پرداخت ناموفق در فروشگاه اینترنتی؛ دلایل، صفحه بازگشت و راه حل

پرداخت ناموفق در فروشگاه اینترنتی: دلایل، صفحه بازگشت از بانک، سفارش معلق، تطبیق روزانه با درگاه، آزمون ۱۴روزه قبل از تسویه با مجری و شاخص‌های بعد از اصلاح.

رامین اسلامی۱۲ مهر ۱۴۰۵به‌روزرسانی ۹ آبان ۱۴۰۵۳۷ دقیقه مطالعه۲۱۱ بازدید

ارسال این مقاله

پرداخت ناموفق در فروشگاه اینترنتی؛ دلایل، صفحه بازگشت و راه حل
فهرست مطالب
  1. پاسخ کوتاه
  2. پرداخت در فروشگاه اینترنتی دقیقاً چند مرحله دارد؟
  3. جواب درگاه بعد از برگشت مشتری چه معنایی دارد؟
  4. ناموفق، برگشتی، تأییدنشده؛ هر کدام یعنی چه کاری؟
  5. مشتری بعد از بانک کجا را باید ببیند؟
  6. دلایل پرداخت ناموفق؛ سمت مشتری و سمت فروشگاه
  7. کش، CDN و فایروال؛ جایی که جواب بانک گم می‌شود
  8. کدهای خطای رایج درگاه به زبان ساده
  9. «پول کم شده ولی سفارش نیست»؛ قدم‌به‌قدم چه کنیم؟
  10. از مشتری چه اطلاعاتی بگیریم و چه چیزی نخواهیم؟
  11. سفارش را کی «پرداخت‌شده» کنیم؟
  12. تطبیق روزانه؛ کار پنج دقیقه‌ای که دعوا را حذف می‌کند
  13. جدول تطبیق را با چه ستون‌هایی بسازیم؟
  14. ووکامرس، فروشگاه‌ساز یا فروشگاه اختصاصی؛ مشکل کجا حل می‌شود؟
  15. یک درگاه داشته باشیم یا دو درگاه؟
  16. پیامک و اطلاع‌رسانی در هر حالت پرداخت
  17. چه چیزهایی را قبل از تبلیغ تست کنیم؟
  18. چرا سبد نیمه‌کاره می‌ماند؟
  19. لاگ‌ها را از کجا بخوانیم؟
  20. اشتباه‌های رایج بعد از پرداخت ناموفق
  21. خودتان درست کنید یا برنامه‌نویس؟
  22. هزینه درست کردن مسیر پرداخت چقدر است؟
  23. پیشنهاد قیمت درست کردن مسیر پرداخت را خط‌به‌خط بخوانید
  24. خرج‌های تکرارشونده مسیر پرداخت؛ هفت سؤال برای سال اول
  25. آزمون پذیرش ۱۴روزه مسیر پرداخت قبل از تسویه با مجری
  26. قرارداد پذیرندگی، پنل درگاه و حساب تسویه به نام چه کسی باشد؟
  27. روز ۷ و ۳۰ و ۹۰؛ از کجا بفهمیم مشکل واقعاً حل شده؟
  28. بعد از راه‌اندازی، هر بخش مسئول کیست؟
  29. چک‌لیست ۱۸ موردی مسیر پرداخت فروشگاه
  30. مطالب مرتبط برای فروشگاه‌داران
  31. جمع‌بندی
  32. بررسی مسیر پرداخت فروشگاه شما
  33. راهنماهای تازه مرتبط؛ آبان ۱۴۰۵
  34. نکته‌های تازه ۱۴۰۵ از مستندهای رسمی پرداخت
  35. سؤالات متداول

به‌روزرسانی ۸ آبان ۱۴۰۵: خلاصه پاسخ به ابتدای صفحه آمد، راهنماهای تازه مرتبط و سؤال‌های جدید اضافه شد و راه گرفتن مشاوره کوتاه‌تر شد.

این صحنه را زیاد می‌شنویم: مشتری می‌گوید پول از حسابش کم شده، فروشنده در پنل سفارشی نمی‌بیند، و هر دو طرف عصبی‌اند. مشکل اغلب از «وصل نبودن درگاه» نیست. از این است که سایت نمی‌داند پرداخت تمام شده یا نه، و به مشتری هم چیزی نمی‌گوید.

مراحل گرفتن درگاه و اتصال فنی آن را در اتصال درگاه پرداخت به سایت نوشته‌ایم. این مقاله درباره جایی است که فروش واقعاً از دست می‌رود: برگشت از بانک، سفارش معلق، تأیید نشدن تراکنش، و تماس‌هایی که اصلاً نباید پیش بیاید. آخر مقاله هم یک چک‌لیست تست داریم که قبل از هر کمپین تبلیغاتی می‌شود ده دقیقه‌ای انجامش داد.

به‌روزرسانی ۲۴ مهر ۱۴۰۵: با مرور دوباره نتایج گوگل و راهنمای فنی یکی از شرکت‌های پرداخت، این بخش‌ها اضافه شد: پاسخ کوتاه، فرق تراکنش ناموفق با تراکنشی که پولش کم شده ولی سایت تأییدش نکرده، خواندن خط‌به‌خط پیشنهاد قیمت درست کردن مسیر پرداخت، سؤال‌های خرج سال اول (بدون عدد ساختگی)، آزمون پذیرش ۱۴روزه با خرید واقعی و یک خرابی عمدی، اینکه قرارداد پذیرندگی و پنل درگاه و حساب تسویه به نام چه کسی باشد، شاخص‌های روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ نسبت به قبل از اصلاح، و مسئول هر بخش بعد از راه‌اندازی. بخش‌های قبلی مثل معنی جواب‌های درگاه، کش و فایروال، کدهای خطا، جدول تطبیق و محل خواندن لاگ‌ها سر جایشان هستند.

پاسخ کوتاه

  • اگر مشتری می‌گوید پول کم شده، اول از او بخواهید دوباره پرداخت نکند. بعد تراکنش را با مبلغ، تاریخ و ساعت در پنل درگاه پیدا کنید.
  • تراکنش تأییدشده یعنی پول به شما می‌رسد و سفارش را باید دستی ثبت کنید. تراکنش تأییدنشده معمولاً تا ۷۲ ساعت کاری خودکار به حساب مشتری برمی‌گردد.
  • بیشتر سفارش‌های معلق از برنگشتن جواب بانک به سایت است: کش، فایروال، فرق آدرس با www و بدون www، یا تغییر هاست بدون ثبت آدرس تازه در پنل درگاه.
  • قبل از تسویه با مجری: دو هفته مسیر پرداخت را با خرید واقعی کم‌مبلغ و یک خرابی عمدی امتحان کنید و قسط آخر را بعد از قبولی بدهید.
  • روز ۷ و ۳۰ و ۹۰: قبل از اصلاح بشمارید هفته‌ای چند سفارش معلق و چند تماس «پول کم شد» دارید، و در این سه نقطه با همان عددها مقایسه کنید.

پرداخت در فروشگاه اینترنتی دقیقاً چند مرحله دارد؟

بیشتر صاحبان فروشگاه پرداخت را یک کلیک می‌بینند: مشتری دکمه پرداخت را می‌زند و پول می‌آید. در عمل چهار مرحله جدا پشت سر هم اتفاق می‌افتد و هر کدام می‌تواند جداگانه خراب شود:

  1. ساخت سفارش و درخواست پرداخت: سایت سفارش را می‌سازد، مبلغ را حساب می‌کند و از درگاه یک شناسه پرداخت می‌گیرد.
  2. رفتن مشتری به صفحه بانک: مشتری کارت، رمز دوم و کد امنیتی را وارد می‌کند. این بخش دست شما نیست.
  3. برگشت به سایت (آدرس بازگشت): بانک مشتری را با نتیجه اولیه برمی‌گرداند به آدرسی که شما در تنظیمات درگاه داده‌اید.
  4. تأیید نهایی تراکنش: سایت باید خودش از درگاه بپرسد «این پرداخت قطعی شد؟» و فقط بعد از جواب مثبت سفارش را پرداخت‌شده کند. در بیشتر درگاه‌های ایرانی اگر این مرحله انجام نشود، پول بعد از مدتی به حساب مشتری برمی‌گردد.

وقتی مشتری می‌گوید «پول کم شد ولی سفارش ثبت نشد»، تقریباً همیشه مشکل در مرحله سه یا چهار است. یعنی مشتری پول داده، ولی یا به سایت برنگشته، یا سایت تأیید نهایی را نگرفته است. خبر خوب این است که هر دو مرحله دست شما و برنامه‌نویس‌تان است.

جواب درگاه بعد از برگشت مشتری چه معنایی دارد؟

لازم نیست برنامه‌نویس باشید، ولی بد نیست بدانید پشت صحنه چه اتفاقی می‌افتد؛ این‌طوری گزارش برنامه‌نویس را بهتر می‌فهمید. مثال زیر از مستندات رسمی زرین‌پال است. درگاه‌های دیگر اسم‌ها و کدهای خودشان را دارند، ولی منطق تقریباً همین است:

چیزی که سایت دریافت می‌کندیعنی چهسایت باید چه کند
وضعیت NOK در آدرس بازگشتمشتری پرداخت را لغو کرده یا پرداخت ناموفق بوده استصفحه «پرداخت انجام نشد» را نشان بدهد، سفارش را باز نگه دارد و دکمه پرداخت دوباره بگذارد
وضعیت OK در آدرس بازگشتمشتری از صفحه بانک برگشته؛ هنوز قطعی نیستتازه حالا درخواست تأیید نهایی (verify) را بفرستد، با مبلغی که از دیتابیس خود سایت خوانده، نه از آدرس
کد ۱۰۰ در جواب تأییدپرداخت موفق است و همین الان تأیید شدسفارش را پرداخت‌شده کند، شماره پیگیری را نشان بدهد و پیامک بفرستد
کد ۱۰۱ در جواب تأییداین تراکنش قبلاً یک بار تأیید شده استدوباره موجودی کم نکند و پیامک تکراری نفرستد؛ فقط اگر سفارش هنوز پرداخت‌شده نیست، وضعیتش را درست کند
هر کد دیگرتأیید انجام نشد؛ دلیلش در کد خطاستپیام روشن بدهد، کد را در یادداشت سفارش ثبت کند و سفارش را «در انتظار تأیید» نگه دارد

نکته کد ۱۰۱ برای فروشگاه مهم است. اگر مشتری صفحه بازگشت را رفرش کند یا سیستم استعلام خودکار همان تراکنش را دوباره چک کند، سایت نباید دو بار موجودی کم کند یا دو فاکتور بسازد. این را در تست قبل از تبلیغ حتماً امتحان کنید: بعد از یک خرید موفق، صفحه بازگشت را رفرش کنید و ببینید چیزی دو بار ثبت نمی‌شود.

ناموفق، برگشتی، تأییدنشده؛ هر کدام یعنی چه کاری؟

مشتری همه این حالت‌ها را «پرداخت ناموفق» می‌نامد، ولی برای فروشگاه پنج وضعیت جدا هستند و هر کدام کار متفاوتی می‌خواهند. اگر پشتیبانی شما فرقشان را نداند، یا سفارشی را که پولش رسیده لغو می‌کند، یا به مشتری قول برگشت پولی را می‌دهد که اصلاً کم نشده است:

وضعیتیعنی چهکار فروشگاه
ناموفق بدون کسر پولمشتری انصراف داده، رمز اشتباه زده یا موجودی کارت کافی نبودهسفارش را باز نگه دارید و با یک پیامک لینک پرداخت دوباره را بفرستید.
پول کم شده، تأیید نشدهپرداخت انجام شده ولی سایت تأیید نهایی را به موقع نفرستادهبه مشتری بگویید پول معمولاً تا ۷۲ ساعت کاری برمی‌گردد و شماره پیگیری را بدهید. کالا را نفرستید.
تأییدشده، ولی سفارش ثبت نشدهبانک تأیید داده ولی جواب به سایت نرسیده یا وسط کار خطا خوردهسفارش را دستی «پرداخت‌شده» کنید، شماره پیگیری را در یادداشت سفارش بگذارید و علت را برای برنامه‌نویس بفرستید.
تأییدشده، واریز با تأخیربعضی تراکنش‌های نزدیک ساعت بستن حساب‌ها دیرتر تسویه می‌شوندسفارش را لغو نکنید. وضعیت را از پنل درگاه یا پشتیبانی شرکت پرداخت بپرسید.
دو پرداخت برای یک سفارشمشتری در حالت نامشخص دوباره پرداخت کردههر دو تراکنش را در پنل پیدا کنید. اگر هر دو تأیید شده‌اند، یکی را طبق روال درگاه یا با واریز مستقیم برگردانید.

طبق راهنمای فنی شرکت‌های پرداخت، اگر سایت تأیید نهایی را در مهلت تعیین‌شده نفرستد، مبلغ به حساب خریدار برمی‌گردد و پیامدش با پذیرنده است. یعنی تأخیر در این مرحله مستقیم فروش از دست‌رفته است، نه فقط یک خطای فنی. اگر بعد از ۷۲ ساعت کاری پول به حساب مشتری برنگشت، می‌تواند با بانک صادرکننده کارت یا میز امداد شتاب (۲۹۹۱۱) پیگیری کند.

مشتری بعد از بانک کجا را باید ببیند؟

اگر بعد از پرداخت بیفتد روی صفحه اول سایت، یا یک خطای انگلیسی خالی ببیند، فرض می‌کند کلاه سرش رفته. صفحه بازگشت باید فارسی، کوتاه و دقیق باشد. سه حالت دارد و هر سه باید جدا طراحی شوند:

حالتمتنی که مشتری می‌بینددکمه یا راه بعدی
پرداخت موفق و تأییدشده«پرداخت شما ثبت شد. شماره سفارش ... است و پیامک تأیید هم برایتان فرستادیم.»پیگیری سفارش، برگشت به فروشگاه
پرداخت ناموفق یا انصراف«پرداخت انجام نشد. سفارش شما هنوز باز است و موجودی برایتان نگه داشته شده.»تلاش دوباره با همان سفارش، انتخاب روش دیگر، تماس با شماره سفارش
نتیجه نامشخص (جواب بانک نرسیده)«نتیجه پرداخت هنوز از بانک نرسیده. اگر مبلغی کم شده، تا چند دقیقه دیگر وضعیت را به‌روز می‌کنیم و پیامک می‌زنیم. لطفاً دوباره پرداخت نکنید.»صفحه پیگیری سفارش، شماره پشتیبانی

جمله «لطفاً دوباره پرداخت نکنید» در حالت نامشخص خیلی مهم است. مشتری‌ای که نگران است، معمولاً دوباره پرداخت می‌کند و بعد شما با یک سفارش دوبار پرداخت‌شده و یک درخواست برگشت پول روبه‌رو می‌شوید.

چند قانون ساده برای این صفحه:

  • هیچ‌وقت قبل از رسیدن جواب تأیید نهایی، کلمه «موفق» را نشان ندهید.
  • شماره سفارش را درشت و قابل‌کپی بگذارید. پشتیبانی با همین شماره کار می‌کند.
  • کد خطای بانک را برای مشتری نمایش ندهید، ولی در سفارش ذخیره کنید تا تیم شما ببیند.
  • صفحه بازگشت باید روی موبایل و اینترنت ضعیف هم سریع باز شود؛ بیشتر خریدها با موبایل است.
پرداخت کارت کنار لپ‌تاپ
لحظه برگشت از بانک همان جایی است که مشتری یا مطمئن می‌شود یا سایت را می‌بندد

دلایل پرداخت ناموفق؛ سمت مشتری و سمت فروشگاه

وقتی می‌گویند «پرداخت ناموفق بود»، اول باید معلوم شود مشکل از کدام طرف است. بیشتر خطاهای روزمره سمت مشتری است، مثل رمز اشتباه یا موجودی ناکافی. ولی خطاهایی که تکرار می‌شوند و سفارش را معلق نگه می‌دارند، معمولاً سمت فروشگاه‌اند. این جدول کمک می‌کند تیم پشتیبانی سریع‌تر تشخیص بدهد:

دلیلسمتچه باید کرد
موجودی ناکافی، رمز دوم اشتباه یا منقضی، سقف روزانه کارتمشتریپیام فارسی روشن روی صفحه بازگشت و امکان تلاش دوباره با همان سفارش
انصراف مشتری یا تمام شدن زمان صفحه بانکمشتریسفارش باز بماند و یک پیامک یادآوری با لینک پرداخت برود
اختلال شبکه بانکی یا قطع اینترنت مشتری وسط پرداختمشتری یا بانکسفارش در وضعیت «در انتظار تأیید» بماند و خودکار استعلام شود
صفحه بازگشت خطا می‌دهد یا دیر باز می‌شودفروشگاهبررسی سرعت سرور، آدرس بازگشت در تنظیمات درگاه و گواهی SSL
فایروال، افزونه امنیتی یا CDN جلوی درخواست برگشت را می‌گیردفروشگاهآدرس بازگشت از کش و قوانین مسدودسازی مستثنا شود
مرحله تأیید نهایی تراکنش انجام نمی‌شودفروشگاهبرنامه‌نویس تأیید تراکنش را بعد از بازگشت حتماً انجام دهد و نتیجه را در سفارش ثبت کند
مبلغ سفارش با مبلغ ارسالی به درگاه فرق داردفروشگاهیکسان‌سازی واحد پول (ریال یا تومان) و محاسبه هزینه ارسال و تخفیف قبل از رفتن به درگاه
افزونه یا ماژول درگاه قدیمی است یا با افزونه پیامک تداخل داردفروشگاهبه‌روزرسانی ماژول طبق مستندات جدید شرکت پرداخت و تست در نسخه آزمایشی سایت
کلید یا مرچنت درگاه اشتباه است یا حساب پذیرنده غیرفعال شدهفروشگاهبررسی پنل درگاه و وضعیت پذیرندگی؛ معمولاً همه پرداخت‌ها با هم خطا می‌دهند

یک نشانه ساده: اگر فقط گاهی یک مشتری خطا می‌گیرد، احتمالاً سمت مشتری است. اگر چند سفارش پشت سر هم معلق مانده‌اند، یا بعد از به‌روزرسانی سایت شروع شده، تقریباً حتماً سمت فروشگاه است و باید همان روز بررسی شود.

کش، CDN و فایروال؛ جایی که جواب بانک گم می‌شود

در راهنماهای رفع خطای ووکامرس و درگاه‌ها یک توصیه بیشتر از همه تکرار می‌شود: آدرس بازگشت از بانک را از کش و فایروال جدا کنید. دلیلش ساده است. اگر این آدرس کش شود، سایت به‌جای پردازش جواب تازه بانک، یک صفحه قدیمی و ذخیره‌شده را نشان می‌دهد و سفارش هیچ‌وقت تأیید نمی‌شود. اگر فایروال درخواست را مشکوک بداند، اصلاً به فروشگاه نمی‌رسد.

ابزارچه مشکلی درست می‌کندچه کاری لازم استچطور مطمئن شویم
افزونه کش وردپرس (مثل LiteSpeed Cache یا WP Rocket)صفحه بازگشت درگاه کش می‌شود و جواب بانک پردازش نمی‌شودآدرس بازگشت درگاه (در ووکامرس معمولاً چیزی شبیه /wc-api/...) و صفحه‌های سبد و تسویه را در بخش استثنای کش بگذاریدیک خرید آزمایشی با مبلغ کم؛ بعد از برگشت، یادداشت سفارش باید جواب بانک را نشان بدهد
CDN یا سرویس‌هایی مثل کلودفلر و ابر آروانقانون کش یا چالش امنیتی جلوی برگشت مشتری یا درخواست بانک را می‌گیردبرای آدرس بازگشت قانون «بدون کش» بگذارید و چالش امنیتی را روی آن خاموش کنیدتست از چند اینترنت مختلف، از جمله اینترنت موبایل
فایروال سرور یا افزونه امنیتیدرخواست را ۴۰۳ می‌کند؛ مشتری صفحه خطا می‌بیند و سفارش معلق می‌ماندثبت استثنا برای آدرس بازگشت؛ فایروال را کامل خاموش نکنیددر لاگ فایروال، کنار ساعت تست، درخواست مسدودشده نباید باشد
محدودیت خروجی هاستسرور نمی‌تواند برای تأیید نهایی به سرور درگاه وصل شوداز پشتیبانی هاست بخواهید اتصال خروجی به سرور درگاه و SSL و cURL را بررسی کندخطاهایی مثل timeout یا SSL در لاگ درگاه نباشد

اگر سایتتان کند است و برای سرعت چند لایه کش گذاشته‌اید، این بخش را جدی بگیرید؛ در رفع کندی سایت و انتخاب هاست و CDN در ایران توضیح داده‌ایم کش را طوری تنظیم کنید که هم سرعت بماند و هم پرداخت خراب نشود. اگر بعد از پاکسازی سایت هک‌شده یا نصب افزونه امنیتی تازه پرداخت‌ها معلق شده‌اند، اول همین‌جا را نگاه کنید.

کدهای خطای رایج درگاه به زبان ساده

وقتی پرداخت حتی به صفحه بانک نمی‌رسد، معمولاً درگاه یک کد خطا برمی‌گرداند. فهرست کامل هر درگاه در مستندات خودش است. چند نمونه رایج زرین‌پال که در راهنماهای فارسی هم زیاد دیده می‌شود:

کد یا پیاممعنیچه کسی درستش می‌کند
۹-اطلاعات ارسالی معتبر نیست؛ مثلاً فرمت موبایل یا ایمیل مشتری درست نیستبرنامه‌نویس؛ فیلدها باید قبل از ارسال به بانک بررسی شوند
۱۱-کد پذیرنده (مرچنت) اشتباه است یا درگاه هنوز فعال نشدهمدیر فروشگاه؛ کد را از پنل درگاه دوباره کپی کند یا وضعیت پذیرندگی را بپرسد
۲۱-دامنه یا آی‌پی سایت با چیزی که در پنل درگاه ثبت شده یکی نیستمدیر فروشگاه یا برنامه‌نویس؛ معمولاً بعد از عوض کردن دامنه یا هاست پیش می‌آید
۳۳-مبلغ نامعتبر است؛ کمتر از حداقل مجاز یا واحد پول اشتباه (ریال و تومان)برنامه‌نویس؛ واحد پول فروشگاه و افزونه باید یکی باشد
خطای ارتباط یا SSL (مثل cURL 28 یا 60)سرور سایت به سرور درگاه وصل نمی‌شودپشتیبانی هاست

اگر هنوز درگاه نگرفته‌اید یا می‌خواهید درگاه عوض کنید، مدارک و کارمزد و مراحل فنی را در راهنمای اتصال درگاه پرداخت به سایت و اتصال‌های دیگر مثل حسابداری و پیامک را در یکپارچه‌سازی API ببینید.

«پول کم شده ولی سفارش نیست»؛ قدم‌به‌قدم چه کنیم؟

این پرتکرارترین شکایت فروشگاه‌های ایرانی است. اگر تیم پشتیبانی یک روال مشخص نداشته باشد، هر بار یک جواب متفاوت می‌دهد و مشتری بی‌اعتماد می‌شود. این روال را جایی بنویسید که همه ببینند:

قدمکار پشتیبانیبه مشتری چه بگوییم
۱شماره سفارش، ساعت تقریبی پرداخت، مبلغ و چهار رقم آخر کارت را بگیرید«الان بررسی می‌کنیم؛ لطفاً دوباره پرداخت نکنید.»
۲در پنل درگاه تراکنش را با مبلغ و ساعت جست‌وجو کنید-
۳اگر تراکنش «موفق و تأییدشده» است: سفارش را دستی تأیید کنید و یادداشت بگذارید چرا«پرداختتان رسیده بود؛ سفارش ثبت شد و شماره پیگیری را پیامک کردیم.»
۴اگر تراکنش ناموفق یا تأییدنشده است: سفارش را باز نگه دارید و موجودی را تا مهلت مشخص رزرو کنید«این پرداخت به ما نرسیده و طبق روال بانکی معمولاً تا ۷۲ ساعت کاری به حسابتان برمی‌گردد. اگر بخواهید همین سفارش را با پرداخت تازه ثبت می‌کنیم.»
۵اگر بعد از ۷۲ ساعت کاری پول برنگشت: شماره پیگیری تراکنش را به مشتری بدهید«با این شماره پیگیری از بانک صادرکننده کارت یا مرکز امداد شتاب (۲۹۹۱۱) پیگیری کنید؛ ما هم کنارتان هستیم.»

دو نکته را صادقانه بگویید: اول اینکه منظور از ۷۲ ساعت، ساعت کاری است و تعطیلات حساب نمی‌شود؛ پس پرداختی که چهارشنبه عصر قبل از یک تعطیلی طولانی گیر کرده، ممکن است چند روز تقویمی طول بکشد. دوم اینکه برگشت این پول کار بانک است، نه فروشگاه. ولی مشتری از شما انتظار دارد کنارش باشید، نه اینکه بگویید «به ما ربطی ندارد».

از مشتری چه اطلاعاتی بگیریم و چه چیزی نخواهیم؟

بیشتر وقت پشتیبانی صرف پیدا کردن تراکنش می‌شود. اگر از اول اطلاعات درست را بگیرید، کار چند دقیقه‌ای تمام می‌شود:

اطلاعاتچرا لازم استنکته
شماره سفارش یا موبایل ثبت‌شدهسفارش را در پنل فروشگاه پیدا می‌کنیداگر سفارش ساخته نشده، همین موبایل کمک می‌کند
تاریخ و ساعت تقریبی پرداختجست‌وجو در گزارش درگاهچند دقیقه اختلاف طبیعی است
مبلغ دقیق کسرشدهتراکنش‌های هم‌ساعت را از هم جدا می‌کندبا مبلغ سفارش مقایسه کنید؛ گاهی هزینه ارسال جا افتاده
چهار رقم آخر کارتتطبیق با گزارش درگاههیچ‌وقت شماره کامل کارت، رمز دوم یا CVV2 نخواهید
شماره مرجع یا کد پیگیری پیامک بانکسریع‌ترین راه پیدا کردن تراکنشاگر مشتری ندارد، معمولاً در پیامک بانک یا اینترنت‌بانک هست

بعضی درگاه‌ها صفحه پیگیری عمومی دارند. مثلاً زرین‌پال در مجله خودش توضیح داده که خریدار با شماره کارت، مبلغ و تاریخ می‌تواند وضعیت تراکنش و شماره پشتیبانی فروشگاه را ببیند. اگر درگاه شما چنین صفحه‌ای دارد، لینکش را در صفحه «پرداخت نامشخص» و پیامک بگذارید تا مشتری قبل از تماس خودش وضعیت را چک کند. طبق همین مطلب زرین‌پال، برگشت پول در بیشتر موارد تا ۷۲ ساعت کاری طول می‌کشد و بعضی بانک‌ها همان روز برمی‌گردانند؛ پس قول دقیق‌تر از این به مشتری ندهید.

اگر تیکت‌ها زیاد شده، یک صف پشتیبانی مرتب خیلی کمک می‌کند؛ در نرم‌افزار تیکتینگ پشتیبانی توضیح داده‌ایم چطور درخواست‌های پرداخت را جدا و پیگیری کنید.

سفارش را کی «پرداخت‌شده» کنیم؟

تا جواب قطعی تأیید نهایی نرسیده، وضعیت درست «در انتظار تأیید» است؛ نه پرداخت‌شده و نه لغوشده. اگر همان لحظه که مشتری را می‌فرستید سمت درگاه، سفارش را موفق علامت بزنید، موجودی انبار برای خریدی کم می‌شود که شاید هیچ‌وقت تمام نشده. اگر هم زود لغوش کنید، مشتری‌ای که واقعاً پول داده، سفارشش را از دست می‌دهد.

یک چرخه وضعیت ساده که برای بیشتر فروشگاه‌ها جواب می‌دهد:

وضعیت سفارشیعنی چهموجودیکی عوض می‌شود
در انتظار پرداختسفارش ساخته شده، مشتری هنوز به بانک نرفته یا برنگشتهموقت رزرو می‌شودبعد از برگشت از بانک یا پایان مهلت
در انتظار تأییدمشتری برگشته ولی جواب قطعی هنوز نرسیدهرزرو می‌ماندبا استعلام خودکار یا تطبیق دستی
پرداخت‌شدهتأیید نهایی مثبت گرفته شدهقطعی کم می‌شودمی‌رود سمت آماده‌سازی و ارسال
پرداخت ناموفقبانک جواب منفی دادهرزرو تا مهلت تلاش دوبارهبا پرداخت دوباره یا پایان مهلت
لغوشدهمهلت تمام شده و پولی نرسیدهآزاد می‌شود-

مهلت رزرو را بسته به کالا تعیین کنید. برای کالای کم‌موجودی یا حراج، مهلت کوتاه‌تر منطقی است. برای کالایی که موجودی زیاد دارد، می‌شود مهلت را بیشتر گذاشت تا مشتری فرصت تلاش دوباره داشته باشد. مهم این است که این عدد جایی نوشته شده باشد و همه تیم یکسان رفتار کنند.

یک قانون دیگر هم بگذارید: سفارشی که دستی تأیید یا لغو می‌شود، حتماً یک یادداشت داشته باشد که چه کسی، کی و به چه دلیل وضعیت را عوض کرده. وقتی دو هفته بعد مشتری تماس بگیرد، همین یادداشت دعوا را تمام می‌کند.

کارتخوان روی پیشخوان فروشگاه
یک درگاه سالم بهتر از سه درگاهی است که هیچ‌کدام تا آخر تست نشده

تطبیق روزانه؛ کار پنج دقیقه‌ای که دعوا را حذف می‌کند

حتی با بهترین کدنویسی، گاهی جواب بانک دیر می‌رسد یا اینترنت مشتری وسط کار قطع می‌شود. برای همین یک نفر باید روزی یک بار سفارش‌های معلق را با گزارش درگاه مقایسه کند:

  • هر روز فهرست سفارش‌های «در انتظار تأیید» که بیش از یک ساعت مانده‌اند را ببینید.
  • آن‌ها را با گزارش تراکنش‌های پنل درگاه، بر اساس مبلغ و ساعت، مقایسه کنید.
  • اگر پول رسیده ولی سفارش معلق مانده، سفارش را دستی تأیید کنید و به مشتری خبر بدهید.
  • اگر پول نرسیده، بعد از مهلت مشخص سفارش را لغو و موجودی را آزاد کنید.
  • تعداد معلق‌ها را هفتگی بشمارید. اگر هر هفته بیشتر می‌شود، مشکل فنی است نه شانس بد.

در فروشگاهی که سفارش زیادی دارد، این کار را می‌شود خودکار کرد: سایت هر چند دقیقه سفارش‌های معلق را از درگاه استعلام کند و وضعیت را خودش عوض کند. ولی حتی بعد از خودکار شدن، گزارش هفتگی را کنار نگذارید؛ خطای پنهان معمولاً همان‌جا خودش را نشان می‌دهد.

جدول تطبیق را با چه ستون‌هایی بسازیم؟

یک شیت ساده کافی است. مهم این است که هر روز یک نفر مشخص پرش کند و ستون آخر هیچ‌وقت خالی نماند:

ستوننمونه مقدار
تاریخ و ساعت۱۹ مهر، ۲۱:۴۰
شماره سفارش۱۰۴۵۲
مبلغ سفارش در سایتهمان عددی که مشتری در سبد دید، با ارسال و تخفیف
وضعیت در پنل درگاهموفق، ناموفق، برگشت‌خورده یا پیدا نشد
وضعیت در سایتدر انتظار تأیید، پرداخت‌شده، لغو
اختلافپول رسیده ولی سفارش معلق؛ یا برعکس
اقدام و مسئولتأیید دستی و پیامک به مشتری، توسط پشتیبانی

اگر فروشگاه به حسابداری وصل است، همین جدول بعداً پایه گزارش مالی هم می‌شود؛ اتصال سایت به نرم‌افزار حسابداری را ببینید. برای فروشگاه پرسفارش هم می‌شود این گزارش را در داشبورد مدیریتی خودکار کرد.

ووکامرس، فروشگاه‌ساز یا فروشگاه اختصاصی؛ مشکل کجا حل می‌شود؟

راه حل پرداخت ناموفق به اینکه فروشگاه شما با چه چیزی ساخته شده بستگی دارد. اگر نمی‌دانید فروشگاهتان کدام است، از همان کسی که سایت را ساخته بپرسید:

نوع فروشگاهمشکل رایجچه کسی باید درستش کند
ووکامرس با افزونه درگاهافزونه قدیمی، تداخل با افزونه پیامک یا کش، خطای PHP بعد از به‌روزرسانیکسی که سایت را نگهداری می‌کند؛ باید لاگ ووکامرس و لاگ درگاه را بخواند
فروشگاه‌ساز آمادهتنظیمات درگاه یا وضعیت پذیرندگی؛ کد دست شما نیستپشتیبانی فروشگاه‌ساز و شرکت پرداخت
فروشگاه اختصاصینبود مرحله تأیید نهایی، نبود استعلام خودکار، صفحه بازگشت ناقصتیم برنامه‌نویسی؛ معمولاً یک بار درست پیاده شود دیگر تکرار نمی‌شود

اگر هنوز بین این گزینه‌ها تصمیم نگرفته‌اید، مقایسه کامل را در ووکامرس یا فروشگاه اختصاصی ببینید. اگر هم سایت روی هاست کند یا خارج از ایران است و صفحه بازگشت دیر باز می‌شود، هاست و CDN برای سایت کسب‌وکار در ایران به کارتان می‌آید.

یک درگاه داشته باشیم یا دو درگاه؟

درگاه دوم وقتی منطقی است که درگاه اول مشکل واقعی و تکرارشونده داشته باشد، مثلاً در ساعت‌های شلوغ یا با کارت‌های یک بانک خاص زیاد خطا بدهد. اضافه کردن درگاه دوم بدون تست کامل، فقط یک جای خرابی دیگر اضافه می‌کند. یک درگاه سالم بهتر از سه درگاهی است که هیچ‌کدام تا آخر تست نشده‌اند.

اگر دو درگاه دارید، به مشتری اجازه بدهید بعد از پرداخت ناموفق، با همان سفارش درگاه دیگر را انتخاب کند. لازم نیست سبد را از اول بسازد.

کارت‌به‌کارت را درگاه اصلی نکنید. اگر به‌عنوان راه موقت دارید، یک نفر باید هر فیش را با سفارش تطبیق بدهد و سفارش تا تطبیق در وضعیت «در انتظار تأیید» بماند. وگرنه اختلاف حساب می‌ماند و اعتماد هم می‌رود.

بگویید درگاه وصل است ولی مشتری از پرداخت برمی‌گردد، یا هنوز درگاه نگرفته‌اید. مسیر حل این دو یکی نیست. ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ (09915615946) | تلگرام | فرم تماس

پیامک و اطلاع‌رسانی در هر حالت پرداخت

مشتری‌ای که صفحه بازگشت را ندیده، مثلاً چون اینترنتش قطع شده، فقط از پیامک می‌فهمد چه شد. برای هر حالت یک پیام کوتاه آماده داشته باشید:

  • موفق: شماره سفارش، مبلغ و لینک پیگیری.
  • ناموفق: «پرداخت انجام نشد، سفارش تا ... برایتان نگه داشته شده» و لینک پرداخت دوباره.
  • معلق که بعداً تأیید شد: «پرداختتان تأیید شد و سفارش ثبت شد»؛ این پیام جلوی تماس نگران را می‌گیرد.
  • معلق که لغو شد: «پرداختی به ما نرسید؛ اگر مبلغی کم شده طبق روال بانکی برمی‌گردد» و شماره پشتیبانی.

این پیام‌ها خدماتی‌اند، نه تبلیغاتی؛ پس از خط خدماتی پنل پیامک و با الگوی ثابت بفرستید. جزئیات زمان‌بندی و قوانین ارسال را در اتوماسیون واتساپ و پیامک فروش نوشته‌ایم.

چه چیزهایی را قبل از تبلیغ تست کنیم؟

بدترین زمان برای فهمیدن خرابی پرداخت، روز اول کمپین است که هزینه تبلیغ رفته و ترافیک آمده. این تست‌ها را با کارت واقعی و مبلغ کم انجام دهید:

سناریو تستنتیجه درست
خرید کامل با مبلغ کم از موبایلصفحه موفق، پیامک تأیید، سفارش «پرداخت‌شده» و موجودی کم‌شده
انصراف در صفحه بانکصفحه ناموفق فارسی، سفارش باز، امکان پرداخت دوباره با همان سفارش
بستن مرورگر بعد از پرداخت و قبل از برگشتسفارش «در انتظار تأیید» و بعد از استعلام، پرداخت‌شده؛ نه لغو
کارت با موجودی ناکافیپیام قابل‌فهم، بدون کد خطای خام
استفاده از کد تخفیف و هزینه ارسالمبلغ صفحه بانک دقیقاً همان مبلغ سبد باشد
دو پرداخت پشت سر هم برای یک سفارشسفارش دوبار پرداخت‌شده نشود و هشدار برای پشتیبانی ثبت شود

اگر کمپین مناسبتی دارید، فشار ترافیک را هم در نظر بگیرید. نکات آماده‌سازی فنی را در صفحه فروش مناسبتی و لندینگ حراج آورده‌ایم.

پرداخت مشتری روی پیشخوان یک فروشگاه
مشتری باید همان لحظه بفهمد پول ثبت شده یا باید دوباره تلاش کند

چرا سبد نیمه‌کاره می‌ماند؟

همه‌اش تقصیر بانک نیست. هزینه ارسالی که دقیقه آخر ظاهر می‌شود، اجبار به ساخت حساب با فرم طولانی، و تمام شدن موجودی بعد از کلیک، مشتری را قبل از رسیدن به بانک برمی‌گرداند. این‌ها را در صفحه سبد حل کنید، نه با متن عذرخواهی در اینستاگرام.

دلیلراه حل در صفحه سبد و پرداخت
هزینه ارسال دقیقه آخر ظاهر می‌شودهزینه یا قانون ارسال رایگان را از صفحه محصول نشان دهید
اجبار به ساخت حساب کاربریخرید با شماره موبایل و کد تأیید، بدون فرم طولانی
فرم آدرس طولانی و پر از فیلدفقط فیلدهای لازم برای ارسال؛ کد پستی اختیاری اگر روش ارسال لازمش ندارد
تمام شدن موجودی بعد از افزودن به سبدموجودی را در صفحه محصول دقیق و به‌روز نشان دهید
نبود اعتماد به سایتنماد اعتماد، شماره تماس قابل‌کلیک و قانون مرجوعی کنار دکمه پرداخت
کد تخفیف کار نمی‌کندپیام خطای روشن و تست کدها قبل از انتشار کمپین

برای سبدهای رهاشده یک پیامک یادآوری با لینک مستقیم به همان سبد کافی است، نه زنجیره پیام. اگر فرم‌ها و تماس‌های سایت هم گم می‌شوند، اتصال فرم سایت به CRM و پیگیری تماس را ببینید.

لاگ‌ها را از کجا بخوانیم؟

«مشتری می‌گوید پرداخت نشد» به‌تنهایی کمکی نمی‌کند. برنامه‌نویس برای پیدا کردن علت، ساعت دقیق و شماره سفارش را با لاگ‌ها مقایسه می‌کند. این جاها را بشناسید تا وقتی پیگیری می‌کنید بدانید چه بخواهید:

کجاچه چیزی نشان می‌دهدچه کسی معمولاً می‌خواند
یادداشت‌های خود سفارشپیام‌هایی که افزونه درگاه ثبت کرده؛ مثلاً «خطا در اتصال به بانک» یا کد خطامدیر فروشگاه
گزارش‌های ووکامرس (بخش وضعیت، زبانه گزارش‌ها)لاگ اختصاصی افزونه درگاه و خطاهای مهممدیر فروشگاه یا برنامه‌نویس
لاگ خطای PHP هاستخطایی که بعد از به‌روزرسانی افزونه یا قالب، پردازش جواب بانک را نیمه‌کاره گذاشتهبرنامه‌نویس
گزارش تراکنش پنل درگاهوضعیت واقعی پول؛ موفق، ناموفق یا برگشتیمدیر فروشگاه
لاگ دسترسی سرورآیا اصلاً درخواستی به آدرس بازگشت رسیده یا نهبرنامه‌نویس یا پشتیبانی هاست
ابزار توسعه‌دهنده مرورگر (زبانه Network)اینکه دکمه ثبت سفارش خطای ۴۰۳ (معمولاً فایروال) یا ۵۰۰ (خطای سرور) می‌گیردبرنامه‌نویس

یک نکته امنیتی: کد پذیرنده، کلیدهای درگاه یا رمز پنل را در تیکت عمومی، گروه تلگرامی یا اسکرین‌شات نفرستید. اگر برنامه‌نویس دسترسی لازم دارد، یک کاربر جدا با دسترسی محدود بسازید و بعد از کار حذفش کنید. بقیه موارد را در چک‌لیست امنیت سایت آورده‌ایم.

اشتباه‌های رایج بعد از پرداخت ناموفق

اشتباهچه پیامدی داردکار درست
به مشتری بگویید «دوباره پرداخت کنید» قبل از چک کردن پنلپرداخت دوباره و شکایت برای برگرداندن پولاول پنل درگاه؛ بعد تصمیم
سفارش را بدون دیدن تراکنش موفق، دستی «پرداخت‌شده» کنیدکالا بدون پول ارسال می‌شودتأیید دستی فقط با تراکنش موفق و یادداشت در سفارش
برای حل مشکل، کل افزونه کش یا فایروال را خاموش کنیدسایت کند یا ناامن می‌شود و مشکل اصلی هم معلوم نمی‌شودفقط آدرس بازگشت را استثنا کنید
وسط کمپین درگاه را عوض کنید بدون تستپرداخت‌ها در شلوغ‌ترین ساعت خراب می‌شوددرگاه تازه را چند روز قبل با مبلغ کم تست کنید
بعد از عوض کردن دامنه یا هاست، پنل درگاه را به‌روز نکنیدخطای دامنه نامطابق و قطع کامل پرداختآدرس تازه را در پنل درگاه ثبت و تست کنید
سفارش‌های معلق را هفته‌ها نگه داریدموجودی قفل می‌ماند و آمار فروش اشتباه می‌شودمهلت مشخص و لغو خودکار

بخش زیادی از این اشتباه‌ها در فروشگاه‌هایی پیش می‌آید که کسی نگهداری‌شان را بر عهده ندارد. اگر چنین وضعی دارید، پشتیبانی ماهانه سایت و هزینه نگهداری سایت بعد از تحویل را ببینید.

خودتان درست کنید یا برنامه‌نویس؟

نشانهاحتمالاً از کجاستکار شما
فقط یکی دو سفارش در ماه معلق می‌شودقطعی اینترنت مشتری یا تأخیر بانکتطبیق روزانه و روال پشتیبانی کافی است
بعد از به‌روزرسانی افزونه‌ها، بیشتر پرداخت‌ها معلق شدهتداخل افزونه یا خطای PHPبرنامه‌نویس؛ تا آن موقع به نسخه قبلی برگردید
هیچ پرداختی به بانک نمی‌رسد و کد خطا می‌آیدتنظیمات درگاه، دامنه یا مبلغاول جدول کدهای خطا؛ اگر حل نشد برنامه‌نویس
مشتری به بانک می‌رود و برمی‌گردد ولی سفارش معلق می‌ماندکش، فایروال یا خراب بودن تأیید نهاییاستثنای کش را چک کنید؛ بعد برنامه‌نویس
هر بار یک موجودی دو بار کم می‌شودتأیید تکراری درست مدیریت نشدهبرنامه‌نویس؛ این مشکل در کد است

اگر فروشگاه روی وردپرس است و این مشکل‌ها مدام تکرار می‌شود، شاید وقتش باشد مقایسه ووکامرس با فروشگاه اختصاصی و مهاجرت از وردپرس به سایت اختصاصی را بخوانید. در طراحی سایت پونوکد مسیر پرداخت، صفحه بازگشت و استعلام خودکار از روز اول جزو کار است.

هزینه درست کردن مسیر پرداخت چقدر است؟

این کار معمولاً پروژه بزرگی نیست و خیلی وقت‌ها از هزینه یک هفته تبلیغ کمتر است. هزینه به سه چیز بستگی دارد: نوع فروشگاه (ووکامرس، فروشگاه‌ساز یا اختصاصی)، اینکه فقط صفحه بازگشت و پیام‌ها اصلاح شود یا استعلام خودکار و گزارش تطبیق هم اضافه شود، و اینکه کد قبلی چقدر قابل‌ادامه است. اگر در حال ساخت فروشگاه تازه هستید، همین موارد را از اول در محدوده قرارداد بنویسید؛ سه سطح بودجه را در هزینه طراحی فروشگاه اینترنتی ۱۴۰۵ توضیح داده‌ایم و محدوده‌ها را در صفحه قیمت‌ها می‌بینید.

پیشنهاد قیمت درست کردن مسیر پرداخت را خط‌به‌خط بخوانید

پیشنهادهای این کار معمولاً یک خط دارند: «رفع مشکل درگاه». همین یک خط می‌تواند یعنی به‌روز کردن افزونه، یا بازنویسی صفحه بازگشت با استعلام خودکار و گزارش تطبیق. برای هر پیشنهاد این هفت ردیف را بپرسید. هر جا جواب روشن نگرفتید، همان‌جا بعداً هزینه اضافه درمی‌آید یا مشکل برمی‌گردد:

ردیف پیشنهاددنبال چه بگردیداگر مبهم بود بپرسید
پیدا کردن علتبررسی لاگ سایت، لاگ درگاه و چند سفارش معلق واقعیعلت را مکتوب می‌دهید یا فقط می‌گویید «درست شد»؟
صفحه بازگشتسه حالت موفق، ناموفق و نامشخص با متن فارسی و قدم بعدیمتن پیامک و صفحه هر حالت را قبل از اجرا نشانمان می‌دهید؟
تأیید نهایی و تکرارتأیید فقط یک بار، مبلغ از دیتابیس، رفرش صفحه بدون ثبت دوبارهاگر جواب بانک دو بار برسد، موجودی و پیامک دو بار ثبت می‌شود؟
استعلام خودکاربررسی دوره‌ای سفارش‌های معلق از درگاههر چند دقیقه اجرا می‌شود و اگر از کار افتاد چه کسی خبردار می‌شود؟
کش، CDN و فایروالفهرست آدرس‌هایی که از کش و فایروال مستثنا می‌شوندبعد از به‌روزرسانی افزونه کش یا تغییر CDN، این تنظیم را چه کسی چک می‌کند؟
گزارش تطبیقخروجی روزانه سفارش و تراکنش کنار همخروجی اکسل می‌دهد یا فقط داخل پنل دیده می‌شود؟
تست و تحویلفهرست سناریوهای تست با کارت واقعی و مستند تغییراتروز تحویل چه سندی می‌گیریم که نشان بدهد هر حالت تست شده؟

برای کنار هم گذاشتن چند پیشنهاد، روش مقایسه پیشنهاد طراحی سایت را ببینید. اگر هنوز استعلام نفرستاده‌اید، همین ردیف‌ها را در استعلام قیمت طراحی سایت بنویسید و بازه‌ها را با صفحه قیمت‌ها بسنجید.

خرج‌های تکرارشونده مسیر پرداخت؛ هفت سؤال برای سال اول

درست کردن مسیر پرداخت یک بار هزینه دارد، ولی نگه داشتنش هم خرج‌های کوچک و تکرارشونده دارد. این‌جا عدد نمی‌گذاریم، چون به درگاه، حجم فروش و نوع فروشگاه شما بستگی دارد. عدد هر ردیف را از قرارداد یا پیش‌فاکتور خود سرویس‌دهنده بگیرید:

موضوعکی سراغتان می‌آیدسؤالی که جوابش باید مکتوب باشد
کارمزد درگاهروی هر تراکنش یا هر تسویهکارمزد با چه نرخی و از کدام طرف کم می‌شود و تسویه چند روزه است؟
افزونه یا ماژول درگاههر بار که ووکامرس یا PHP به‌روز شودافزونه رایگان رسمی است یا لایسنس سالانه دارد؟ به‌روزرسانی‌اش با کیست؟
پنل پیامکاز اولین پیامک وضعیت پرداختپیامک‌های موفق، ناموفق و یادآوری ماهی چند پیامک می‌شود و اعتبار به نام کیست؟
هاست، SSL و آی‌پیتمدید سالانه و هر جابه‌جایی سروراگر هاست عوض شد، ثبت آدرس و آی‌پی تازه در پنل درگاه جزو کار مجری است؟
استعلام خودکارهر ماه، اگر روی سرویس جدا اجرا شودکار زمان‌بندی‌شده روی همان هاست است یا سرویس جدا با هزینه جدا؟
تغییر درگاه یا نسخه APIهر بار که شرکت پرداخت سرویسش را عوض کنداصلاح اتصال بعد از تغییر API داخل پشتیبانی است یا جدا فاکتور می‌شود؟
پشتیبانی و پایشپایان دوره رایگانچه کسی هر هفته یک خرید تست انجام می‌دهد و زمان رفع قطعی پرداخت چقدر است؟

بقیه خرج‌های سال اول فروشگاه را در هزینه طراحی فروشگاه اینترنتی ۱۴۰۵ و قرارداد نگهداری را در پشتیبانی و نگهداری ماهانه سایت نوشته‌ایم.

آزمون پذیرش ۱۴روزه مسیر پرداخت قبل از تسویه با مجری

«درگاه وصل است» با یک خرید موفق ثابت نمی‌شود. مشکل‌های اصلی در حالت‌های غیرعادی پیدا می‌شوند: مشتری که وسط کار صفحه را می‌بندد، اینترنتی که قطع می‌شود، یا بانکی که دیر جواب می‌دهد. قبل از قسط آخر، دو هفته این هفت مورد را با خرید واقعی کم‌مبلغ امتحان کنید:

مورد آزمونچطور امتحان کنیدقبولی یعنی
خرید موفقبا دو کارت از دو بانک مختلف، یک بار با موبایل و یک بار با کامپیوتر بخریدسفارش پرداخت‌شده، موجودی یک بار کم، یک پیامک، شماره پیگیری در سفارش
انصراف در صفحه بانکدر صفحه بانک دکمه انصراف را بزنیدصفحه ناموفق فارسی با دکمه پرداخت دوباره، سفارش لغو نشده
خرابی عمدی: بستن صفحه قبل از برگشتپرداخت را تمام کنید و قبل از برگشت به سایت، مرورگر را ببندیداستعلام خودکار در مهلت تعیین‌شده سفارش را پرداخت‌شده می‌کند، بدون دخالت دستی
رفرش صفحه بازگشتبعد از خرید موفق، صفحه نتیجه را چند بار رفرش کنیدنه موجودی دوباره کم می‌شود، نه پیامک تکراری می‌رود
سبد با تخفیف و هزینه ارسالبا کد تخفیف و ارسال پولی بخریدمبلغ در صفحه بانک دقیقاً با جمع سبد یکی است
سفارش معلق و لغو خودکارپرداخت را نیمه‌کاره رها کنیدموجودی تا پایان مهلت رزرو می‌ماند و بعد خودکار آزاد می‌شود
گزارش تطبیقدر پایان هر روز، گزارش سفارش‌ها را با پنل درگاه مقایسه کنیدهیچ تراکنش تأییدشده‌ای بدون سفارش پرداخت‌شده نمانده باشد

این شرط را از اول در قرارداد بنویسید. نمونه بندهای تحویل را در تحویل گرفتن پروژه نرم‌افزاری و قرارداد برنامه‌نویسی آورده‌ایم.

قرارداد پذیرندگی، پنل درگاه و حساب تسویه به نام چه کسی باشد؟

خیلی از فروشگاه‌ها وقتی می‌خواهند مجری را عوض کنند تازه می‌فهمند پنل درگاه با ایمیل و موبایل برنامه‌نویس قبلی ساخته شده است. این جدول را همین حالا پر کنید:

بخشبه نام چه کسی باشدچرا مهم است
قرارداد پذیرندگی درگاهکسب‌وکار یا صاحب فروشگاهتسویه، کارمزد و هر پیگیری رسمی بر اساس همین قرارداد انجام می‌شود.
ورود به پنل درگاهایمیل و موبایل خود فروشگاه؛ مجری با دسترسی محدودجست‌وجوی تراکنش و برگرداندن پول بدون معطل شدن برای مجری
کد پذیرنده و کلیدهای اتصالنزد فروشگاه، با فهرست کسانی که به آن دسترسی دارنداگر مجری عوض شد، کلید را عوض کنید و اتصال قطع نشود.
حساب بانکی تسویهبه نام همان کسی که قرارداد را بستهبیشتر شرکت‌های پرداخت تسویه به حساب شخص دیگر را قبول نمی‌کنند.
نماد اعتمادکسب‌وکار، با دامنه‌ای که روی آن فروش داریدبعضی درگاه‌ها بدون آن فعال نمی‌شوند و با تغییر دامنه باید به‌روز شود.
دامنه، هاست و آی‌پی سرورحساب خود فروشگاهآدرس بازگشت و آی‌پی ثبت‌شده در درگاه به همین‌ها وابسته است.
پنل پیامکحساب خود فروشگاهاگر اعتبار تمام شود یا پنل قفل شود، پیامک وضعیت پرداخت نمی‌رود.

بقیه مواردی را که باید به نام شما باشد در مالکیت سورس کد سایت و انتخاب هاست را در هاست و CDN برای کسب‌وکار ایرانی ببینید. اگر فروشگاه را از اول می‌سازید، این‌ها را در شرح کار طراحی سایت بنویسید.

روز ۷ و ۳۰ و ۹۰؛ از کجا بفهمیم مشکل واقعاً حل شده؟

قبل از اصلاح، یک هفته این عددها را بنویسید. بعد از اصلاح، در سه نقطه دوباره بشمارید. اگر عددی بهتر نشد، یعنی مشکل جای دیگری است و باید دوباره سراغ لاگ‌ها رفت:

شاخصاز کجا بشماریدروند خوب
سفارش معلق بیشتر از یک ساعتفهرست سفارش‌ها با وضعیت «در انتظار پرداخت»روز ۷ کمتر از قبل، روز ۹۰ نزدیک صفر برای سفارش‌هایی که پولشان رسیده
تماس و پیام «پول کم شد ولی سفارش نیست»دفتر تماس یا تیکت پشتیبانیهر هفته کمتر از هفته پایه
اختلاف در تطبیق روزانهجدول تطبیق سفارش و تراکنشتراکنش تأییدشده بدون سفارش صفر
پرداخت دو بار برای یک سفارشگزارش پنل درگاه بر اساس شماره سفارشروز ۳۰ کمتر از قبل، بعد تقریباً صفر
نسبت خرید موفق به رفتن به درگاهآنالیتیکس یا گزارش سایتبالاتر از عدد پایه، با همان درگاه و همان فصل فروش
زمان جواب به شکایت پرداختتیکت‌ها یا دفتر پشتیبانیکوتاه‌تر از قبل، چون روال مکتوب است

اگر کندی سایت هم روی ریزش در مرحله پرداخت اثر دارد، کندی سایت را ببینید. برای امنیت کلیدها و پنل‌ها هم چک‌لیست امنیت سایت را داریم.

بعد از راه‌اندازی، هر بخش مسئول کیست؟

مسیر پرداخت معمولاً بعد از یک به‌روزرسانی یا تغییر هاست دوباره خراب می‌شود، نه خودبه‌خود. برای هر بخش یک نفر را مشخص کنید:

بخشمسئول پیشنهادیکار دوره‌ای
تطبیق روزانهحسابداری یا مدیر فروشهر روز صبح، مقایسه سفارش‌ها با پنل درگاه
شکایت‌های پرداختپشتیبانیاجرای روال مکتوب و ثبت شماره پیگیری در سفارش
به‌روزرسانی افزونه‌ها و کشمجری یا مسئول فنیبعد از هر به‌روزرسانی، یک خرید تست کم‌مبلغ
هاست، دامنه و آی‌پیمسئول فنیقبل از هر جابه‌جایی، هماهنگی با درگاه و تست بعد از آن
پنل پیامکمدیر فروشگاهکنترل اعتبار و متن پیامک‌های پرداخت
استعلام خودکارمجری یا مسئول فنیکنترل هفتگی اینکه کار زمان‌بندی‌شده اجرا می‌شود

اگر سفارش‌ها را به نرم‌افزار حسابداری می‌فرستید، اتصال سایت به حسابداری و برای نظم دادن به شکایت‌ها نرم‌افزار تیکتینگ پشتیبانی را ببینید. اگر ترجیح می‌دهید این کارها را به ما بسپارید، از صفحه تماس پیام بدهید.

چک‌لیست ۱۸ موردی مسیر پرداخت فروشگاه

  • صفحه بازگشت سه حالت موفق، ناموفق و نامشخص را جدا و فارسی نشان می‌دهد.
  • سفارش فقط بعد از تأیید نهایی تراکنش «پرداخت‌شده» می‌شود.
  • وضعیت «در انتظار تأیید» وجود دارد و موجودی در آن رزرو می‌ماند.
  • مهلت رزرو و لغو خودکار مشخص و نوشته شده است.
  • آدرس بازگشت از کش، CDN و فایروال مستثناست.
  • مبلغ ارسالی به درگاه با مبلغ سبد (با تخفیف و ارسال) یکی است و واحد پول درست است.
  • برای هر حالت پرداخت، پیامک خدماتی آماده است.
  • تیم پشتیبانی روال «پول کم شده ولی سفارش نیست» را مکتوب دارد.
  • تطبیق روزانه یا استعلام خودکار سفارش‌های معلق انجام می‌شود.
  • قبل از هر کمپین، شش سناریو تست بالا با کارت واقعی انجام شده است.
  • رفرش کردن صفحه بازگشت بعد از خرید موفق، موجودی یا پیامک را دو بار ثبت نمی‌کند.
  • بعد از عوض کردن دامنه یا هاست، آدرس تازه در پنل درگاه ثبت و تست شده است.
  • کلیدها و کد پذیرنده درگاه فقط در دست افراد لازم است و در تیکت یا اسکرین‌شات منتشر نمی‌شود.
  • پشتیبانی می‌داند چه اطلاعاتی از مشتری بگیرد و شماره کامل کارت را نمی‌خواهد.
  • آدرس سایت با www یا بدون www در تنظیمات سایت و پنل درگاه یکی است.
  • بستن مرورگر قبل از برگشت از بانک، با استعلام خودکار به سفارش پرداخت‌شده می‌رسد.
  • پنل درگاه، کلیدها و حساب تسویه به نام خود فروشگاه است و فهرست دسترسی‌ها نوشته شده.
  • عدد پایه سفارش‌های معلق و تماس‌های «پول کم شد» ثبت شده تا روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ مقایسه شود.

مطالب مرتبط برای فروشگاه‌داران

جمع‌بندی

پرداخت ناموفق را با جمله «درگاه قطع است» تمام نکنید. صفحه بازگشت فارسی با سه حالت، سفارش معلق تا جواب قطعی بانک، روال مکتوب برای پشتیبانی و یک تست واقعی با مبلغ کم، جلوی بخش بزرگی از تماس‌های عصبی و فروش‌های ازدست‌رفته را می‌گیرد. بیشتر این کارها یک بار درست انجام می‌شوند و بعد بی‌سروصدا کار می‌کنند. اگر برای این کار مجری می‌گیرید، پیشنهاد را خط‌به‌خط بخوانید، قسط آخر را به آزمون دوهفته‌ای گره بزنید، پنل درگاه و حساب تسویه را به نام خودتان نگه دارید و در روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ عددها را با قبل مقایسه کنید.

بررسی مسیر پرداخت فروشگاه شما

اگر سفارش معلق یا شکایت «پول کم شد» زیاد دارید، آدرس فروشگاه و نام درگاه را بفرستید تا مسیر بازگشت و تأیید تراکنش را بررسی کنیم و بگوییم مشکل از کدام مرحله است.

راهنماهای تازه مرتبط؛ آبان ۱۴۰۵

نکته‌های تازه ۱۴۰۵ از مستندهای رسمی پرداخت

  • در راهنمای فنی درگاه اینترنتی ایران‌کیش آمده که پیام تأیید (verify) فروشگاه فقط تا ۲۰ دقیقه بعد از پرداخت پذیرفته می‌شود؛ اگر در این مدت نرسد، سیستم خودش تراکنش اصلاحی می‌زند و پول را به حساب مشتری برمی‌گرداند و عواقب دیر رسیدن تأیید هم با پذیرنده است. مهلت هر شرکت پرداخت فرق دارد، ولی نتیجه یکی است: اگر فایروال یا کش جواب بانک را چند دقیقه نگه دارد، سفارشی که مشتری پولش را داده عملاً از دست می‌رود.
  • همان راهنما می‌گوید در موارد نادر، حتی بعد از تأیید موفق، تراکنشی که نزدیک ساعت بستن حساب‌های روزانه (Cutoff) انجام شده تا ۷۲ ساعت دیرتر به حساب پذیرنده می‌نشیند. پس اگر در تطبیق روزانه سفارش پرداخت‌شده‌ای دیدید که هنوز واریزش نیامده، قبل از تماس با مشتری یکی دو روز کاری صبر کنید.
  • جواب بانک معمولاً با درخواست POST از دامنه بانک به سایت برمی‌گردد. از کروم ۸۰ به بعد، کوکی‌ای که SameSite برایش تعریف نشده «Lax» حساب می‌شود و در چنین درخواست بین‌سایتی معمولاً فرستاده نمی‌شود؛ نتیجه‌اش این است که مشتری بعد از بانک «خارج‌شده» دیده می‌شود یا سبدش خالی است. صفحه بازگشت باید سفارش را با شناسه خودش پیدا کند و تأیید را از سرور بگیرد، نه از نشست کاربر.
  • طبق ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی، درگاه اینترنتی فقط به سایت دارای اینماد داده می‌شود و بانک مرکزی موظف است به درگاهی که اینمادش تعلیق، منقضی یا باطل شده سرویس ندهد. اگر یک‌باره همه پرداخت‌ها خطا می‌دهد، قبل از گشتن در کد، تاریخ اعتبار اینماد را در پنل اینماد چک کنید.

مشاوره پیش از تصمیم: اگر می‌خواهید همین موضوع را روی پروژه خودتان بسنجید، بازه هزینه را در صفحه قیمت‌ها ببینید و برای یک گفت‌وگوی کوتاه با ۰۹۹۱۵۶۱۵۹۴۶ تماس بگیرید، در تلگرام پیام بدهید یا فرم تماس را پر کنید.

سؤالات متداول

پول از حساب مشتری کم شده ولی سفارش ثبت نشده؛ مقصر سایت است؟

گاهی بله، گاهی جواب بانک دیر رسیده. اول در پنل درگاه تراکنش را جست‌وجو کنید. اگر تأیید شده، سفارش را دستی ثبت کنید. اگر تأیید نشده، معمولاً تا ۷۲ ساعت کاری به حساب مشتری برمی‌گردد؛ همین را با شماره پیگیری به او بگویید.

اگر بعد از ۷۲ ساعت کاری پول برنگشت چه کنیم؟

شماره پیگیری تراکنش، تاریخ، ساعت و مبلغ را به مشتری بدهید تا از بانک صادرکننده کارت یا مرکز امداد شتاب پیگیری کند. پولی که به حساب شما نرسیده، از سمت شما قابل برگشت نیست.

چرا سفارش‌ها در ووکامرس روی «در انتظار پرداخت» می‌مانند؟

یا مشتری پرداخت را تمام نکرده، یا جواب بانک به سایت نرسیده. اگر مشتری پول داده، معمولاً افزونه درگاه، کش، فایروال یا آدرس بازگشت مشکل دارد و باید لاگ‌ها بررسی شود.

دو درگاه هم‌زمان داشته باشیم؟

یک درگاه اصلی که درست کار کند کافی است. درگاه دوم را فقط وقتی اضافه کنید که اولی مشکل تکرارشونده دارد، و قبل از فعال کردن کامل تستش کنید.

خودمان می‌توانیم متن صفحه خطا را عوض کنیم؟

متن را بله، اگر پنل این امکان را بدهد. ولی منطق موفق شدن سفارش و تأیید تراکنش را بدون برنامه‌نویس عوض نکنید.

مشتری دو بار برای یک سفارش پرداخت کرده؛ چه کنیم؟

در پنل درگاه هر دو تراکنش را پیدا کنید. اگر هر دو تأیید شده‌اند، یکی را طبق روال درگاه یا با واریز مستقیم برگردانید و در سفارش یادداشت بگذارید. برای جلوگیری، در حالت نامشخص به مشتری بگویید دوباره پرداخت نکند.

خرید بدون ثبت‌نام امن است؟

بله، با تأیید شماره موبایل. ساخت حساب را می‌شود بعد از خرید پیشنهاد داد تا مشتری قبل از پرداخت معطل نشود.

کد ۱۰۱ در گزارش برنامه‌نویس یعنی پرداخت مشکل دارد؟

نه. در زرین‌پال کد ۱۰۱ یعنی تراکنش موفق بوده و قبلاً یک بار تأیید شده است. مشکل فقط وقتی پیش می‌آید که سایت با دیدن این کد دوباره موجودی کم کند یا پیامک تکراری بفرستد.

چرا بعد از نصب افزونه کش، سفارش‌ها معلق شدند؟

احتمالاً آدرس بازگشت از بانک کش شده و جواب تازه بانک به سایت نمی‌رسد. آدرس بازگشت درگاه و صفحه‌های سبد و تسویه را در بخش استثنای کش بگذارید و با یک خرید کم‌مبلغ دوباره تست کنید.

از کجا بفهمیم اصلاح مسیر پرداخت واقعاً جواب داده؟

از عددها، نه از حس. قبل از اصلاح یک هفته سفارش‌های معلق و تماس‌های «پول کم شد» را بشمارید و در روز ۷ و ۳۰ و ۹۰ دوباره بشمارید. اگر در تطبیق روزانه هنوز تراکنش تأییدشده‌ای بدون سفارش می‌بینید، مشکل حل نشده است.

اگر درگاه یا مجری را عوض کنیم، چه چیزی باید دست ما بماند؟

قرارداد پذیرندگی، ورود به پنل درگاه، حساب تسویه، دامنه و هاست و پنل پیامک. اگر این‌ها به نام شما باشد، با عوض کردن مجری فقط کلیدهای اتصال را عوض می‌کنید و سفارش‌های قبلی و گزارش تراکنش‌ها از دست نمی‌رود.

مشتری پرداخت کرده ولی سایت بعد از برگشت از بانک او را خارج‌شده نشان می‌دهد؛ مشکل از کجاست؟

در بیشتر موارد از کوکی نشست است. مرورگرهای امروزی کوکی بدون تنظیم SameSite را در درخواست POST که از سایت بانک می‌آید معمولاً نمی‌فرستند. راه درست این است که صفحه بازگشت سفارش را با شماره سفارش و توکن درگاه پیدا کند، تأیید را از سرور بفرستد و بعد مشتری را به صفحه نتیجه ببرد. تغییر تنظیم کوکی بدون بررسی امنیتی توصیه نمی‌شود.

اگر سایت دیرتر از مهلت درگاه تأیید بفرستد، پول مشتری چه می‌شود؟

در درگاه‌هایی که مهلت تأیید دارند، بعد از گذشتن مهلت تراکنش خودکار برگشت می‌خورد و پول به حساب مشتری برمی‌گردد. یعنی سفارش را نباید پرداخت‌شده کنید، حتی اگر مشتری پیامک کسر پول را دیده باشد. به مشتری بگویید پول برمی‌گردد و لینک پرداخت دوباره بدهید.

اگر به وبلاگ‌های حوزه تکنولوژی روز دنیا علاقه‌مندید، می‌توانید به وبسایت شخصی من هم سر بزنید: ramineslami.ir/blogs

ارسال این مقاله

ر

رامین اسلامی

نویسنده وبلاگ پونوکد؛ درباره طراحی سایت و نرم‌افزار برای کسب‌وکار می‌نویسد.

مقاله‌های مرتبط

محتوای کپی در سایت؛ متن تکراری سازنده، رقیب یا صفحه‌های شهر چه ضرری دارد و چه کنیم

محتوای کپی در سایت؛ متن تکراری سازنده، رقیب یا صفحه‌های شهر چه ضرری دارد و چه کنیم

کپی کردن توضیح محصول از سازنده، متن خدمات از رقیب یا ساختن ده صفحه‌ی شهر با یک متن، راه سریعی برای پر کردن سایت است ولی معمولاً دیده نمی‌شود. این راهنما می‌گوید محتوای تکراری چه اثری دارد و راه عملی نوشتن متن اختصاصی چیست.

فرم درخواست مشاوره طولانی است؛ کدام فیلدها را نگه دارید و کدام را حذف کنید

فرم درخواست مشاوره طولانی است؛ کدام فیلدها را نگه دارید و کدام را حذف کنید

هر فیلد اضافه در فرم سایت، چند نفر را قبل از ارسال منصرف می‌کند. این راهنما می‌گوید فرم درخواست مشاوره یا استعلام قیمت چه فیلدهایی واقعاً لازم دارد، چه چیزی را بعداً در تماس بپرسید و چطور فرم را روی موبایل راحت کنید.

بکاپ سایت دارید؟ آزمون بازگردانی که بیشتر کسب‌وکارها تا روز حادثه انجامش نمی‌دهند

بکاپ سایت دارید؟ آزمون بازگردانی که بیشتر کسب‌وکارها تا روز حادثه انجامش نمی‌دهند

داشتن بکاپ با توانستن برگرداندن سایت از روی آن فرق دارد. این راهنما می‌گوید بکاپ درست سایت چه چیزهایی را باید شامل شود، کجا نگه داشته شود و چطور با یک آزمون ساده مطمئن شوید روز حادثه واقعاً به کارتان می‌آید.

پرداخت ناموفق در فروشگاه اینترنتی؛ دلایل، صفحه بازگشت و راه حل | پونوکد