحدود ۷۸ درصد
عصر۳۹۰ دقیقهحدود ۸۱ درصد۸۵ درصد۹۶ درصدحدود ۶۶ درصد
شب۳۳۰ دقیقهحدود ۶۹ درصد۹۰ درصد۹۰ درصدحدود ۵۶ درصد

برداشت از این جدول: مشکل شیفت شب سرعت نیست؛ توقف و کیفیت است. شاید تعمیرکار در شب نیست و خرابی‌ها تا صبح می‌ماند، یا تنظیم دستگاه را کسی انجام می‌دهد که تجربه کمتری دارد. بدون این شکستن، فقط می‌دیدید «OEE کارخانه حدود ۶۷ درصد است» و نمی‌دانستید از کجا شروع کنید.

مثال فرضی: انحراف مصرف مواد

فرض کنید یک دستور ۱۰۰۰ عددی ظرف پلاستیکی بسته شده و نرم‌افزار مصرف واقعی را با فهرست مواد مقایسه می‌کند:

مادهمصرف استاندارد با ضایعات مجازمصرف واقعیانحرافکار بعدی
گرانول پلی‌پروپیلن۲۵۷٫۵ کیلو۲۸۱ کیلوحدود ۹ درصد بیشترتنظیم دستگاه و قطعه‌های راه‌اندازی را بررسی کنید
مستربچ رنگ۵ کیلو۵٫۱ کیلوحدود ۲ درصدعادی
کارتن بسته‌بندی۵۰ عدد۵۲ عدد۴ درصدکارتن‌های خراب را جدا ثبت کنید

عدد انحراف مجاز را خودتان بعد از چند ماه تعیین کنید. کار نرم‌افزار این است که هر دستور بسته‌شده را خودش مقایسه کند و فقط موارد غیرعادی را جلوی چشم بیاورد. این هم مثال فرضی است.

عددهایی که در جلسه ماهانه تولید ببینید

عددچرا
OEE هر خط با سه جزءشبفهمید افت از توقف است، سرعت یا کیفیت
سه دلیل اول توقف بر حسب دقیقههمیشه از بزرگ‌ترین دلیل شروع کنید
نرخ ضایعات و دوباره‌کاری هر محصولمحصولی که مدام ضایعات بالا دارد، شاید فهرست مواد یا روش ساختش ایراد دارد
درصد تحویل به‌موقعقولی که فروش به مشتری می‌دهد چقدر واقعی است
پنج ماده با بیشترین انحراف مصرفجای نشت مواد یا فهرست مواد غلط
تغییر بهای تمام‌شده ده محصول اصلی نسبت به ماه قبلقیمت فروش را به‌موقع به‌روز کنید
دستورهای باز و عقب‌افتادهدستورهایی که هیچ‌وقت بسته نمی‌شوند گزارش هزینه را خراب می‌کنند

اگر داشبورد فروش هم دارید، این دو را کنار هم ببینید. شاخص‌های فروش را در داشبورد فروش توضیح داده‌ایم.

بهای تمام‌شده؛ چرا عدد نرم‌افزار با حسابداری فرق می‌کند؟

یکی از دلایل اصلی خرید نرم افزار تولید، رسیدن به بهای تمام‌شده دقیق است. ولی این عدد فقط به اندازه داده‌هایش دقیق است. سه نکته را از اول روشن کنید:

  • قیمت مواد: آخرین قیمت خرید، میانگین موجودی یا قیمت روز؟ با تورم فعلی، این سه می‌توانند فاصله زیادی داشته باشند. برای قیمت‌گذاری فروش معمولاً قیمت روز یا آخرین خرید مفیدتر است و حسابداری معمولاً با روش خودش کار می‌کند.
  • دستمزد: بر اساس زمان ثبت‌شده هر دستور یا تقسیم کل حقوق ماه بر تولید؟ اولی دقیق‌تر است ولی به ثبت درست زمان وابسته است.
  • سربار: برق، اجاره، استهلاک و دستمزد غیرمستقیم با چه مبنایی بین محصولات تقسیم شود؟ این را با حسابدار یا مشاور مالی خود تعیین کنید، نه با برنامه‌نویس.

اگر می‌خواهید عدد تولید با دفاتر حسابداری هم‌خوان باشد، نرم‌افزار تولید باید به نرم‌افزار حسابداری وصل شود. روش‌ها و هزینه این اتصال را در مطلب اتصال به نرم‌افزار حسابداری توضیح داده‌ایم.

قیمت مواد را با کدام روش حساب کنیم؟

با تورم فعلی، روش قیمت‌گذاری مواد می‌تواند بهای تمام‌شده را چند ده درصد جابه‌جا کند. فرض کنید گرانول را سه ماه پیش کیلویی ۱۰۰ هزار تومان خریده‌اید، میانگین موجودی انبار ۱۱۵ هزار تومان است و قیمت امروز بازار ۱۴۰ هزار تومان. عددها فرضی است، ولی فاصله‌ها برای خیلی از مواد آشناست:

روشقیمت هر کیلو در این مثالبه چه دردی می‌خوردخطرش
آخرین قیمت خرید۱۰۰ هزار تومانساده و قابل پیگیریاگر خرید تازه نداشته باشید، عدد قدیمی می‌ماند
میانگین موزون موجودی۱۱۵ هزار تومانهم‌خوان با بیشتر دفاتر حسابداریبرای قیمت‌گذاری فروش معمولاً از واقعیت عقب است
قیمت جایگزینی (قیمت امروز)۱۴۰ هزار تومانبرای تعیین قیمت فروش واقع‌بینانه‌تر استباید کسی قیمت روز را منظم وارد کند

خیلی از تولیدی‌ها دو عدد را کنار هم نگه می‌دارند: یکی برای دفاتر و یکی برای قیمت‌گذاری. نرم‌افزار خوب هر دو را با روشن بودن مبنا نشان می‌دهد. این تصمیم را با حسابدارتان بگیرید.

مثال فرضی: بهای تمام‌شده یک دستور تولید

فرض کنید یک دستور ۲۰۰۰ عددی در دو روز با شش کارگر انجام شده و ۱۹۲۰ عدد سالم تحویل انبار شده است. برای دستمزد فرض کرده‌ایم هزینه کامل هر کارگر برای کارفرما حدود ۳۲ میلیون تومان در ماه است. مبنای این فرض حداقل مزد ۱۴۰۵ است که شورای عالی کار روزانه ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین کرده (حدود ۱۶٫۶ میلیون تومان پایه ماهانه)، به‌اضافه بن، کمک‌هزینه مسکن، سهم بیمه کارفرما، عیدی و سنوات. دستمزد واقعی کارگاه شما احتمالاً فرق دارد. این یک مثال فرضی است:

جزء هزینهمحاسبهمبلغ
مواد مستقیم۲۰۰۰ عدد × حدود ۳۸ هزار تومان با قیمت جایگزینیحدود ۷۶ میلیون تومان
دستمزد مستقیم۶ نفر × ۲ روز × حدود ۱٫۳ میلیون تومان در روزحدود ۱۶ میلیون تومان
سربارسهم برق، اجاره، استهلاک و سرپرستی بر اساس ساعت کار دستگاهحدود ۱۴ میلیون تومان
جمعحدود ۱۰۶ میلیون تومان
بهای تمام‌شده هر عدد سالم۱۰۶ میلیون ÷ ۱۹۲۰حدود ۵۵ هزار تومان

اگر جمع را بر ۲۰۰۰ تقسیم می‌کردید، حدود ۵۳ هزار تومان درمی‌آمد و هزینه ضایعات در قیمت گم می‌شد. فاصله کم به نظر می‌رسد، ولی روی فروش یک سال، همین دو هزار تومان می‌تواند کل سود یک محصول باشد. محاسبه دقیق حقوق و بیمه را در نرم افزار حقوق و دستمزد توضیح داده‌ایم و اگر محصولتان را با صورتحساب الکترونیکی می‌فروشید، اتصال به سامانه مودیان را هم ببینید.

نرم افزار مدیریت تولید آماده یا اختصاصی؟

هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست. این جدول را با وضعیت خودتان پر کنید:

معیارنرم‌افزار آماده یا ماژول ابرینرم‌افزار تولید اختصاصی
هزینه شروعکم؛ اشتراک ماهانه یا لایسنسبیشتر؛ هزینه طراحی و ساخت
زمان شروعچند روز تا چند هفتهحدود ۲ تا ۴ ماه برای فاز اول
تطبیق با روال شماشما باید با روال نرم‌افزار کنار بیاییدنرم‌افزار با روال شما ساخته می‌شود
فرم ثبت پای خطمعمولاً عمومی و گاهی شلوغدقیقاً به اندازه نیاز هر ایستگاه
اتصال به سیستم‌های فعلیمحدود به اتصال‌های آمادهبه انبار، حسابداری، سایت و سفارش‌گیری فعلی
تولید سفارشی و ابعاد متغیراغلب سخت یا ناقصقابل طراحی، مثلاً محاسبه مواد بر اساس ابعاد
مالکیت داده و کدداده نزد ارائه‌دهنده؛ کد متعلق به اوداده و کد طبق قرارداد متعلق به شما
هزینه بلندمدتبا افزایش کاربر و ماژول بالا می‌رودپشتیبانی و توسعه سالانه

آماده انتخاب کنید اگر: محصولات شما ثابت و استاندارد است، تولید انبوه دارید، روال خاصی ندارید و هنوز نمی‌دانید دقیقاً چه گزارش‌هایی می‌خواهید. یک ماه آزمایش واقعی با داده خودتان، بهترین راه سنجیدن است.

اختصاصی بسازید اگر: سفارشی تولید می‌کنید، محاسبه مواد شما به ابعاد یا فرمول وابسته است، نرم‌افزارهای آماده را امتحان کرده‌اید و کارکنان کنارشان گذاشته‌اند، یا نرم‌افزار باید با انبار و فروش و سایت یکی شود. اگر انبار شما هم مشکل دارد، مطلب نرم افزار انبارداری اختصاصی را هم بخوانید، چون این دو معمولاً با هم طراحی می‌شوند.

انتخاب بین نرم افزار مدیریت تولید آماده، ERP و اختصاصی بر اساس نوع تولید
نوع تولید و روال کار شما راه درست را تعیین می‌کند، نه طول فهرست امکانات.

در جلسه دمو این‌ها را بخواهید

دموی آماده فروشنده همیشه خوب پیش می‌رود. به جای تماشا، این کارها را با داده خودتان بخواهید:

درخواستچرا مهم است
یکی از محصولات واقعی‌تان را با فهرست مواد کامل همان‌جا تعریف کنندمی‌فهمید تعریف محصول چقدر وقت می‌برد
یک دستور تولید را از سفارش تا تحویل انبار جلو ببرندهمه وضعیت‌ها و جاهای خالی دیده می‌شود
ثبت یک توقف را روی تبلت به خود سرشیفت‌تان بدهندسادگی ثبت را کسی بسنجد که هر روز با آن کار می‌کند
تحویل ناقص و دوباره‌کاری را نشان دهندخیلی از نرم‌افزارها فقط حالت ساده را دارند
اگر سفارشی تولید می‌کنید، محاسبه مواد از روی ابعاد را امتحان کنیدیکی از شرط‌های ردکننده رایج
ردیابی یک بچ را رو به عقب و رو به جلو نشان دهندبرای غذایی و آرایشی ضروری است
خروجی کامل داده را به اکسل بگیرندروزی که بخواهید نرم‌افزار را عوض کنید به آن نیاز دارید
بپرسید اتصال به نرم‌افزار حسابداری فعلی‌تان چطور و با چه هزینه‌ای استاین هزینه معمولاً در پیش‌فاکتور اول نیست

اگر می‌خواهید قبل از دمو یا قبل از سفارش ساخت، کسی نیازتان را مستقل بررسی کند، مشاوره فنی قبل از ساخت نرم‌افزار همین کار است.

نرم‌افزار تولید به چه سیستم‌هایی وصل می‌شود؟

سیستمچه چیزی رد و بدل می‌شودمطلب مرتبط
انبارموجودی مواد، برداشت برای دستور، تحویل محصولنرم افزار انبارداری
حسابداریهزینه مواد، دستمزد و سربار؛ ارزش موجودیاتصال به حسابداری
خریدکمبود مواد به درخواست خرید تبدیل شودخرید و تدارکات
فروش و سفارش‌گیریسفارش مشتری به دستور تولید، موعد تحویل به فروشسفارش‌گیری عمده B2B، پیش‌فاکتور آنلاین
نگهداری و تعمیراتتوقف خرابی به درخواست تعمیر، برنامه سرویس به برنامه تولیدنرم افزار نت
حضور و غیاب و حقوقساعت کار هر نفر برای دستمزد مستقیم و اضافه‌کارحضور و غیاب، حقوق و دستمزد
گارانتی و خدمات پس از فروششماره سریال و تاریخ تولیدسامانه گارانتی
پورتال مشتریمشتری عمده وضعیت سفارشش را خودش ببیندپورتال مشتریان
اکسل و فایل‌های قدیمیورود اولیه محصولات و فهرست موادانتقال داده از اکسل

همه این اتصال‌ها را در فاز اول نخواهید. معمولاً انبار اول است، بعد حسابداری، بعد بقیه. هر اتصال جدا تست و هزینه دارد.

نقش‌ها و دسترسی‌ها

نقشچه چیزی می‌بیندچه چیزی ثبت می‌کندچه چیزی نباید بتواند
اپراتوردستورهای ایستگاه خودش و هدف شیفتتولید، معیوب، توقفویرایش ثبت‌های شیفت‌های قبل
سرشیفتهمه ایستگاه‌های شیفتاصلاح ثبت‌های شیفت خودش با دلیلتغییر فهرست مواد
برنامه‌ریز تولیدهمه دستورها و موجودی موادصدور، آزادسازی و بستن دستورتغییر قیمت‌ها
کنترل کیفیتدستورهای منتظر بازرسی و سابقه بچ‌هانتیجه بازرسی و تصمیم درباره معیوبتغییر تعداد تولید
انبارداردرخواست‌های برداشت و تحویلخروج مواد و ورود محصولبستن دستور تولید
مالی و مدیریتهزینه‌ها و گزارش‌هانرخ دستمزد و سربار، روش قیمت موادحذف سابقه ثبت‌ها

هیچ ثبتی پاک نشود؛ اصلاح با دلیل و نام اصلاح‌کننده ثبت شود. این هم جلوی دستکاری را می‌گیرد و هم بعداً جلوی بحث را. درباره طراحی دسترسی‌ها در طراحی پنل مدیریت اختصاصی بیشتر نوشته‌ایم.

روی سرور کارخانه یا ابری؟

معیارسرور داخل کارخانهسرور ابری داخل ایران
وابستگی به اینترنتداخل کارخانه بدون اینترنت هم کار می‌کندبا قطع اینترنت کارخانه، ثبت باید آفلاین بماند و بعد ارسال شود
قطع برقسرور به برق اضطراری و یو‌پی‌اس نیاز داردسرور روشن می‌ماند، ولی تبلت‌ها و شبکه سالن نه
دسترسی دفتر مرکزی و مدیربه شبکه امن یا VPN نیاز دارداز هر جا با رمز و سطح دسترسی
نگهداری و پشتیبان‌گیریبا تیم فنی خودتانبخشی با ارائه‌دهنده سرور؛ آزمایش بازیابی همچنان با شما
هزینهخرید سرور و نگهداریاجاره ماهانه

در هر دو حالت، رمز قوی، دسترسی محدود و بکاپ بیرون از همان سرور لازم است. چک‌لیست کامل را در چک‌لیست امنیت، انتخاب سرور را در هاست و سرور در ایران و کار ساعت اول بعد از نفوذ را در سایت هک شده چه کنیم آورده‌ایم.

هشدارها را کم و دقیق نگه دارید

چند هشدار به درد می‌خورد: توقف بیش از زمان مشخص روی یک ایستگاه، کمبود مواد برای دستورهای هفته بعد، دستوری که به موعد تحویل نزدیک است و هنوز شروع نشده، و ضایعات بیش از حد مجاز در یک شیفت. هشدارها را از طریق پیامک یا پیام‌رسانی بفرستید که مدیرانتان واقعاً باز می‌کنند. روش‌ها را در اتوماسیون پیامک، ربات تلگرام و ربات بله گفته‌ایم. اگر روز اول همه هشدارها روشن شود، بعد از یک هفته کسی آن‌ها را نمی‌خواند.

هزینه نرم افزار مدیریت تولید در ۱۴۰۵

قیمت‌هایی که در بازار دیدیم

قیمت‌ها در بازار ایران پراکنده است و خیلی از شرکت‌ها قیمت را فقط بعد از جلسه اعلام می‌کنند. در مهر ۱۴۰۵ قیمت‌هایی را که چند ارائه‌دهنده به‌صورت عمومی منتشر کرده بودند بررسی کردیم. اسم نمی‌بریم، چون قیمت‌ها زود عوض می‌شوند و قصد معرفی محصول خاصی را نداریم. این عددها قیمت بازار است، نه برآورد ما:

نوعقیمت‌هایی که دیدیمنکته
نرم‌افزار تولید ابری با اشتراکحدود ۶۵۰ تا ۹۸۰ هزار تومان برای هر کاربر در ماه، به‌اضافه مالیات بر ارزش افزودهبا تعداد کاربر زیاد می‌شود؛ اتصال به دستگاه و API معمولاً فقط در پلن بالاتر
نرم‌افزار آماده با لایسنس یک‌بارهحدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان برای ۱۰ تا ۱۰۰ کاربر در یک محصول؛ بعضی نسخه‌های پایه حدود ۱۲ میلیونبپرسید سفارشی‌سازی و به‌روزرسانی سال‌های بعد چقدر است
ماژول تولید نرم‌افزارهای حسابداری و مالی رایجطبق فهرست قیمت یک نماینده فروش در اردیبهشت ۱۴۰۵: سیستم تولید حدود ۵۵ میلیون، تولید چندمرحله‌ای و برنامه‌ریزی حدود ۳۰ میلیون و نصب حدود ۴ میلیون تومان برای هر کامپیوترمعمولاً به ماژول انبار و حسابداری همان مجموعه هم نیاز دارد
نرم‌افزار پایش و کنترل خطاز نسخه محدود حدود یک میلیون تومان در سال برای یک یا دو خط تا نسخه پایه با پیش‌پرداخت حدود ۵ میلیونبیشتر ثبت توقف و تولید است؛ فهرست مواد و هزینه را بپرسید
سامانه اجرای تولید سازمانی با اتصال به PLCقیمت فقط بعد از جلسه و بازدید اعلام می‌شودبرای کارخانه‌های بزرگ؛ هزینه اتصال هر دستگاه جداست

این عددها ممکن است تا وقتی این مطلب را می‌خوانید عوض شده باشد. همیشه پیش‌فاکتور کتبی با تعداد کاربر، ماژول‌ها، نصب و پشتیبانی سال‌های بعد بگیرید و هزینه را برای سه سال حساب کنید، نه فقط سال اول.

برای نسخه اختصاصی، برآورد ما برای مهر ۱۴۰۵ این است:

سطحچه چیزی داردبرآورد ما برای مهر ۱۴۰۵زمان تقریبی
پنل سبک تولیدمحصول و فهرست مواد، دستور تولید، ثبت روزانه تولید و توقف، چند گزارش پایه۸۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان۶ تا ۱۰ هفته
فاز اول کاملموارد بالا به‌علاوه ثبت پای خط با تبلت، برداشت مواد، کنترل کیفیت، بچ، داشبورد شاخص‌ها و اتصال به انبار۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان۲ تا ۴ ماه
سامانه کاملبرنامه‌ریزی ظرفیت، بهای تمام‌شده، اتصال به حسابداری و دستگاه‌ها، چند کارخانه یا خطاز ۳۵۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان و بیشتر۴ تا ۸ ماه

این بازه‌ها برای برآورد اولیه است و عدد دقیق بعد از دیدن روال و فرم‌های فعلی شما مشخص می‌شود. برای آشنایی با روش قیمت‌گذاری پروژه‌ها صفحه تعرفه‌ها را ببینید.

هزینه‌هایی که در پیش‌فاکتور نمی‌آید

هزینهتوضیح
تبلت و نگهدارنده کنار ایستگاهچند دستگاه مقاوم با قاب و پایه؛ در محیط پرگرد و خاک عمر کوتاه‌تری دارند
شبکه سالن تولیداکسس‌پوینت و کابل‌کشی در سوله‌هایی که پوشش ندارند
سرور یا هاستسرور داخل کارخانه یا سرور ابری داخلی، به‌علاوه بکاپ
آماده‌سازی داده اولیهتعریف محصولات، فهرست مواد و ایستگاه‌ها؛ معمولاً بیشتر از انتظار وقت می‌برد
آموزش و همراهی شیفت‌هاآموزش هر شیفت جداگانه و حضور در هفته‌های اول
پشتیبانی و توسعه سالانهمعمولاً درصدی از هزینه ساخت در سال، برای رفع اشکال و تغییرات

اگر فهرست مواد و محصولاتتان الان در اکسل است، انتقال درست آن خودش یک کار جداست: ستون‌ها باید یکدست شوند، کدهای تکراری پاک شوند و چند محصول نمونه بعد از انتقال با واقعیت مقایسه شوند.

مثال فرضی: هزینه سه‌ساله برای ۱۲ و ۴۰ کاربر

فرض‌ها: اشتراک ابری حدود ۸۰۰ هزار تومان برای هر کاربر در ماه (وسط بازه‌ای که دیدیم)، لایسنس آماده شامل ماژول تولید، برنامه‌ریزی و انبار تولیدی به‌اضافه نصب و پشتیبانی سالانه، و نسخه اختصاصی فاز اول حدود ۲۵۰ میلیون تومان به‌اضافه سرور و پشتیبانی. تبلت و شبکه در هر سه راه یکسان است و حساب نشده. عددها مثال فرضی و گرد شده‌اند و تورم و مالیات در آن‌ها نیست:

جمع سه سالاشتراک ابریلایسنس آمادهنسخه اختصاصی فاز اول
۱۲ کاربر، تولید استانداردحدود ۳۴۵ میلیونحدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیونحدود ۳۶۰ میلیون (ساخت، سرور و پشتیبانی دو سال بعد)
۴۰ کاربر، چند خط و چند شیفتحدود یک میلیارد و ۱۵۰ میلیونبستگی به قیمت هر کاربر اضافه دارد؛ استعلام بگیریدحدود ۴۰۰ میلیون

نتیجه این مثال صریح است: برای یک کارگاه با ۱۲ کاربر و روال استاندارد، نرم‌افزار آماده ارزان‌تر و کم‌ریسک‌تر است و ساخت اختصاصی فقط وقتی منطقی است که روال خاص، تولید سفارشی با فرمول یا اتصال جدی به سیستم‌های دیگر داشته باشید. با زیاد شدن کاربرها، هزینه‌ای که به ازای هر نفر پرداخت می‌شود کفه را به سمت لایسنس یا نسخه اختصاصی می‌برد. عددهای خودتان را در همین جدول بگذارید. در نسخه اختصاصی دو هزینه را هم جدی بگیرید: هزینه نگهداری بعد از تحویل و پشتیبانی ماهانه.

چه چیزهایی قیمت ساخت نسخه اختصاصی را بالا می‌برد؟

عاملچرا اثر داردراه کنترل
فهرست مواد چندسطحی با نسخه و مواد جایگزینمنطق محاسبه و تست زیاد می‌خواهداگر نیمه‌ساخته ندارید، با یک‌سطحی شروع کنید
محاسبه مواد از روی ابعاد و فرمولهر خانواده محصول فرمول خودش را داردفرمول‌ها را قبل از شروع در اکسل امتحان کنید
برنامه‌ریزی خودکار ظرفیتالگوریتم و حالت‌های استثنا زیاد دارداول برنامه‌ریزی دستی با دید ظرفیت، بعد خودکار
اتصال به دستگاه‌هاهر دستگاه و کنترلر روش خودش را داردفقط برای چند دستگاه پرکار، در فاز سوم
اتصال به هر سیستم دیگرهر سیستم API و قالب داده خودش را دارداتصال‌ها را فازبندی کنید؛ انبار اول
ثبت بدون اینترنت روی تبلتهمگام‌سازی و حل تعارض داده کار زیادی داردفقط برای فرم‌های پای خط
چند کارخانه با دسترسی‌های جداهر سطح دسترسی تست و نگهداری جدا می‌خواهداز یک کارخانه شروع کنید و ساختار را آماده بگذارید

برای اینکه پیش‌فاکتورها قابل مقایسه باشند، اول یک سند نیازمندی کوتاه بنویسید و همان را به چند تیم بدهید. روش مقایسه پیشنهادها در مقایسه پیشنهاد طراحی سایت و استعلام قیمت آمده و هزینه‌های پنهان را در هزینه‌های پنهان پروژه ارزان گفته‌ایم. تصویر کلی هزینه نرم‌افزار اختصاصی هم در هزینه ساخت نرم‌افزار اختصاصی، هزینه ساخت پنل مدیریت و هزینه طراحی API هست.

مراحل راه‌اندازی در ۱۰ هفته

برای پنل سبک یا شروع فاز اول، یک برنامه معقول این است:

  1. هفته ۱ و ۲: بازدید از سالن، ثبت مسیر چند دستور تولید واقعی، جمع کردن فرم‌ها و اکسل‌های فعلی و انتخاب یک خط برای شروع.
  2. هفته ۳: تعریف دقیق فرم‌ها، فهرست دلایل توقف و شاخص‌ها با مدیر تولید و یک سرشیفت.
  3. هفته ۴ تا ۶: ساخت نسخه اول و وارد کردن محصولات و فهرست مواد همان خط.
  4. هفته ۷ و ۸: اجرای آزمایشی روی یک خط، همزمان با روش قبلی، و اصلاح فرم‌ها بر اساس بازخورد اپراتورها.
  5. هفته ۹: مقایسه عددهای نرم‌افزار با دفتر و انبار و رفع اختلاف‌ها.
  6. هفته ۱۰: کنار گذاشتن روش قبلی روی همان خط و برنامه‌ریزی برای خط‌های بعدی.

شروع با یک خط، ریسک را پایین نگه می‌دارد. اگر روی یک خط جواب نداد، روی ده خط هم جواب نمی‌دهد.

مثال فرضی: ورود اطلاعات ۳۰۰ محصول

تولیدی‌ای ۳۰۰ کد محصول دارد که فهرست موادشان در چند فایل اکسل پخش است و نصفشان سال‌هاست تولید نشده‌اند. یک مسیر معقول این است: هفته اول کد مواد اولیه یکدست می‌شود و تکراری‌ها پاک می‌شوند؛ هفته دوم فهرست مواد ۴۰ محصول پرفروش با دقت وارد و با مصرف واقعی چند دستور اخیر مقایسه می‌شود؛ بقیه محصولات فقط وقتی سفارش جدید دارند وارد می‌شوند. این یک مثال فرضی است. برای پاکسازی فایل‌ها انتقال داده از اکسل را ببینید.

اپراتورها و سرشیفت‌ها را همراه کنید

  • از روز اول یک سرشیفت باتجربه از هر شیفت را در طراحی فرم‌ها شریک کنید.
  • آموزش را کنار خط و روی همان تبلت بدهید، نه در اتاق جلسه.
  • ماه اول فقط کامل بودن ثبت را بسنجید، نه عملکرد افراد را. اگر از هفته اول با عددها بازخواست شروع شود، عددها دستکاری می‌شود.
  • نتیجه را به خود خط هم نشان دهید؛ مثلاً اینکه توقف‌های نبود مواد این ماه کمتر شده است.
  • یک نفر را به‌عنوان مسئول داده هر شیفت تعیین کنید که اگر ثبتی جا ماند، همان روز پیگیری کند.

تست‌های قبل از استفاده روزانه

چه نرم‌افزار آماده بخرید چه نسخه اختصاصی بسازید، قبل از اینکه همه خط‌ها روی نرم‌افزار بروند، این تست‌ها را با داده و آدم‌های واقعی انجام دهید:

تستچطورنتیجه درست
مسیر کامل یک دستوراز سفارش تا بستن دستورهمه وضعیت‌ها با نام و ساعت ثبت شود
کمبود مواددستوری بدهید که یکی از موادش در انبار کم استدستور در وضعیت منتظر مواد بماند و کمبود دقیق نشان داده شود
تغییر فهرست موادوسط کار فهرست مواد یک محصول را عوض کنیددستورهای قبلی با نسخه قبلی بمانند
تحویل ناقصنیمی از دستور را تحویل انبار دهیدموجودی درست شود و دستور باز بماند
دوباره‌کاریچند قطعه معیوب قابل اصلاح ثبت کنیدجدا از سالم و ضایعات شمرده شود
ثبت بدون اینترنتوای‌فای تبلت را قطع کنید، ثبت کنید، دوباره وصل کنیدداده بدون تکرار و بدون گم شدن برسد
روز قطع برق در تقویمیک روز قطع برق تعریف کنیدبرنامه و موعد تحویل دستورها جابه‌جا شود
محاسبه OEEیک شیفت با عددهای مشخصبا محاسبه دستی یکی باشد
بهای تمام‌شدهیک دستور با هزینه‌های مشخصبا محاسبه حسابدار یکی باشد
دسترسی‌هاورود با نقش اپراتورفقط ایستگاه و دستورهای خودش دیده شود
خروجی اکسلخروجی کامل تولید و توقف یک ماههمه ستون‌ها و تاریخ‌ها درست باشد
پشتیبان‌گیری و بازیابیبازیابی یک نسخه پشتیبان روی سرور آزمایشیداده کامل برگردد

برای تحویل گرفتن نسخه اختصاصی، تحویل گرفتن پروژه نرم‌افزاری چک‌لیست کامل‌تری دارد.

اشتباه‌های رایج در خرید یا ساخت نرم‌افزار تولید

  • همه امکانات را در فاز اول خواستن و چند ماه بعد هنوز هیچ چیز در حال استفاده نبودن.
  • طراحی فرم‌ها فقط با مدیران، بدون نظر سرشیفت و اپراتور که باید هر روز با آن کار کنند.
  • وارد کردن فهرست مواد قدیمی و غلط، که همه گزارش‌های مصرف را بی‌اعتبار می‌کند.
  • شروع همزمان روی همه خط‌ها و همه شیفت‌ها.
  • اتصال به دستگاه‌ها قبل از اینکه ثبت دستی ساده جا افتاده باشد.
  • مشخص نکردن مالکیت داده و کد در قرارداد.
  • جدی نگرفتن اینترنت و شبکه سالن تولید.
  • انتظار عدد بهای تمام‌شده دقیق، بدون توافق قبلی درباره روش محاسبه با واحد مالی.
  • خرید نرم‌افزار تولید انبوه برای کارگاهی که بیشتر سفارشی کار می‌کند.
  • فهرست دلایل توقف خیلی کلی یا خیلی ریز، که گزارش توقف را بی‌فایده می‌کند.
  • جدا نکردن دوباره‌کاری از ضایعات.
  • برداشت مواد کلی برای کل روز، که ردیابی بچ و انحراف مصرف را غیرممکن می‌کند.
  • تعریف نکردن روزهای قطع برق در تقویم و قول تحویل روی روزی که خط خاموش است.
  • مقایسه قیمت سال اول به جای هزینه سه سال.
  • استفاده از عددهای ماه اول برای بازخواست افراد.

اگر پروژه‌ای را نیمه‌کاره تحویل گرفته‌اید یا تیم قبلی رفته است، پروژه نیمه‌کاره نرم‌افزار را ببینید.

چک‌لیست انتخاب نرم افزار مدیریت تولید

  • مشکل اصلی‌تان را در یک جمله نوشته‌اید: کمبود مواد، بی‌خبری از سفارش، توقف یا بهای تمام‌شده.
  • مسیر یک دستور تولید واقعی را از سفارش تا تحویل به انبار روی کاغذ آورده‌اید.
  • فهرست مواد محصولات اصلی را بازبینی کرده‌اید و با مصرف واقعی می‌خواند.
  • فهرست دلایل توقف را با سرشیفت‌ها نوشته‌اید.
  • مشخص کرده‌اید چه کسی، کجا و با چه دستگاهی داده وارد می‌کند.
  • پوشش اینترنت و وای‌فای سالن تولید را بررسی کرده‌اید.
  • شش شاخص اصلی و فرمولشان را تعیین کرده‌اید.
  • روش محاسبه بهای تمام‌شده را با واحد مالی توافق کرده‌اید.
  • می‌دانید نرم‌افزار باید به کدام سیستم‌ها وصل شود: انبار، حسابداری، سایت یا سفارش‌گیری.
  • یک خط را برای شروع آزمایشی انتخاب کرده‌اید.
  • برای نرم‌افزار آماده، یک ماه آزمایش با داده واقعی خودتان گرفته‌اید.
  • برای نسخه اختصاصی، مالکیت کد و داده، پشتیبانی و تحویل سورس را در قرارداد آورده‌اید.
  • بودجه سخت‌افزار، شبکه، آموزش و پشتیبانی سالانه را جدا در نظر گرفته‌اید.
  • نوع تولیدتان را مشخص کرده‌اید: برای انبار، برای سفارش یا ترکیبی.
  • شرط‌های ردکننده را قبل از دیدن دموها نوشته‌اید.
  • فهرست مواد نسخه و درصد ضایعات مجاز دارد.
  • زمان استاندارد مرحله‌های اصلی را از چند هفته ثبت واقعی درآورده‌اید.
  • روزهای قطع برق و شیفت‌ها در تقویم کاری تعریف شده است.
  • نقش‌ها و دسترسی هر نقش روی کاغذ آمده است.
  • تست‌های جدول بالا روی نسخه آزمایشی انجام شده است.

اگر در کنار نرم‌افزار داخلی، سایت معرفی محصولات یا سفارش‌گیری آنلاین هم لازم دارید، صفحه طراحی سایت و فهرست کامل خدمات پونوکد را ببینید. اگر کارگاه شما کوچک است و چند محصول ثابت دارید، صادقانه می‌گوییم که اول یک نرم‌افزار آماده را امتحان کنید؛ نسخه اختصاصی وقتی ارزش دارد که روال شما با محصول‌های بازار جور نباشد. اگر بین سایت و نرم‌افزار مردد هستید، سایت می‌خواهید یا نرم‌افزار اختصاصی را ببینید.

بندهایی که در قرارداد نسخه اختصاصی بنویسید

  • فهرست امکانات فاز اول، با معیار پذیرش هر کدام.
  • فرمول‌های محاسبه مواد، OEE و بهای تمام‌شده که باید پیاده شود، با چند مثال عددی که نتیجه باید با آن یکی باشد.
  • تحویل کد منبع، مستندات نصب و دسترسی کامل به سرور و دامنه.
  • مالکیت داده و کد بعد از تسویه.
  • مدت پشتیبانی رایگان بعد از تحویل و نرخ تغییرات بعد از آن.
  • زمان پاسخ به قطعی نرم‌افزار در شیفت‌های کاری، از جمله شیفت شب اگر دارید.
  • روش پشتیبان‌گیری و آزمایش منظم بازیابی.

نمونه بندها را در قرارداد برنامه‌نویسی پروژه‌ای و مالکیت سورس کد آورده‌ایم. اگر می‌خواهید بدانید کار را با چه کسی شروع می‌کنید، رامین اسلامی کیست را بخوانید. روش قیمت‌گذاری ما در صفحه تعرفه‌ها آمده و برای شروع گفتگو می‌توانید از فرم تماس استفاده کنید.

جمع‌بندی

نرم افزار مدیریت تولید قرار است چند سؤال روزمره را همیشه جواب‌دار نگه دارد: سفارش کجاست، چه موادی کم داریم، خط چرا خوابید و هر محصول چند تمام می‌شود. برای تولید استاندارد و کارگاه کوچک، نرم‌افزار آماده یا ماژول ابری شروع خوبی است. برای تولید سفارشی، روال خاص یا وقتی همه چیز باید به انبار و حسابداری وصل شود، نسخه اختصاصی فازبندی‌شده منطقی‌تر است. در هر دو حالت، موفقیت بیشتر به ساده بودن ثبت پای خط و درست بودن فهرست مواد بستگی دارد تا تعداد امکانات.

اگر فقط سه کار از این راهنما برمی‌دارید: اول فهرست مواد چند محصول اصلی را با مصرف واقعی مقایسه و درست کنید، ثبت تولید و توقف پای خط را تا جای ممکن کوتاه کنید و قبل از هر خرید یا قراردادی، هزینه سه سال را با تعداد واقعی کاربرهایتان حساب کنید. بقیه کار، جزئیات اجرایی است که با یک دمو جدی یا یک فاز اول کوچک روی یک خط روشن می‌شود.

مطالب مرتبط

سؤال‌های رایج

برای کارگاه کوچک هم نرم افزار مدیریت تولید لازم است؟

نه همیشه. اگر چند محصول ثابت دارید و مشکل جدی در مواد و تحویل ندارید، اکسل مرتب کافی است. وقتی سفارش‌ها زیاد شد، توقف‌ها و کمبود مواد تکرار شد یا قیمت‌گذاری بی‌پایه شد، یک نرم‌افزار آماده ساده یا پنل سبک اختصاصی ارزشش را دارد.

قیمت نرم افزار مدیریت تولید چقدر است؟

در قیمت‌هایی که مهر ۱۴۰۵ دیدیم، نرم‌افزارهای تولید ابری حدود ۶۵۰ تا ۹۸۰ هزار تومان برای هر کاربر در ماه هستند، لایسنس یک‌باره بعضی نرم‌افزارهای آماده حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان است و ماژول تولید نرم‌افزارهای مالی رایج در فهرست یک نماینده فروش حدود ۵۵ میلیون تومان بود، بدون ماژول‌های دیگری که لازم دارد. برآورد ما برای مهر ۱۴۰۵ برای نسخه اختصاصی: پنل سبک حدود ۸۰ تا ۱۵۰ میلیون و فاز اول کامل حدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان. برای مقایسه درست، هزینه سه سال را با تعداد واقعی کاربرها حساب کنید.

ERP داریم؛ باز هم نرم‌افزار تولید جدا لازم است؟

اگر ماژول تولید ERP شما با روالتان جور است و پای خط استفاده می‌شود، نه. ولی اگر ثبت تولید در ERP برای اپراتورها سخت است و در عمل کسی انجامش نمی‌دهد، یک پنل ساده ثبت پای خط که داده را به ERP بفرستد معمولاً راه بهتری از تعویض کل سیستم است.

بدون اتصال به دستگاه‌ها هم می‌شود OEE را حساب کرد؟

بله. با ثبت دستی زمان توقف، تعداد تولید و تعداد معیوب، OEE قابل محاسبه است. دقتش از اتصال خودکار کمتر است ولی برای دیدن روند و پیدا کردن بزرگ‌ترین علت افت کافی است.

ساخت نرم‌افزار تولید اختصاصی چقدر طول می‌کشد؟

پنل سبک حدود ۶ تا ۱۰ هفته و فاز اول کامل معمولاً ۲ تا ۴ ماه طول می‌کشد. سامانه کامل با برنامه‌ریزی ظرفیت، بهای تمام‌شده و اتصال به دستگاه‌ها ۴ تا ۸ ماه. زمان آماده‌سازی فهرست مواد و داده اولیه را هم جدا حساب کنید.

نرم‌افزار تولید روی سرور خود کارخانه نصب شود یا ابری باشد؟

هر دو شدنی است. سرور داخل کارخانه وقتی اینترنت ناپایدار است یا سیاست سازمان اجازه نمی‌دهد مناسب‌تر است. سرور ابری داخلی نگهداری کمتری می‌خواهد و از چند کارخانه یا دفتر مرکزی راحت‌تر در دسترس است. در هر حالت، بکاپ منظم و جای نگهداری آن را مشخص کنید.

قطع برق صنایع را در برنامه تولید چطور ببینیم؟

روزهای قطع برق طبق برنامه را در تقویم کاری مثل تعطیلی تعریف کنید تا برنامه تولید و موعد تحویل روی آن‌ها نیفتد، و قطع برق ناگهانی را دلیل توقف جدا بگذارید. در ۱۴۰۵ برای خیلی از شهرک‌های صنعتی محدودیت یک روز در هفته اعلام شد، ولی روز و ساعتش برای هر شهرک و فیدر فرق داشت؛ برنامه دقیق را از شرکت شهرک یا اداره برق منطقه بگیرید.

تولید ما سفارشی و با ابعاد متغیر است؛ نرم‌افزار آماده جواب می‌دهد؟

بستگی دارد. اگر نرم‌افزار بتواند مواد را از روی ابعاد و فرمول‌های شما حساب کند، بله. بیشتر نرم‌افزارهای عمومی این را ندارند یا محدود دارند. در دمو یک سفارش واقعی با ابعاد خودتان بدهید و ببینید فهرست قطعه‌ها و مواد درست درمی‌آید یا نه. اگر نه، این یکی از جاهایی است که نسخه اختصاصی یا یک لایه محاسبه کنار سیستم فعلی منطقی است.

اپراتورها با تبلت کار نمی‌کنند؛ چه کنیم؟

معمولاً مشکل از فرم است، نه از اپراتور. فرمی که دکمه بزرگ دارد، دلیل توقف را با یک لمس می‌گیرد و شماره دستور را با اسکن پیدا می‌کند، بعد از یکی دو هفته جا می‌افتد. از یک ایستگاه شروع کنید، فرم را با خود اپراتورها ساده کنید و ماه اول فقط کامل بودن ثبت را بسنجید.

از کجا بفهمیم نرم‌افزار تولید جواب داده است؟

بعد از سه تا شش ماه چند عدد را با قبل مقایسه کنید: درصد شیفت‌هایی که کامل ثبت شده، دقیقه‌های توقف بی‌دلیل یا «سایر»، انحراف مصرف مواد، درصد تحویل به‌موقع و فاصله بهای تمام‌شده نرم‌افزار با حسابداری. اگر ثبت ناقص است، اول مشکل ثبت را حل کنید، نه گزارش را.

مشاوره نرم افزار مدیریت تولید با پونوکد

اگر هنوز مطمئن نیستید نرم‌افزار آماده برای شما کافی است یا باید نسخه اختصاصی بسازید، نوع تولید (برای انبار یا سفارشی)، تعداد محصولات و خط‌ها، تعداد شیفت‌ها، روش فعلی ثبت تولید و فهرست مواد و نرم‌افزار انبار و حسابداری‌تان را بفرستید تا راه پیشنهادی و برآورد اولیه را بگوییم: تلفن ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶، تلگرام t.me/resonea یا فرم تماس.

ارسال این مقاله

ع

عاطفه پناهی

نویسنده وبلاگ پونوکد؛ درباره طراحی سایت و نرم‌افزار برای کسب‌وکار می‌نویسد.

مقاله‌های مرتبط

مشاوره رایگان · برآورد کتبی محدوده کار

تماس مستقیم — 09915615946
نرم افزار مدیریت تولید ۱۴۰۵؛ آماده یا اختصاصی، امکانات و هزینه | پونوکد